วรรณคดีมีคุณค่าเชิงวรรณศิลป์

วรรณกรรมจะมีแบบแผนในการแต่ง

วรรณคดีแต่งขึ้นโดยไม่จำกัดรูปแบบ

วรรณกรรมจะเรียบเรียงตามหลักภาษาไทย

ด้านสังคม

ด้านเนื้อหา

ด้านวรรณศิลป์

ด้านสติปัญญา

เสาวรจนี คือ บทชมความงาม ชมโฉม

นารีปราโมทย์ คือ บทแสดงความรัก เกี้ยวพาราสี

พิโรธวาทัง คือ บทแสดงอารมณ์โกรธ ตัดพ้อ

สัลลาปังคพิสัย คือ บทแสดงอารมณ์ดีใจ ยินดี

มุ่งให้ความรู้และความบันเทิง

ยึดเหนี่ยวจิตใจ แสดงถึงความเชื่อต่าง ๆ

สะท้อนภาพชีวิตความเป็นอยู่ของคนสมัยนั้น ๆ

ให้ความไพเราะทั้งด้านเสียงและความหมาย

กลอนเสภา

กลอนสุภาพ

กลอนบทละคร

กลอนสี่สุภาพ

ยอดของกลอนสุภาพ

ยอดของกลอนนิทาน

ยอดของความเรียงเรื่องนิทาน

ยอดของความเรียงเรื่องอธิบาย

รัชกาลที่ ๑ และ ๔

รัชกาลที่ ๒ และ ๕

รัชกาลที่ ๒ และ ๖

รัชกาลที่ ๓ และ ๖

๑ คน ชื่อสุวรรณศรี

๑ คน ชื่อศรีสุวรรณ

๒ คน ชื่อศรี และสุวรรณ

๒ คน ชื่อสุวรรณศรี และศรีสุวรรณ

เพราะขาดความรู้เลี้ยงตน

เพราะทำผิดอาญาบ้านเมือง

เพราะเกเร ไม่เอาการเอางาน

เพราะไม่เลือกเรียนวิชาปกครองบ้านเมือง

ดีทั้งโครงเรื่องและคำสอน

ดีทั้งคำกลอนและโครงเรื่อง

ดีทั้งคุณค่าวรรณคดีและโวหาร

ดีทั้งคำสอนและคุณค่าวรรณคดี

น้ำขุ่นไว้ในน้ำใสไว้นอก

มือใครยาวสาวได้สาวเอา

เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม

เสียทองเท่าหัวไม่ยอมเสียผัวให้ใคร

ความเสียสละ

ปลาหมอตายเพราะปาก

ความรักของพ่อที่มีต่อลูก

ความรักเพียงฝ่ายเดียว ไม่จีรังยั่งยืน

สินสมุทร

สินสาคร

สุดสาคร

สุดสมุทร

ยิ่งถูกน้ำกำลังยิ่งเกรียงไกร

ขนงเนตรเกศกรอ่อนสะอาด

ทรงกำลังดังพระยาคชาพลาย

แต่ดวงเนตรแดงดูดังสุริย์ฉาย

มังกรนิล

ม้ามังกร

ม้านิลมังกร

นกนิลมังกร

เพราะ ต้องการทดสอบฝีมือของสุดสาคร

เพราะ อยากให้สุดสาครได้ไว้เป็นเพื่อนเล่น

เพราะ ให้สุดสาครขี่ออกไปตามหาพระบิดาได้

เพราะ หากได้ครอบครอง แสดงว่าเป็นผู้วิเศษ

กินคนผู้ปูปลาหญ้าใบไม้

รู้ล่องหนทนคงเข้ายงยุทธ์

กำลังมันมากนักเหมือนยักษ์มาร

เขี้ยวเป็นเพชรเกล็ดเป็นนิลลิ้นเป็นปาน

โตดังหนึ่งยุคุนธ์รขุนไศล

ทรงพลังดังพระยาคชาพลาย

คิดว่าคนมีหางเหมือนอย่างปลา

นมสองข้างอย่างกระโปรงดูโตงเตง

ยิ่งปลอบโยนโอนอ่อนยิ่งหลอนหลอก

แม้นไม่บอกโดยดีจะตีถาม

พลางโผโผนโจนโจมเสียงโครมคราม

เข้าไล่ตามคลุกคลีตีไปพลาง