สามก๊ก หมายถึง วุยก๊ก จ๊กก๊ก และง่อก๊ก

หนังสือสามก๊กแต่งขึ้นในสมัยราชวงศ์ฮั่น

ยุคที่แผ่นดินจีนเกิดความแตกแยกและเกิดสงครามชิงอำนาจจนแตกออกเป็นสามก๊ก คือ สมัยราชวงศ์จิ้น

ยุคที่ก๊กทั้งสามก๊กเสื่อมอำนาจลง และแผ่นดินจีนกลับมา รวมเป็นอาณาจักรเดียวกันได้อีกครั้ง คือ สมัยราชวงศ์ฮั่น

ก๊กของสุมาอี้ ก๊กของเล่าปี่ ก๊กของโจโฉ

ก๊กของซุนกวน ก๊กของเล่าปี่ ก๊กของโจโฉ

ก๊กของเล่าปี่ ก๊กของเตียวหุย ก๊กของโจโฉ

ก๊กของอ้วนเสี้ยว ก๊กของขงเบ้ง ก๊กของโจโฉ

กวนอู

ซุนกวน

เตียวหุย

อ้วนเสี้ยว

ความกตัญญูรู้คุณ

ความเป็นผู้มีวาจาสัตย์

ความกล้าหาญเด็ดเดี่ยว

ความจงรักภักดีต่อกษัตริย์

กวนอูจะได้เป็นข้าโจโฉเต็มตัว

กวนอูจะได้เป็นตัวของตัวเองเต็มที่

ภรรยาทั้ง ๒ ของเล่าปี่จะได้เป็นของโจโฉ

กวนอูจะได้พี่สะใภ้ทั้ง ๒ เป็นภรรยาตนเอง

กวนอูก็คิดรักเล่าปี่อยู่มิได้ขาด

กวนอูห่มเสื้อขาด โจโฉจึงเอาเสื้ออย่างดีให้กวนอู

แล้วโจโฉก็ให้กวนอูกินโต๊ะ แล้วว่าพรุ่งนี้เช้าเราจะยกกลับไปเมืองฮูโต๋

เหตุไฉนท่านจึงรักม้าอันเป็นสัตว์เดียรัจฉานมากกว่าทรัพย์สิ่งสินอีกเล่า

เล่าปี่พูดถึงโจโฉ

โจโฉพูดถึงเล่าปี่

โจโฉพูดถึงกวนอู

โจโฉพูดถึงอ้วนเสี้ยว

ตัวเราก็มิได้รักชีวิต อันความตายอุปมาเหมือนนอนหลับ ท่านเร่งกลับไปบอกแก่โจโฉให้ตระเตรียมทหารไว้ให้พร้อม เราจะยกลงไปรบ

ถึงมาตรว่าท่านจะได้ความลำบากก็อุปมาเหมือนหนึ่งลุยเพลิงอันลุก แลข้ามพระมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ ก็จะลือชาปรากฏชื่อเสียงท่านไปภายหน้า ว่าเป็นชาติทหารมีใจสัตย์ซื่อกตัญญูต่อแผ่นดิน

เราก็แจ้งอยู่ว่าครั้งนี้ได้ทีทำการศึก แต่ใจเรานั้นเป็นห่วงอยู่ถึงบุตร ถ้าบุตรเป็นอันตราย ข้างหลังชีวิตเราก็จะตายด้วย ประการหนึ่งมาตรว่าจะยกไปก็ไม่มีชัยชนะด้วยเหตุไม่สบาย

เล่าปี่นั้นเป็นคนมีสติปัญญา ถ้าละไว้ช้าก็จะมีกำลังมากขึ้น อุปมาเหมือนลูกนกอันขนปีกยังไม่ขึ้นพร้อม แม้เราจะนิ่งไว้ให้อยู่ในรังฉะนี้ ถ้าขนขึ้นพร้อมแล้วก็จะบินไปทางไกลได้ ซึ่งจะจับตัวนั้นเห็นจะได้ความขัดสน

เพราะเกรงว่ากวนอูจะเอาใจออกหาก

เพราะเกรงว่ากวนอูจะแสร้งรบแพ้ข้าศึก

เพราะเกรงว่ากวนอูจะลอบหนีจากโจโฉ

เพราะจะทำให้กวนอูได้แทนคุณโจโฉสำเร็จเร็วเกินไป

กวนอูปฏิเสธไม่ยอมออกรบกับเล่าปี่

กวนอูดีใจที่โจโฉมอบม้าเช็กเธาว์ให้

กวนอูเคารพและซื่อสัตย์ต่อภรรยาเล่าปี่ไม่เปลี่ยนแปลง

กวนอูใส่เสื้อที่โจโฉให้ไว้ข้างใน และใส่เสื้อเก่าที่เล่าปี่ให้ไว้ข้างนอก

ต้องการให้กวนอูสวามิภักดิ์ต่อตน

ต้องการได้ภรรยาเล่าปี่มาเป็นของตน

ต้องการให้กวนอูคิดไม่ซื่อต่อภรรยาเล่าปี่

ต้องการให้กวนอูทะเลาะแตกคอกับภรรยาเล่าปี่

รู้ผิดรู้ชอบ

หนีร้อนมาพึ่งเย็น

ผ่อนสั้นผ่อนยาว

รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง

ขอให้ได้ตำแหน่งเสนาบดี

ขอให้ได้เป็นข้าพระเจ้าเหี้ยนเต้

ขอไปหาเล่าปี่ทันทีที่รู้ว่าอยู่ที่ไหน

ขอให้ดูแลและได้คุ้มครองภรรยาเล่าปี่

ทุกวันนี้มหาอุปราชชุบเลี้ยงเราจึงได้มีความสุข คุณนั้นก็มีเป็นอันมาก แต่จะได้วายคิดถึงเล่าปี่นั้นหามิได้

กวนอูเห็นแสงเพลิงในเมืองสว่างขึ้นก็ตกใจ คิดถึงครอบครัวเล่าปี่ จึงคุมทหารลงมาถึงเชิงเขา

ตัวเราเกิดมาเป็นชายรักษาสัตย์มิให้เสียวาจา ถึงมาตรว่าเล่าปี่จะถึงแก่ความตาย เราก็จะตายไปตามความที่ได้สาบานไว้

แม้ข้าพเจ้ารู้ว่าเล่าปี่อยู่ที่ใด ถึงมาตรว่าเป็นทางกันดารจะต้องข้ามพระมหาสมุทรแลลุยเพลิงก็ดี ข้าพเจ้าจะไปหาเล่าปี่ให้จงได้ แม้ข้าพเจ้ายังมิทันลามหาอุปราชก็ดี ขอท่านให้อภัยแก่ข้าพเจ้า