14.1 Έννοια ναυτικού αδικήµατος.

Οι ειδικές συνθήκες, κάτω από τις οποίες ασκείται το ναυτικό επάγγελµα και οι κίνδυνοι που

αντιµετωπίζονται από το πλοίο, ταξιδεύοντας σε µακρινές και πολλές φορές επικίνδυνες θαλάσσιες

περιοχές, µακριά από κάθε επίβλεψη των ...., απαιτούν την τήρηση συνειδητής ..... στα

πλοία, ώστε να επιτυγχάνεται ανεπιφύλακτη ....στις εντολές του Πλοιάρχου για την επιτυχή

εκπλήρωση της αποστολής του πλοίου.

(a)  

Η πειθαρχία, ως στοιχείο απαραίτητο σε κάθε οµαδική εκδήλωση της ανθρώπινης δραστηριότη-

τας, είναι ιδιαίτερα αναγκαία για το ναυτικό επάγγελ­µα, αφού είναι αυτονόητο ότι, αν αυτή ..... στο πλοίο, κυρίως όταν αυτό ταξιδεύει, δηµιουργείται άµεσος κίνδυνος για την ασφάλεια του

πλοίου, του ..... και των επιβαινόντων.

Για τους παραπάνω λόγους ισχύει για τους ναυτικούς που υπηρετούν στα πλοία, ειδικό .....

και πειθαρχικό καθεστώς, που δεν υπάρχει σε άλλους τοµείς εργασίας.

(a)  

Από την αρχαιότητα εφαρµόζονταν ήδη αυστηροί κανόνες ..... για τα πληρώµατα των πλοί-

ων, κατά το ..... δε ίσχυσαν διατάξεις ποινικού και ..... δικαίου, από τις πιο σκληρές που

αναφέρονται στην ιστορία της ανθρωπότητας. Οι συνθήκες ανασφάλειας που επικρατούσαν τότε, λόγω

της ..... και της κακής ποιότητας των πληρωµάτων, σε συνδυασµό µε τα τεράστια οικονοµικά και

πολιτικά συµφέροντα που είχαν σχέση µε την επιτυχία του ταξιδιού, επέβαλαν την απάνθρωπη πολλές

φορές µεταχείριση των ...... από τον Πλοίαρχο και τους ..... του πλοίου.

(a)  

Κατά το ..ο αι. άρχισαν να ισχύουν οι πρώτοι κώδικες ναυτικού δικαίου, οι οποίοι αντιµετώπιζαν

το θέµα της .... κατά ηπιότερο αλλά εξίσου αποφασιστικό τρόπο.

Συστηµατικοί κανόνες που ρυθµίζουν τα θέµατα τάξεως και πειθαρχίας στα ελληνικά πλοία θε-

σπίστηκαν για πρώτη φορά µε το διάταγµα της... .... .... .. «περί ...... της εµπορικής

ναυτιλίας».

Ο πρώτος «Ποινικός και Πειθαρχικός Κώδικας του Εµπορικού Ναυτικού» (ΠΠΚΕΝ) ίσχυσε από

το .....

(a)  

Στο ισχύον δίκαιο, οι .... και πειθαρχικές διατάξεις του εµπορικού ναυτικού έχουν ενσωµα-

τωθεί στον Κ.ΝΔ (µέρος ....).

Ναυτικά αδικήµατα (εγκλήµατα) καλούνται ορισµένες ..... παραβάσεις που προβλέπονται

από τον ΚΔΝΔ και διαπράττονται από ηµεδαπούς ή αλλοδαπούς στα ελληνικά πλοία ή πλωτά ναυ-

πηγήµατα

(a)  

Ορισµένες από αυτές τις διατάξεις, αναφερόµενες σε ναυτικά αδικήµατα που ενδιαφέρουν για γε-

νικότερους λόγους την ..... τάξη, εφαρµόζονται και κατά των Ελλήνων ναυτικών που υπηρετούν

σε πλοία µε....σηµαία, συµβεβληµένα µε το.... ..... ταµείο.

(a)  

Τέτοια αδικήµατα είναι η ....., εγκατάλειψη ..... πλοίου, στάση, βιαιοπραγία κατά

Πλοιάρχου ή ..... αξιωµατικού του πλοίου, κατάχρηση εξουσίας, µη αυτοπρόσωπη διεύθυνση

του πλοίου, άρνηση εκτελέσεως διαταγής στην αλλοδαπή, παράβαση Πλοιάρχου σε ώρα κινδύνου,

...... Πλοιάρχου επί συγκρούσεως, παραβάσεις κανονισµού ..... ......, παρά-

νοµη ..... πορείας, παράλειψη βοήθειας σε κινδυνεύοντα πρόσωπα, εγκατάλειψη ασθενών στην

....., παράνοµη ναυτολόγηση λιποτακτών και φυγάδευση.

(a)  

Ορισµένες διατάξεις του ΚΔΝΔ εφαρµόζονται και για πράξεις που έγιναν σε .....πλοία

αλλά µέσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα, όπως ο .... χωρίς την άδεια της αρχής,.....

επί συγκρούσεων κ.λπ..

Ο ..... περιγράφει τα στοιχεία κάθε ναυτικού αδικήµατος και ορίζει την ποινή που επιβάλλεται,

δεν προβλέπει όµως γενικές διατάξεις όπως για ...., καταλογισµό κ.λπ. και γι’ αυτό ορίζει ότι

θα εφαρµόζονται οι σχετικές διατάξεις του γενικού µέρους του ..... κώδικα.

(a)  

14.2 Κατηγορίες των ναυτικών αδικηµάτων.

Τα ειδικά ναυτικά αδικήµατα που προβλέπονται από τον ΚΔΝΔ µπορούν να καταταχθούν στις

εξής κατηγορίες:

α) Σε αυτά που αφορούν την..... στο πλοίο και είναι, η παράνοµη ....., η εγκατάλειψη

....., η λιποταξία, η µη ..... προς ανάληψη υπηρεσίας και η εγκατάλειψη .....

πλοίου.

β) Σε εκείνα που έχουν σχέση µε την πειθαρχία στο πλοίο και είναι η ανυπακοή, εξύβριση,

απειλή κατά ανωτέρου, στάση, βιαιοπραγία, επιβουλή κατά του Πλοιάρχου, παράνοµη εισκόµιση

ναρκωτικών.

(a)  

γ) Σε εκείνα που στρέφονται κατά της ..... του πλοίου ή του φορτίου και είναι η......, κλοπή και φθορά φορτίου ή εξοπλισµού του πλοίου.

δ) Σε εκείνα που στρέφονται κατά της ..... του πλοίου και των επιβαινόντων και

είναι η µη αυτοπρόσωπη ......του πλοίου, η παράνοµη ..... διοικήσεως του πλοίου, οι

παραβάσεις του Πλοιάρχου σε ώρα κινδύνου, οι παραβάσεις του Πλοιάρχου επί ...... και

οι παραβάσεις του κανονισµού προς αποφυγή .......

(a)  

ε) Σε εκείνα που αφορούν ..... παραβάσεις του Πλοιάρχου και είναι η ανυπακοή

του Πλοιάρχου, η .... εκτελέσεως διαταγών στην αλλοδαπή, η παράνοµη ..... πορείας, η

παράλειψη ..... βοήθειας σε κινδυνεύοντα πρόσωπα, η εγκατάλειψη ασθενών στην ......

ο πλους µε ελλιπή σύνθεση, η παράνοµη ναυτολόγηση ....., η φυγάδευση και τέλος ο από-

πλους χωρίς έλεγχο της αρχής.

στ) Σε εκείνα που διαπράττονται από πρόσωπα ξένα προς το ..... και είναι η .....

επιβάτη, η αποστολή ,,.... σε άλλο πλοίο και σε ορισµένες περιπτώσεις η πειρατεία.

(a)  

Από τα παραπάνω αδικήµατα, ορισµένα είναι δυνατόν να διαπραχθούν µόνο από .... .....,

όπως είναι η µη αυτοπρόσωπη ...... του πλοίου ή ο πλους µε ..... σύνθεση. Άλλα διαπράττο-

νται µόνο από µέλη του ....., όπως η µη προσέλευση προς ..... υπηρεσίας, η .....

κατά του Πλοιάρχου κ.λπ.. Άλλα είναι δυνατόν να διαπραχθούν είτε από τον Πλοίαρχο είτε από µέλη

του πληρώµατος όπως η ..... σε ώρα υπηρεσίας και τέλος ορισµένα αδικήµατα διαπράττονται από

πρόσωπα ξένα προς το πλήρωµα όπως η .... επιβάτη.

(a)  

14.3 Τα αδικήµατα που στρέφονται κατά της υπηρεσίας του πλοίου και κατά της πει-

θαρχίας.

1) Η παράνοµη ......

Το αδίκηµα της παράνοµης .... υφίσταται όταν µέλος του πληρώµατος του πλοίου απουσιάζει ..... από αυτό, ενώ διεξάγεται η υπηρεσία κατά ...... Ο δράστης τιµωρείται µε

φυλάκιση .... .... µηνών.

Προϋπόθεση για την ύπαρξη του αδικήµατος είναι ότι στο πλοίο η υπηρεσία διεξάγεται κατά....., δεν έχουν δηλαδή ακόµα .....αυτές από τον Πλοίαρχο. Αν έχουν διαλυθεί οι φυλακές,

δεν υπάρχει το αδίκηµα της παράνοµης απουσίας αλλά άλλο ..... παράπτωµα.

Το αδίκηµα της παράνοµης απουσίας είναι δυνατόν να διαπραχθεί είτε σε ελληνικό λιµάνι, είτε σε

λιµάνι της αλλοδαπής, από οποιοδήποτε µέλος πληρώµατος, όχι όµως από.... ......

(a)  

2) Η εγκατάλειψη θέσεως.

Το αδίκηµα αυτό υφίσταται όταν µέλος πληρώµατος .... ..... από το πλοίο κατά το χρόνο που έχει υποχρέωση να .... ...... υπηρεσία, η οποία ανάγεται στη φύλαξη

ή στην ασφάλεια του πλοίου, των ..... ή του φορτίου. Ο δράστης τιµωρείται µε .... ..... .... .....

(a)  

Στην περίπτωση εγκαταλείψεως θέσεως, υπάρχει ...... αδίκηµα από ό,τι στην παράνοµη

απουσία γιατί ο ναυτικός ..... και εγκαταλείπει συγκεκρι­µένη υπεύθυνη ..... και έτσι

θέτει σε άµεσο κίνδυνο την.....του πλοίου, του φορτίου ή των επιβαινόντων.

Το αδίκηµα της εγκαταλείψεως θέσεως είναι επίσης δυνατό να διαπραχθεί σε ελληνικό λιµάνι ή

στην ..... από µέλος του πληρώµατος, αλλά όχι από τον Πλοίαρχο.

(a)  

3) Η λιποταξία.

Το αδίκηµα της λιποταξίας υφίσταται, όταν µέλος του πληρώµατος απουσιάζει .....

στην αλλοδαπή επί.... συνεχείς ηµέρες ή µέχρι τον ...... του πλοίου, αν αυτός γίνει νωρίτερα.

Κατά του δράστη επιβάλλεται ποινή φυλακίσεως µέχρις ...... ......

Χαρακτηριστικό της λιποταξίας είναι ότι αυτή µπορεί να γίνει µόνο στο ...... Άλλο στοιχείο

του αδικήµατος αυτού είναι ότι ο ναυτικός απουσιάζει περισσότερο από .... ..... ηµέρες ή µέχρι

τον ..... του πλοίου.

(a)  

Το αδίκηµα της λιποταξίας είναι τυπικό, δεν προϋποθέτει δηλαδή απαραίτητα πρόθεση του ναυ-

τικού να λιποτακτήσει, αλλά απλώς απουσία επί .... .... ... ή κατά την ώρα του .....

του πλοίου, χωρίς την.....του Πλοιάρχου.

(a)  

Αν ο ναυτικός αποδείξει ότι η καθυστέρησή του ήταν δικαιολογηµένη (π.χ. από βλάβη συγκοινω-

νιακού µέσου ή ατύχηµα κ.λπ.) δεν ....., αλλά αυτό λαµβάνεται υπόψη ως ..... από

το δικαστήριο ή από το ..... συµβούλιο, στο οποίο παραπέµπεται οπωσδήποτε ο ναυτικός.

Αν ο ναυτικός εµφανισθεί µέσα σε ...... ώρες από τον ..... του πλοίου στην ελληνική λιµενική ή προξενική αρχή ή στην επιτόπια αρχή και δηλώσει ότι είναι πρόθυµος να επαναλάβει

την εργασία του, τότε ο νόµος του αναγνωρίζει ..... κατά την επιµέτρηση της ποινής.

(a)  

Λόγω της µεγάλης ανωµαλίας που µπορεί να επιφέρει στο πλοίο η ....., ο νόµος, εκτός από

τις ....., προβλέπει και αυστηρές ..... κυρώσεις, που είναι η ..... στέρηση ασκή-

σεως του επαγγέλµατος του ναυτικού για ... .... ... χρόνια.

(a)  

Για το ναυτικό που λιποτακτεί κατά την .... ναυτολόγησή του, επιβάλλεται .... στέρηση

του δικαιώµατος ασκήσεως του ναυτικού επαγγέλµατος εφόσον αυτός δεν παρουσιασθεί µέσα σε

.... ..... από τον απόπλου του πλοίου στην ελληνική λιµενική ή προξενική αρχή, δηλώνοντας

ότι είναι πρόθυµος να επαναλάβει την ..... του επί του πλοίου.

Αν οι λιποτάκτης µεταχειρίσθηκε βία ή απειλές, τιµωρείται µε .... ποινή.

(a)  

4) Μη προσέλευση για ανάληψη υπηρεσίας.

Ο ναυτικός που ..... και δεν προσέρχεται αδικαιολόγητα να αναλάβει υπηρεσία στο

πλοίο, τιµωρείται µε.... ..... .... ή µε χρηµατική ποινή. Με την ίδια ποινή τιµωρείται

και εκείνος που υπογράφει ...... σύµβαση και αποστέλλεται στο εξωτερικό, αλλά δεν προσέρχεται

..... για να ναυτολογηθεί και αναλάβει εργασία. Η διάταξη αυτή αποσκοπεί στην .....του πλοίου από ανωµαλίες που δηµιουργούνται, όταν οι ναυτικοί που αποστέλλονται µε σηµαντι-

κές δαπάνες της εταιρείας στο εξωτερικό αρνούνται ...... να αναλάβουν υπηρεσία.

(a)  

5) Ανυπακοή.

Ανυπακοή είναι η άρνηση.... ..... που δίνεται από τον Πλοίαρχο ή άλλο αρµόδιο

αξιωµατικό του πλοίου προς ...... του και αφορά στην εκτέλεση υπηρεσίας.

Η ανυπακοή τιµωρείται µε .... ..... ...... ......

Η µη συµµόρφωση του ναυτικού σε διαταγή που έχει σχέση µε τη .....του πλοίου ή ανθρώ-

που που κινδυνεύει στη θάλασσα, αποτελεί επιβαρυντική περίπτωση γι' αυτόν.

(a)  

6) Εξύβριση ή απειλή ανωτέρου.

Όταν µέλος του πληρώµατος εξυβρίζει ή απειλεί ανώτερό του κατά την άσκηση των .....

του ή εξαιτίας αυτής, τιµωρείται µε φυλάκιση τουλάχιστον .....µηνών.

Η εξύβριση είναι δυνατόν να γίνει µε .... ή µε .... (π.χ. µε προσβλητική ......).

Όταν µέσα στο πλοίο ο ναυτικός, εξαιτίας προσωπικών ή ..... ή άλλης φύσεως διαφορών,

που δεν έχουν σχέση µε την ....., εξυβρίσει κάποιον ανώτερό του, δεν θεωρείται ότι διαπράττει το

αδίκηµα της εξυβρίσεως ανωτέρου, αλλά το αδίκηµα εξυβρίσεως του .... .... νόµου.

Αν αντίθετα ο ναυτικός απειλήσει ανώτερό του για ..... θέµα, έστω και αν βρίσκεται έξω

από το πλοίο, διαπράττει κατά τον ΚΔΝΔ το αδίκηµα της ..... ..... ανωτέρου.

(a)  

7) Στάση.

Η στάση είναι από τα βαρύτερα .... ναυτικά αδικήµατα. Προϋποθέτει τη συµµετοχή .... ..... ..... .... από αυτούς που επιβαίνουν στο πλοίο, δηλαδή µέλη του πληρώµατος ή

επιβάτες, τα οποία στρέφονται ... ..... ... του Πλοιάρχου.

Σκοπός της εξεγέρσεως δεν πρέπει να είναι απαραίτητα η .... ...... της εξουσίας του

Πλοιάρχου. Η ..... του απλώς από την άσκηση ορισµένων µόνο καθηκόντων του αποτελεί

στάση, κατά την έννοια του νόµου (π.χ. ο εξαναγκασµός του Πλοιάρχου να αλλάξει την .... .... .... για οποιαδήποτε αιτία).

(a)  

Αντίθετα, δεν αποτελεί στάση η απλή .... περισσοτέρων µελών του πληρώµατος να εκτελέσουν

ορισµένες εργασίες, αφού µε την πράξη αυτή δεν αποσκοπείται η .... της εξουσίας του Πλοιάρ-

χου αλλά απλώς ο περιορισµός της. Η στάση τιµωρείται µε ..... ...... ..... .......

Αν κάποιος από τους συµµετέχοντες στη στάση είναι αξιωµατικός του πλοίου, τιµωρείται αυστη-

ρότερα, µε ποινή καθείρξεως µέχρι.... ετών. Επίσης ποινή ..... επιβάλλεται και όταν η

πράξη τελεσθεί µε βιαιοπραγίες ή µε τη χρήση ......

(a)  

8) Επιβουλή κατά του Πλοιάρχου.

Το αδίκηµα της επιβουλής κατά του Πλοιάρχου διαπράττεται όταν .... ... ..... από τους

επιβαίνοντες στο πλοίο, είτε είναι µέλη του πληρώµατος, είτε επιβάτες ή ...... σ’ αυτό µε άλλη

σχέση εργασίας (π.χ. ως µέλη συνεργείου επισκευών) ....... τη διάπραξη αδικήµατος

κατά της ζωής, της σωµατικής ......, της υγείας, της προσωπικής ελευθερίας ή της εξουσίας

του Πλοιάρχου.

Το αδίκηµα αυτό συντελείται από τη στιγµή που λαµβάνεται η ..... απόφαση τελέσεως των πα-

ρανόµων πράξεων και δεν είναι απαραίτητο να ...... κάποια ενέργεια προς το σκοπό αυτό (π.χ.

απειλή ή προειδοποίηση του Πλοιάρχου).

(a)  

Το αδίκηµα της επιβουλής κατά του Πλοιάρχου τιµωρείται µε φυλάκιση τουλάχιστον ... .....

Αν όµως κάποιος από αυτούς που συµµετέχουν στο αδίκηµα ..... έγκαιρα τη συµφωνία,

απαλλάσσεται από την ..... ευθύνη.

Τα µέλη του πληρώµατος που λαµβάνουν γνώση για τη σχεδιαζόµενη επιβουλή κατά του Πλοι-

άρχου, είναι εκ του νόµου .....να αναφέρουν ..... στον ίδιο τον Πλοίαρχο ή άλλον

αξιωµατικό, σε αντίθετη δε περίπτωση τιµωρούνται µε φυλάκιση τουλάχιστον.... .....

(a)  

9) Κατάχρηση εξουσίας.

Το αδίκηµα της καταχρήσεως εξουσίας συντελείται όταν ο Πλοίαρχος ή αξιωµατικός ή υπαξιωµα-

τικός του πλοίου ..... τα όρια της εξουσίας που τους παρέχει ο νόµος και ..... ή επι-

τρέπουν ή ανέχονται πράξεις ....προσώπων που επιβαίνουν στο πλοίο, οι οποίες χαρακτηρίζονται

ως .... ......

(a)  

Περίπτωση καταχρήσεως εξουσίας αποτελεί η χρησιµοποίηση .... από τα παραπάνω πρόσωπα

ή ....άλλων προσώπων, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, εκτός αν η ενέργεια αυτή είναι

απόλυτα αναγκαία για την ..... ..... .....στο πλοίο, την ασφάλεια του ..... και την προστασία

της ζωής των επιβαινόντων.

Η κατάχρηση εξουσίας τιµωρείται µε φυλάκιση µέχρι ..... .... και µε ..... ποινή.

Η τέλεση των πράξεων αυτών κατά ..... προσώπων κάτω των ..... ετών τιµωρείται

αυστηρότερα.

(a)