Font size
Worksheetsәдебиеттік оқу 2 тоқсан 4 сынып
Total questions: 53
Worksheet time: 28mins
С. Медеубекұлы «Бесік жыры»ауабын көрсету
Бесік жыры дегеніміз не?
a. Баланың тұсау кесу рәсімінде айтылатын жыр.
b. Баланың алғаш рет мектеп есігін ашқан кезде еститін әуені.
c. Нәресте шыр етіп дүниеге келгенінен кейін алғаш еститін әуені – бесік жыры.
С. Медеубекұлы «Бесік жыры»
Таңдап әкеп тал, терек,
Бесік идім сәнді,ерек.
Құс мамығы-көрпешең
Жұмсақ па екен,бал бөбек?
Әлди,әлди,әлди-ай!
a. бал бөбек
b. жұмсақ па екен?
c. таңдап әкеп
Медеубекұлы «Бесік жыры»
Үзіндіні оқы.Өлеңнен эпитет сөзді анықта.
Дүниемен елдесіп,
Ақын жатқан бұл бесік,
Дүлей күшпен белдесіп,
Батыр жатқан бұл бесік
Әлди,әлди,әлди-ай!
a. Ақын жатқан бұл бесік.
b. Дүниемен елдесіп,
c. Дүлей күшпен белдесіп,
Медеубекұлы «Бесік жыры»
Үзіндіні оқы.Өлеңнен эпитет сөзді анықта
Дүниемен елдесіп,
Ақын жатқан бұл бесік,
Дүлей күшпен белдесіп,
Батыр жатқан бұл бесік.
Әлди,әлди,әлди-ай!
a. Ақын жатқан бұл бесік.
b. Дүниемен елдесіп,
c. Дүлей күшпен белдесіп,
С. Медеубекұлы «Бесік жыры»
Үзіндіні оқы. Өлеңнен теңеу сөзді анықта.
Бабалардай батыр жан,
Аталардай ақылман,
Аналардай ақыл жан,
Сен боларсың құлыным.
Әлди, әлди, әлди-ай!
Әлди, әлди-ай!
Ақылман, ақыл жан
Аталардай, аналардай
С. Медеубекұлы «Бесік жыры»
Үзіндіні оқы. Өлеңнен негізгі ойды көрсететін жолдарын анықта.
Бабалардай батыр жан,
Аталардай ақылман
Аналардай ақыл жан,
Сен боларсың құлыным.
Әлди, әлди, әлди – ай!
баланың болашағынан үлкен үміт күту
бесік тербету
бесіктің қасиеті
Болат Үсенбаев «Сөз мәйегіауабын көрсету
Презентация жасау не үшін қажет екенін анықта.
айтылған ойдың ықшам жеткізілуі
мәтінді немесе ойды көрнекі түрде көрсетіп таныстыру
барлығы
Болат Үсенбаев «Сөз мәйегі»
Презентацияда өлеңнің осы шумағының мағынасын ашатын суретті таңда.
Мақал мен мәтелдер –
Ақыл-ой мәйегі.
Мақал мен мәтелдер –
Даналық әлемі.
Болат Үсенбаев «Сөз мәйегі»
Өлең шумағын ретімен орналастыр, деректер келтіре отырып дәлелде.
a. Талапты адамға
b. Өмірді үйреткен.
c. Жақсыны үлгі еткен.
d. Жерінтіп жаманды,
а-3, b-4, с-2, d-1
a-1,b-2, c-4, d-4
a-2,b-3, c-1, d-4
a-3,b-2, c-4, d-1
Өлең шумағын ретімен орналастыр, деректер келтіре отырып дәлелде.
a.Өлмейтін даналық
b.Ашылды санамыз.
c.Қалдырды бабамыз.
d.Мақалдан нәр алып,
a-2, b-4,c-3,d-2,
a-1, b-4,c-2,d-3,
a-3, b-1,c-4,d-2,
Ө. Қанахин «Ер қаруы – бес қару»
Қару-жарақ түрлері мәдени мұра бола ала ма? Дәлелде.
Жоқ, себебі ондай қару-жарақ барлық елде бар.
Иә, себебі қазақ халқының қару-жарағы басқаларға ұқсамайды.
Ө. Қанахин «Ер қаруы – бес қару»
Анықтама қай терминге сай екенін белгіле.
Автордың айтқысы келген басты пікірі
негізгі ой
автор ойы
шығарма тақырыбы
Ө. Қанахин «Ер қаруы – бес қару»
Үзіндіні оқы. Таяқтан кейін шоқпардың пайда болу себебін түсіндіретін сөйлемді көрсет.
Адамның алғашқы құралы кәдімгі жұмыр таяқ болыпты. Оны жеуге жарайтын тамырлардың түбін қопаруға пайдаланған. Сонымен қатар өзіне қауіп-қатер төндірген жыртқыш аңдардан сол таяқпен қорғанған. Келе-келе жай таяқтан гөрі бас жағы жұмыр, салмағы ауыр шоқпардың мықтырақ екеніне көзі жеткен.
a. Келе-келе жай таяқтан гөрі, бас жағы жұмыр, салмағы ауыр шоқпардың мықтырақ екеніне көзі жеткен.
b. Адамның алғашқы құралы кәдімгі жұмыр таяқ болыпты.
c. Сонымен қатар өзіне қауіп-қатер төндірген жыртқыш аңдардан сол таяқпен қорғанған.
Ө. Қанахин «Ер қаруы – бес қару»
Үзіндіні оқы. Негізгі ойын анықта.
Айналасында болып жатқан құбылысты жіті қадағалап, адам талай нәрсені өз пайдасына жарата бастаған. Қой, ешкі, жылқы, түйелерді қолға үйреткен. Солардың етін, сүтін, терісін, жүнін, күшін пайдаланған.
a. Солардың етін, сүтін, терісін, жүнін, күшін пайдаланған.
b. Қой, ешкі, жылқы, түйелерді қолға үйреткен.
c. Айналасында болып жатқан құбылысты жіті қадағалап, адам талай нәрсені өз пайдасына жарата бастаған.
Ө. Қанахин "Ер қаруы – бес қару"
Үзіндіні оқы. Адамдардың қаруды ойлап табу себебін көрсететін сөйлемді белгіле.
Алғашқы адамдар топтасып жүріп тіршілік еткен. Кейін адамдар көбейе келе, туыстық жағынан ру, тайпа болып, біріккен. Осы тұста жейтін тамақ, ішетін су үшін шұрайлы жер, аңы көп орман-тоғай үшін, балығы мол өзен-көл үшін бір ру екінші руға, бір тайпа басқа тайпаға көз алартып, соғыс ашатынды шығарған.
«Ер қаруы – бес қару» деп аталатын батырдың, жауынгердің бойынан табылатын қаруларға шоқпар, садақ, найза, қылыш, айбалта жатады.
a. Алғашқы адамдар топтасып жүріп тіршілік еткен. Кейін адамдар көбейе келе, туыстық жағынан ру, тайпа болып, біріккен.
b. Осы тұста жейтін тамақ, ішетін су үшін шұрайлы жер, аңы көп орман-тоғай үшін, балығы мол өзен-көл үшін бір ру екінші руға, бір тайпа басқа тайпаға көз алартып, соғыс ашатынды шығарған.
c. «Ер қаруы – бес қару» деп аталатын батырдың, жауынгердің бойынан табылатын қаруларға шоқпар, садақ, найза, қылыш, айбалта жатады.
М. Әуезов «Бала Абай»
Үзіндіні оқы.Оқиғаның басталуындағы айтылған ойға сәйкес мақал-мәтелді таңда.
Абай Ұлжан, Зере аналарын көңілдендіріп, тағы әңгіме, жырлар айтқызу үшін кейде өзі қаладан әкелген кітаптарының ішінен «Жүсіп-Зылиқа» сияқты қиссаларды оқып береді. Әндетіп, мақамдап оқиды. Шешелеріне түсініксіз болған түркі тілінің сөздерін жолшыбай қазақшалап отырады.
a. Ағадан – ақыл, атадан – нақыл.
b. Кітап – алтын қазына.
c. Шәкіртсіз ұста - тұл.
М. Әуезов «Бала Абай»
Оқиға ретін анықта.
Үй іші тегіс қош алған соң екі ақын да оңай шешілді.
Осы түнде ас піскенге шейін Барлас «Қобыланды батыр» жырын жырлады. Абайдың қазақ аузынан да, кітап ішінен де өмірі естіп білмеген ең бір сұлу, ең бір әсерлі, күшті жыры еді. Барлас жырын бітіріп, қол жуғалы қамданған уақытта, Абай:
– Мұны айтқан кім? Осы өлеңді шығарған кім екен? – деп, бағанадан бері өзін сүйсіндірген ақынның атын білмек болды.
– «Әріден келе жатқан»,– деседі-ау, балам, мұның түбін.
a. Оқиғаның шарықтау шегі
b. Оқиғаның шешімі
c. Оқиғаның басталуы
d. Оқиғаның дамуы
e. Оқиғаның байланысы
М. Әуезов «Бала Абай»
Үзіндіні оқы. Оқиғаның шарықтау шегінде айтылған мақал-мәтелді анықта.
Ертеңінде жүруге ыңғайланған екі ақынды Абайдың тілегі бойынша Ұлжан жібермеді.
– Жүрмеңдер. Асықпай, әлі біраз күн қонақ болып жатып кетіңдер, – деді. Абай күндіз де, түнде де Барластардың қасынан шықпайды. Осы жолы Абай әрі өзі, әрі шешесі арқылы салмақ салып, Барлас пен Байкөкшені дәл бір айдай жібермей ұстап еді. Бұл уақыттарда жас бала Барлас, Байкөкшемен біржола дос, жақын боп алды.
Абай бұрын «Тағылым үлгі кітапта; білім, өнер – медреседе ғана» деп түсінетін.
a. Бабалар сөзі-даналық көзі
b. Жолаушының азығы жолында.
c. Бос өткізу өмірді – ақымаққа көңілді.
М. Әуезов «Бала Абай»ту
Оқиға ретін анықта.
Абай күндіз де, түнде де Барластың қасынан шықпайды. Бала Абайдың ұғымтал, зеректігіне қатты риза боп, шын сүйген Барлас бір оңашада жай ғана тақпақтап:
Шырағым, ер жетерсің,
– Ер жетсең, сірә, не етерсің?!
Алысқа шырқап кетерсің,
Шыдасаң, шыңға жетерсің, – деп еді.
a. Оқиғаның шарықтау шегі
b. Оқиғаның дамуы
с. Оқиғаның шешімі
d. Оқиғаның байланысы
e. Оқиғаның басталуы
М. Әуезов «Бала Абай»
Үзіндіні оқы. Сәйкестендір.
Абай Ұлжан, Зере аналарын көңілдендіріп, тағы әңгіме, жырлар айтқызу үшін кейде өзі қаладан әкелген кітаптарының ішінен «Жүсіп-Зылиқа» сияқты қиссаларды оқып береді. Әндетіп, мақамдап оқиды. Шешелеріне түсініксіз болған түркі тілінің сөздерін жолшыбай қазақшалап отырады. Бірде Абайлардікіне екі бөгде қонақ келіп қонды: бірі – қартаң екіншісі – жас қонақ. Жасын Абай таниды.
a. Кім?
b. Не істеді?
c. Әрі қарай не болды?
1. қиссаларды оқып береді, сөздерін жолшыбай қазақшалап отырады.
2. Абай Ұлжан, Зере. «Жүсіп-Зылиқа» қиссасы
3. Қонақтар келді.
a-2, b-1, c-3
·
a-3, b-1, c-2
a-1, b-2, c-3
Тұрмыс-салт жырларыабын көрсету
Үзіндіні оқы. Тұрмыс-салт жырының түрін анықта.
Қаз-қаз, балам, қаз балам,
Қадам бассаң, мәз болам.
Қаз-қаз, балам, қаз балам.
Тақымыңды жаз балам.
Күрмеуіңді шешейін,
Тұсауыңды кесейін,
Қадамыңа қарайық,
Басқаныңды санайық,
Қаз-қаз, балам, жүре ғой…
a. тұсау кесу жыры
b. бесік жыры
a. батырлар жыры
d. наурыз жыры
Үзіндіні оқы. Тұрмыс-салт жырының түрін анықта.
Әлди-әлди, ақ бөпем,
Ақ бесікке жат, бөпем!
Жылама, бөпем, жылама,
Жілік шағып берейін.
Байқұтанның құйрығын
Жіпке тағып берейін.
a. наурыз жыры
b. тұсау кесу жыры
c. бесік жыры
d. батырлар жыры
Тұрмыс-салт жырлары
Жыр түрін анықта.
Күн мен түн теңескен кезде келетін мейрам, жаңа жылдың құрметіне айтылатын жырлар.
a. тұсау кесу жыры
b. бесік жыры
c. наурыз жыры
d. батырлар жыры
Тұрмыс-салт жырлары
Ұлыстың ұлы күнінде «дәулетті бас беру, бақытты ас беру» себебі болса, салдары не? Анықта.
a. Ұлың оңға қонсын, 1.Себебі
Қызың қырға қонсын! 2. Салдары
b. Дәулетті бас берсін,
Бақытты ас берсін,
Ұлыстың ұлы күнінде!
a-2, b-1
a-1, b-2,
Ф.Оңғарсынова «Оюлар»ауабын көрсету
Үзіндіні оқы. Өлеңдегі қарамен жазылған сөздерді мағынасын білдіретін сөйлемдермен сәйкестендір.
Аңсаумен күнім өтті қанша менің?!
Желбауда, басқұрда ма аңсау емім?
Әжемнің көзіндей бұл оюларды
Таба алмай, дала кезіп шаршап едім.
киіз үйдің шаңырағына тағылатын қос құр.
киіз үйдің есігіне тағылатын қос құр.
уық пен керегенің түйіскен жерін сыртынан бастырып таңатын өрнекті жалпақ құр.
· уық пен шаңырақтың түйіскен жерін сыртынан бастырып таңатын өрнекті жалпақ құр.
Ф.Оңғарсынова «Оюлар»
Үзіндіні оқы. Өлең жолдарынан ою түрін анықта.
Күйімді кешсеңдер-ау сол беттегі,
Тұрғандай ана көңіл тербеп мені.
Жан бітіп жайраңдады жан-жағымнан
Қазақтың қошқармүйіз өрнектері.
a. жан бітіп
b. күйімді
a. қошқармүйіз
Ф.Оңғарсынова «Оюлар»
Үзіндіні оқы. Өлеңнен эпитет сөзді анықта.
Түрін-ай текеметтің! Асыл қандай!
Үңілдім үнсіз ғана басымды алмай.
«Келе ғой, қошақаным, өзіме!» – деп,
Әжем кеп сипағандай шашымнан жай.
a. Басымды алмай.
b. Асыл қандай!
c. Түрін-ай
Ф.Оңғарсынова «Оюлар»
Үзіндіні оқы. Өлеңнен теңеу сөзді анықта.
Шебер көп бұл заманда кілең керім,
Болмайтын ажыратып түр-өңдерін.
Сүрінбей өте алар ма ғасырлардан
Әжемнің оюындай, жыр-өрнегім?!
a. Әжемнің оюындай
b. Кілең керім
c. Сүрінбей өте алар ма
Ф.Оңғарсынова «Оюлар»
Үзіндіні оқы. Өлең жолдарындағы көп нүктенің орына төмендегі қажетті сөзді қой.
Болардай басқұр, өрнек маған медет,
Белгісі балғын шақтың қарар жебеп.
Сүйеніп ... тұрып қаппын,
Көз жазып оюлардан қалам ба деп.
Мөлдір шық жасырынды жанарға кеп
a. тұскиіз
b. есікке
c. жанарға
«Зерделі» аңызы
Аңыздан үзінді оқы. Жоспар құру үшін үзіндіге қандай ат қояр едің?
Баяғыда «Зерделі» дейтін шешен, білгір адам болыпты. Зерделі жолдастарымен жиһан кезіп келе жатып, бір қарияға кездесіпті. Сәлемдесіп, жөн білгеннен кейін қария Зерделіге:
– Әкең Қазақбайды білуші едім. Үш түрлі бала туады: бір бала әкесінен өте туады, бір бала әкесіне жете туады, енді бір бала бар кері кете туады. Сен қайсысы боласың? – деп сұрапты.
Зерделі:
– Ата, өте туған бала боларымды алдағы өнерім білдірер. «Кері кете тудым» деу сізге де, мына жолдастарыма да өкінішті болар еді. Әзірше өз ойым – «жете тудым ғой» деп білем,– депті. Қария:
– Балам, өтірік пен шындықтың арасы қандай? – деп сұрайды.
a. Зерделі мен қарияның ренжісуі
b. Зерделі мен қарияның ақылдасуы
c. Зерделі мен қарияның кездесуі
«Зерделі» аңызы
Оқиға ретін аңыздың мазмұны бойынша
Оқиғаның басы
Қария мен шешеннің жұмбақтап сөйлесуі
Зерделі шешен мен қарияның кездесуі
Құрдастарының Зерделі жауабына таң қалып, риза болуы.
«Зерделі» аңызы
Оқиға ретін аңыздың мазмұны бойынша
Оқиғаның ортасы
Құрдастарының Зерделі жауабына таң қалып, риза болуы.
Қария мен шешеннің жұмбақтап сөйлесуі
Зерделі шешен мен қарияның кездесуі
«Зерделі» аңызы
Оқиға ретін аңыздың мазмұны бойынша
Оқиғаның соңы
Құрдастарының Зерделі жауабына таң қалып, риза болуы.
Қария мен шешеннің жұмбақтап сөйлесуі
Зерделі шешен мен қарияның кездесуі
«Зерделі» аңызы
Аңыздан үзінді оқы. Жоспар құру үшін үзіндіге қандай ат қояр едің?
Біраздан соң қымыз ішіп отырып Зерделі:
– Ата, екеуіңіз қалай? – деп сұрапты.
Қария:
– Екеуім үшеу болады, – дейді.
– Алысыңызбен қалайсыз? Жақыныңызбен қалайсыз?
– Жақыныммен жауша жағаласып, жамандарша найзаласамын. Алысым араздасты.
– Тәттіңізбен қалайсыз?
– Балам-ай, тәттінің де дәмі азая бастады ғой, – депті.
– Несиеңіз тие ме, ата? – депті, Зерделі тағы да.
Сонда қария:
– Жасымда берген несием – қартайғандағы несібім екен. Үй тігіп, қымыз сапырып отырғаным – соның арқасы, – депті.
a. Зерделі мен қарияның ақылдасуы
b. Зерделі мен қарияның жұмбақтап сөйлесуі
c. Зерделі мен қарияның ренжісуі
«Зерделі» аңызы
Үзіндіні оқы. Ретімен орналастыр.
Зерделі шешен:
– Ата, екеуіңіз қалай? – деп сұрапты.
Қария:
– Екеуім үшеу болады, – дейді.
Қария:
– Жақыныммен жауша жағаласып, жамандарша найзаласамын. Алысым араздасты.
Зерделі шешен:
– Алысыңызбен қалайсыз? Жақыныңызбен қалайсыз?
a-1,b-2,c-4,d-3
a-2,b-1,c-4,d-3
a-1,b-2,c-3,d-4
a-3,b-2,c-4,d-1
«Зерделі» аңызы
Аңыздан үзінді оқы. Қария жауабының мағынасын болжа.
– Несиеңіз тие ме, ата? – депті, Зерделі тағы да.
Сонда қария:
–Жасымда берген несием – қартайғандағы несібім екен, үй тігіп, қымыз сапырып отырғаным - соның арқасы, – депті.
a. Аяғының ауырып жүргенін айтты.
b. Дұрыс тәрбиелеп, жақсы өсірген балаларының қызығын көріп отырғанын айтты.
c. Ұйқысының азая бастағанын айтты.
Ұлттық ойындар «Орамал тастау», «Хан» ойыныауабын көрсету
Мәтін бойынша қойылған интерпретациялық (пайымдау) сұрақты анықта.
Қатысушылар екі топқа бөлінеді. Арасы бір-бірінен он адымдай жерде белгіленген екі сызықтың бойына қарама-қарсы тұрады. Жүргізуші қолындағы орамалын бірінші топтың шеткі ойыншысына ұстатады. Ол орамалды қарсы беттегі ойыншының біріне қарай лақтырып жібереді де: «Қа...» деп дауыстайды.
Қарсылас ойыншы орамалды қағып алып: «...ғаз» дейді немесе «...ла» дейді. Сонда екеуінің айтқандарынан бір сөз шығады. Ойын шарты бойынша, айтылатын сөз екі буыннан аспауы керек.
a. Қарсылас ойыншының әрекеті қандай?
b. Ұлттық ойындар қызық па?
c. Ойын неліктен «Орамал тастау» деп аталады?
Ұлттық ойындар «Орамал тастау», «Хан» ойыны
Мәтін мазмұны бойынша қойылған сұрақты анықта.
Мысалы, «хан» бүк түссе, онда «ханмен» бүк жатқан асықты, шік түссе, шік жатқан асықты ату керек. Осылайша ойын жалғаса береді. Ойынның шарты бойынша «ханмен» асықты атқан кезде басқа асықтарды қозғауға болмайды. Сөйтіп, кезек алған ойыншы ойын шартын бұзғанға дейін немесе «ханмен» ататын асық болмай қалғанға дейін атып, ұтқан асықтарын жинап алады.
a. ойында ең алдымен кімді сайлайды?
b. ойынның шарты қандай?
c. ойын неліктен «Хан» деп аталады?
Үзіндіні оқы. Ертегінің тақырыбын анықта.
«Бай жалмауыз кемпірге:
– Ат басындай алтын берейін, қоя бер, – дейді.
Жалмауыз кемпір:
– Жалғыз балаңды бер, жіберейін, – дейді. Бай жалғыз баласын бермек болады, кемпір оны қоя береді.
a. Ер Төстік
b. Алтын сақа
c. Керқұла атты Кендебай
«Алтын сақа» ертегісі
Үзінді мазмұны бойынша қойылған сұрақты тап.
Өткен заманда бір бай болыпты бір күні жылқысын суарғалы көлге келсе, көлдің ішінде бір қып-қызыл өкпе жүзіп жүр екен. Байдың айдап келген жылқылары өкпеден үркіп, суға жуымайды. Сол кезде бай өкпені құрықпен түртіп көреді.
a. Байдың жылқылары неге көлден су ішпеді?
b. Бала сақаның жанында отырған кемпірден не сұрайды?
c. Жалмауыз кемпір бәйтеректің түбін немен қазады?
«Алтын сақа» ертегісі
Үзіндіні оқы. Оқиғаның композициялық құрылымын анықта
Сонымен бай жалмауыз кемпірге уәдесін беріп, жылқыларын айдап, кетіп қалады. Ертеңінде көшеді, жалғыз баласының алтын сақасын ұмыттырып, жұртқа тастап кетеді.
a. Оқиғаның шарықтау шегі
b. Оқиғаның шешімі
c. Оқиғаның дамуы
«Алтын сақа» ертегісіауабын көрсету
Үзінді мазмұны бойынша қойылған сұрақты тап.
– Құрығыңды құлдыратып, жүгеніңді сылдыратып, жылқыға бар. Қай тай бетіңе қараса, соны мін, – дейді. Бала құрығын құлдыратып, жүгенін сылдыратып, жылқыға келсе, шеттегі бір қотыр тай балаға қарай қалады.
a. Бала құрығың құлдыратып, жүгеніңді сылдыратып қайда келеді?
b. Мыстан кемпір бәйтеректің түбін немен қазады?
c. Байдың жылқылары көлден неге су ішпеді?
«Алтын сақа» ертегісі
Ертегі үзіндісі бойынша қойылған интерпетация (пайымдау) сұрағын анықта.
Бір мезгілде бір қарлығаш бәйтеректің төбесінен әрлі-берлі ұшып жүреді. Бұрын бала қыстауындағы ұя салған қарлығаштың балапандарына тимей, бұларды жақсылап өсіріп, ұшырып жібереді екен, сондықтан бала қарлығашпен дос екен. Сонымен, қарлығаш баланың төбеттеріне тапсырғанын айтып барады.
a. Неліктен қарлығаш баланың тапсырғанын төбеттеріне айтып барады?
b. Бала қарлығаштың балапандарына тиісті ме?
c. Қарлығаш бәйтеректің төбесінен қалай ұшты?
Олжас Сүлейменов «Ертегі»
Өлең үзіндісі бойынша қойылған интерпретациялық (пайымдау) сұрақты анықта.
Есіңде ме, беймаза ана, менің тұңғыш ертегім?
Ұят болды-ау, сол бір жылы күзге қалып тентегің.
Десе керек мектеп саған: «Жөндеп үйрет мықтыны!»
Сен бір кітап алып келдің,Сол есіңнен шықты ма?
a. Анасының есінен шығып кеткен не?
b. Есіңде ме, менің тұңғыш ертегім?
c. Автор неліктен «ұят болды-ау» дейді?
Олжас Сүлейменов «Ертегі»
Үзіндіні оқы. Шығарманың жанрын анықта.
Секеңдеген жас қыздарды қойдың жақын жолатпай.
Күлкісі ортақ құрбыларын тез ұмытып аңғалың,
Оқи берді, батырларға есі кетіп, таңғалып.
Жер тарпыған Тайбурыл да, қыран қанат пырақ та
Еліктіріп алып кетті мені алысқа, жыраққа.
Содан қайтып оралмадым,
Оралғам жоқ мені әлі.
Үш-төрт сағат селт етпедім,
Неге керек обалым!
a. әңгіме
a. өлең
c. ертегі
Олжас Сүлейменов «Ертегі»
Өлең үзіндісі бойынша қойылған интерпретациялық (пайымдау) сұрақты анықта.
Содан кейін атып тұрып, атып шығып далаға,
Ойнап кеттім,
Тойлап кеттім,
Бала деген бала да!
Батыр болып шыға келдім,
Менен де көп «жау» қашты
Ағаш қылыш қолыма алып, көрші ауламен шайқастым.
Шіңкілдеген дауысымен ұрандадым жүз дүркін,
Әлсіздерге тиіспедім,
Аман қалды қыз-қырқын.
a. Кейіпкер «атып тұрып» қайда кетті?
b. Неліктен кейіпкер «Әлсіздерге тиіспедім» дейді, оған не әсер етті?
c. Қандай қылышты қолына алып, көрші ауламен шайқасты?
Олжас Сүлейменов «Ертегі»
Өлеңнен үзіндіні оқы, тақырыбын анықта.
Ал сен болсаң қажып-шаршап жүрдің үйде жабыға,
Мен ойыннан келе сала тағы оқыдым, тағы да.
Түсіме еніп майдан, даңқ, сүлік қара сәйгүлік,
Армандадым, қиялдадым жетемін деп қай күні.
Содан тағы ерте тұрып, тағы оқуға кірістім,
Ақырында «Оқы!» – демей «Оқыма!» – деп ұрыстың
– Жаман бала жайында оқып бітпеп пе едің?
Не – мынау?
Тауға барып ауа жұтсаң қайтер еді, жаным-ау!
– Көп оқыған жоқпын, апа.
Бар болғаны – бір-ақ бет.
a. анасы туралы
b. кітап оқу туралы
c. жаман бала туралы
Олжас Сүлейменов «Ертегі»
Өлең үзіндісі бойынша тұжырымды ойды оқы. Үзіндінің қай жолдары арқылы дәлелдеуге болады?
Кітап – адамның көзін ашады, ой-санасын өзгертеді.
Ара жайлы әдемі жыр екен, бітіп қалсын да!-
Дегенімде жыламсырап шықса керек даусым да.
Сөйтіп жүріп бір жыл өтті,
Жырсыз қалай шыдармын?!
Көрпе астында бұғып жатып оқитынды шығардым...
Ол бір ғажап кез еді ғой,
Кез еді ғой ғажайып!
Жылаушы едің: «Көзің майы кетеді, – деп, – азайып»,
Ұрсушы едің: «Соқыр болып қаласың!»,– деп ашынып,
Қайран ана!
Кітаптан сол көзім қайта ашылды!
a. Жылаушы едің: «Көзің майы кетеді, – деп, – азайып»,
Ұрсушы едің: «Соқыр болып қаласың!» ,- деп ашынып,
В.Ол – бір ғажап кез еді ғой,
Кез еді ғой ғажайып!
С. Сөйтіп жүріп, бір жыл өтті,
Жырсыз қалай шыдармын?!
Көрпе астында бұғып жатып оқитынды шығардым...
Байбота Серікбай «Археолог»
Жауабын көрсету
Өлең шумағындағы көне қаланы тауып, белгілеп оқы.
Көне қала
Санатқа көп қосылар
Сансыз қала құмдағы,
Шақырады Отырар
Шешілмеген жұмбағы.
Байбота Серікбай «Археолог»
Өлеңнің үзіндісін оқы. Археолог нені іздейді?
Қалақшамен тынбастан
Қазып төбе, обаны,
Қалаларды құм басқан
Ағам аршып алады.
Қарсылық қып жауларға,
Қамал қанша құлаған?!
Тарих бетін аударған
Археолог – бұл ағам!..
Аспан әлемін
Теңіз жануарларын
Көне қалаларды
Байбота Серікбай «Археолог»
Көне қалалардың қалай жойылғанын айту үшін өлеңдегі қай жолдарды қолданар едің?
Қалаларды құм басқан
Ағам аршып алады.
Қарсылық қып жауларға,
Қамал қанша құлаған?!
Ермек Өтетілеуов «Біз – қазақ баласы»
Бос орынға тиісті сөздерді қой. Өлеңде қандай қазақ баласы туралы жырланады?
Дәстүрді сақтаған,
Жеті ата-бабасын
Жадына жаттаған
Біз – қазақ баласы.
Өлеңде ... қазақ баласы туралы жырланады.
a. дәстүрді сақтаған
a. өлеңін жаттаған
c. өнерін дамытқан
Қазақтың жеті атасын жаттату дәстүрі қай тармақтан көрінеді?
Дәстүрді сақтаған,
Жеті ата-бабасын
Жадына жаттаған
Біз – қазақ баласы.
a. 2,3 тармақта
b. 1,4 тармақта
