NEW
Font size
WorksheetsҚұрмалас сөйлем синтаксисі, 301-302 топ
Total questions: 18
Worksheet time: 9mins
Синтаксистік тұлғалардың тиісті грамматикалық амалдар арқылы қалыптасқан грамматикалық тұрпаты:
сөйлем құрылысы
грамматикалық мағына
көптік жалғауы
лексикалық мағына
сөздің түбір күйі
ҚС-дегі интонациялық кідірістің ерекшелігі
предикативтік компоненттердің ара жігін ажыратып синтаксистік қызмет атқаратындығы
сөйлемді мағыналық топтарға (тема-ремалық) жіктейтіндігі
сөйлемді тұтастандыратыны
сөйлемге қатысының болмауы
жекелеген ерекшелігінің болуы
Екі немесе одан да көп жай сөйлемдерден құралып, күрделі бір ғана ойды білдіретін, интонациялық жағынан бір бүтін болып тұратын сөйлемдер
Құрмалас сөйлем
күрделі сөйлем
жай сөйлем
күрделенген жай сөйлем
сөйлемдер тізбегі
Предикаттық қатынасы аналитикалық тәсілмен көрінген ҚС компонентін белгілеңіз:
Сендер тәлтіректеп белестен асып кеткенше, мен көз алмай қараумен болдым
Тәлтіректеп белстен асып кеткенше, көз алмай қараумен болдым
Біз барған ауыл өзен жағасында екен
Біз барғанбыз
Ауыл өзен жағасында екен
Салалас құрмалас сөйлемдердің орнына «қиысулы құрмалас» терминін қолданған ғалым?
А.Байтұрсынов
Н.Т.Сауранбаев
С.Жиенбаев
А.Ысқақов
Р.Әміров
Салалас құрмалас сөйлемнің жеке жай сөйлемдерін синтаксистік компоненттер деп атаған ғалымды көрсетіңіз.
С.Жиенбаев
Н.Т.Сауранбаев
А.Байтұрсынов
А.Ысқақов
Р.Әміров
Компоненттері сілтеу есімдіктері арқылы байланысқан сөйлемді көрсетіңіз.
Менің сендерге берген парам сол: дәл сол Құнанбай баласы да өзіміздей адам баласы екенін таныттым
Күн батты, ел тынды
Әңгіме қыза бергенде, көрші Бәтима кіріп келді
Ер туса ел ырысы, жаңбыр жауса жер ырысы
Бар ойын жеткізе алмады, өйткені жүректе сөне бастаған сезім оты кенет лап ете қалды
Предикатив сыңарларының баяндауыштары тиянақты тұлғада келіп, белгілі бір лексика-грамматикалық тәсілдер арқылы мағыналық-құрылымдық және интонациялық тұтастық құрайтын сөйлем түрі –
салалас құрмалас сөйлем
сабақтас құрмалас сөйлем
күрделі сөйлем
мезгілдес сөйлем
сөз тіркесі
«Қазақ тілі ғылыми синтаксисінің қысқаша курсы» еңбегінің авторы?
С.Аманжолов
А.Байтұрсынов
С.Жиенбаев
А.Ысқақов
Р.Әміров
Салалас құрмалас сөйлемнің баяндауыштары әрдайым өз бастауыштарымен
қиысады
бірде қиысады, бірде қиыспайды
мәндес болады
мағыналық қиысады
қиыса бермейді
Атасы жоқ –мас жетім, анасы жоқ – қас жетім сөйлемінің компоненттерін байланыстырып тұрған тәсілді көрсетіңіз
бірдей құрылымда жұмсалуы мен баяндауыштарының қайталануы
баяндауыштарының болымсыз етістіктен болуы
жоқ сөзінің қайталануы
баяндауыштарының болымды етістіктен болуы
баяндауыштарының есім сөзден болуы
Қарсылықты салаластарға тән мағыналық-құрылымдық ерекшеліктердің бірін көрсетіңіз:
сыңарларында баяндалатын екі не бір тұлғаның (субъектінің) іс-әрекеттері, ой-ниеттері бір-біріне қайшы болады
1-компонентінің құрамына арнаулы формадағы баяндауыштардың қатысуы
2-компонентінің құрамына арнаулы формадағы баяндауыштардың қатысуы
баяндауыштарының есімшеден жасалуы
бұйрық рай етістіктің болымсыз түрінен жасалуы.
Да шылауы арқылы байланысқан предикатив сыңарлардың соңғысы алдыңғы сыңарда баяндалған жайдың нәтиже-қорытындысы түрінде келген сөйлемді белгілеңіз:
Осыдан кейін қалай қимылдайтындарын түсінісіп алды да, Байжан көк жорғамен ілгері асып кетті
Бар көлікті шабынды қолы тартып әкетті де, бала-шаға жаяу қалды.
Менің артымнан бір қыз туады да, әке-шешем атын Балтуған қояды
Әбіштің сөздерінде әрі саясаттық шеберлік бар, әрі Семейдің үркек, қорқақ чиновниктерін сескендіру де бар
Одан арғыны Игілік айтқан да жоқ, қасындағылары батып сұраған да жоқ.
Қ.Жұбанов еңбегінде шартты салалас сөйлем қалай аталған?
шарт-жағдай салалас
үлестес
салыстырмалы
қайырыңқы
айырыңқы
Әйтпесе жалғаулығымен келген сөйлемдерді «әлі қалыптасып болмаған салалас» деп қарайтын ғалым –
Н.Т.Сауранбаев
Қ.Жұбанов
Қ.Есенов
К.Аханов
С. Жиенбаев
А.Байтұрсыновтың «айырыңқы» деп, С.Аманжоловтың «бейтарап» деп атаған салаласы қайсысы?
талғаулы
шартты
кезектес
салыстырмалы
ыңғайлас
«Өрнекті сөйлем» терминін қолданған қай ғалым?
Қ.Жұбанов
Қ.Есенов
Р.Сыздықова
Т.Қордабаев
А.Байтұрсынов
Бөгде сөздің анықтамасын көрсетіңіз.
баяндалып отырған мәселеге байланысты немесе соған қатысы бар басқа біреудің сөзі, пікірі
автордың ойға қатысты пікірі;
автор сөзі
автордың ойы
автордың айтуға оқталған сөзі
