นำเสนอเรื่องราว

กำหนดเรื่องที่จะศึกษา

ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล

ค้นหาและรวบรวมข้อมูลหลักฐาน

การตั้งประเด็นคำถาม

การตีความหลักฐาน

การปรับแต่งข้อมูล

การรวบรวมหลักฐาน

รู้จักประวัติความเป็นมาของชาติ สังคม และชุมชนของตนเองและของคนชาติอื่น ๆ

ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในสังคมตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

เกิดความรักและความภาคภูมิใจในครอบครัว ชุมชน ท้องถิ่น รวมถึงประเทศชาติ

ถูกทุกข้อ

หาความจริงจากข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์

เกิดความเข้าใจขั้นตอนในการศึกษาประวัติศาสตร์

หาจุดประสงค์ของผู้สร้างหลักฐานประวัติศาสตร์

จัดหมวดหมู่ข้อมูลจากหลักฐานประวัติศาสตร์

การค้นคว้าและการตีความ การรวบรวมข้อมูลและการวิเคราะห์

การตีความและการสังเคราะห์

การวิเคราะห์และการสังเคราะห์

การค้นคว้าและการตีความ

กำหนดปัญหา

ตีความหลักฐาน

รวบรวมหลักฐาน

เรียบเรียงและนำเสนอ

ขั้นกำหนดหัวเรื่องที่จะศึกษา

ขั้นวิเคราะห์ สังเคราะห์ และจัดหมวดหมู่

ขั้นการประเมินคุณค่าของหลักฐาน

ขั้นการรวบรวมข้อมูล ซึ่งนักประวัติศาสตร์จะจดบันทึกข้อความต่าง ๆ เพื่อป้องกันการหลงลืม

มีจินตนาการในการสันนิษฐานเหตุการณ์ในอดีต

รู้จักคิดวิเคราะห์เพื่อหาความสัมพันธ์ของข้อมูล

รู้จักการนำแนวคิดในปัจจุบันไปพิจารณาอดีต

มีความอดทนในการอ่านเอกสารจำนวนมาก

ทำให้เกิดวิธีการทางประวัติศาสตร์

กำหนดวิธีการทางประวัติศาสตร์

กำหนดหัวข้อทางประวัติศาสตร์

ให้ข้อมูลทางประวัติศาสตร์

การนำเสนอข้อมูลชั้นต้นและชั้นรองมาเรียงลำดับ และมีความสัมพันธ์กัน

การนำเสนอเหตุการณ์ที่ผ่านการวิเคราะห์ สังเคราะห์มาแล้ว

การตรวจสอบพิจารณาหลักฐานทั้งภายนอก

และภายใน

การคัดเลือกข้อมูลที่มีข้อเท็จจริงมากที่สุด

ตรวจสอบการอ้างอิงจากหลักฐานชั้นรอง

หากหลักฐานใดถูกอ้างอิงมากแสดงว่าน่าเชื่อถือ

ตรวจสอบเวลาสร้างหลักฐาน เพราะหลักฐาน

ที่สร้างขึ้นก่อนจะน่าเชื่อถือมากกว่า

นำข้อมูลที่กล่าวถึงเรื่องเดียวกันจากหลักฐานต่างๆ มาเปรียบเทียบกัน

นำข้อมูลที่ได้จากหลักฐานไปให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ

กำหนดหัวเรื่อง รวบรวมหลักฐาน ประเมินคุณค่าของหลักฐาน จัดหมวดหมู่ข้อมูล เรียบเรียงและนำเสนอข้อมูล

เรียบเรียงและนำเสนอข้อมูล กำหนดหัวเรื่อง รวบรวมหลักฐาน จัดหมวดหมู่ข้อมูล ประเมินคุณค่าของหลักฐาน

กำหนดหัวเรื่อง รวบรวมหลักฐาน จัดหมวดหมู่ข้อมูล ประเมินคุณค่าของหลักฐาน เรียบเรียงและนำเสนอข้อมูล

กำหนดหัวเรื่อง ประเมินคุณค่าของหลักฐาน จัดหมวดหมู่ข้อมูล รวบรวมหลักฐาน เรียบเรียงและนำเสนอข้อมูล

การกำหนดประเด็นศึกษา

การรวบรวมหลักฐาน

การวิเคราะห์หลักฐาน

การสรุปและเชื่อมโยงข้อเท็จจริง

ผู้บันทึกข้อมูลมักลำเอียงในการบันทึกข้อมูล

ขาดผู้มีความรู้เรื่องภาษาโบราณ

ขาดผู้สนใจศึกษาอย่างจริงจัง

หลักฐานมีน้อย

ขั้นกำหนดประเด็นศึกษา

ขั้นการรวบรวมหลักฐาน

ขั้นสรุปและเชื่อมโยงความจริง

ขั้นการนำเสนอข้อเท็จจริง

ใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย

นำเสนออย่างเป็นกลาง ไม่มีอคติ

อ้างอิงหลักฐานให้ชัดเจน

ถูกทุกข้อ

ใช้แผนภาพความคิดเส้นเวลาลำดับเหตุการณ์

งานวิจัยของนักวิชาการเป็นหลักฐานชั้นรอง

การเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทยเกิดจากสาเหตุใด

เปรียบเทียบเนื้อหาในพระราชพงศาวดารกับบันทึกของชาวต่างชาติ

มีจินตนาการในการสันนิษฐานเหตุการณ์ในอดีต

รู้จักคิดวิเคราะห์เพื่อหาความสัมพันธ์ของข้อมูล

รู้จักการนำแนวคิดในปัจจุบันไปพิจารณาอดีต

มีความอดทนในการอ่านเอกสารจำนวนมาก

ใช้ข้อมูลที่เขียนโดยสมเด็จกรมพระยาดำรงราชา-

นุภาพ พระบิดาแห่งประวัติศาสตร์ไทย

ค้นหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตเกี่ยวกับการสถาปนา กรุงรัตนโกสินทร์

สมัครเป็นสมาชิกหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

หรืออ่านข้อมูลเก่าๆ

อ่านประวัติผู้เขียนหนังสือเรื่อง พงศาวดาร

กรุงรัตนโกสินทร์

ทำให้มีแรงกระตุ้นในการศึกษาอย่างต่อเนื่อง

ทำให้เกิดการสร้างองค์ความรู้ใหม่ได้

ทำให้ศึกษาในเรื่องที่ต่างจากคนอื่น

ทำให้สะดวกในการศึกษา

ท้าวสุริโยไท

ชาวบางระจัน

ท้าวย่าโม

พระนเรศวร

หนังสือรวบรวมเหตุการณ์การเมืองการปกครองไทย

อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา

บทความวิเคราะห์การปฏิรูปประเทศในสมัยรัชกาลที่ 5

พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา

หลักฐานอาจมีหรือไม่มี

หลักฐานอาจมากหรือน้อย

หลักฐานอาจเก่าหรือใหม่

หลักฐานอาจจริงหรือเท็จ

การสัมภาษณ์บรรพบุรุษ

บันทึกความทรงจำ

การหาชีวประวัติจากงานศพ

การอ่านบันทึกเหตุการณ์ประจำวัน