Trạng Trình

Bạch Vân cư sĩ

Tuyết Giang phu tử

Tố Như

Nhà Mạc

Nhà Lý

Nhà Trần

Bổng lộc ít

Bị vua nghi kị không còn tin dùng như trước

Dâng sớ xin chém 18 tên lộng thần nhưng vua không nghe

Bạch Vân am thi tập

Bạch Vân quốc ngữ thi tập

Bạch Vân quốc âm thi tập

Thơ ông phê phán những điều xấu xa trong xã hội cũ và ca ngợi chí của kẻ sĩ, đề cao thú sống thanh nhàn mang đậm chất triết lí, giáo huấn

Thơ ông phê phán những điều xấu xa trong xã hội cũ và ca ngợi chí của kẻ sĩ, đề cao thú sống thanh nhàn

Thơ ông phê phán những điều xấu xa trong xã hội cũ và ca ngợi chí của kẻ sĩ

“Nhàn” được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật bằng chữ Hán

“Nhàn” được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật bằng chữ Nôm

“Nhàn” được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật bằng chữ Hán

“Nhàn” được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật bằng chữ Nôm

Bố cục gồm: Hai câu đề, luận viết về cuộc sống nhàn; Hai câu thực, kết viết về vẻ đẹp thiên nhiên chốn thôn quê

Bố cục gồm: Hai câu đề, luận viết về cuộc sống nhàn; Hai câu thực, kết viết về triết lí về cách sống nhàn

Bố cục gồm: Hai câu đề, thực viết về cuộc sống nhàn; Hai câu luận, kết viết về vẻ đẹp thiên nhiên chốn thôn quê

Bố cục gồm: Hai câu đề, thực viết về cuộc sống nhàn; Hai câu luận, kết viết về triết lí về cách sống nhàn

Sống nhàn là sống “tự cung tự cấp”, “tự chủ”, sống hòa hợp với thiên nhiên; Sống nhàn là sống thuận theo quy luật của tự nhiên; Sống nhàn là sống không màng danh lợi, xem nhẹ phú quý để giữ cốt cách thanh cao

Sống nhàn là sống “tự cung tự cấp”, “tự chủ”, sống hòa hợp với thiên nhiên; Sống nhàn là sống thuận theo quy luật của tự nhiên;

Sống nhàn là sống “tự cung tự cấp”, “tự chủ”, sống hòa hợp với thiên nhiên; Sống nhàn là sống thuận theo quy luật của tự nhiên; Sống nhàn là sống màng danh lợi.

Phép lặp

Liệt kê

Nói giảm nói tránh

Từ láy

Cách ngắt nhịp

Diễn tả trạng thái ung dung, nhu cầu sống giản dị của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Diễn tả lối sống hòa hợp với đời sống nông thôn cùng cách sống “tự cung, tự cấp”, vừa “cày ăn, đào uống” rất nhàn hạ.

Diễn tả lối sống thuận theo quy luật của đất trời thiên nhiên.

Diễn tả trạng thái ung dung, nhu cầu sống giản dị của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Diễn tả lối sống hòa hợp với đời sống nông thôn cùng cách sống “tự cung, tự cấp”, vừa “cày ăn, đào uống” rất nhàn hạ.

Diễn tả sự hòa nhập của con người với đất trời thiên nhiên, con người sống thuận theo quy luật vận động của thời gian

Thiên nhiên đã ban cho thức ăn ở độ non tươi, tinh khôi và trong sạch. Giúp ông “ăn sạch” để nghĩ điều trong sáng.

Thiên nhiên đã ban cho ngọn nước trong lành và hương thơm thanh quí. Con người đắm mình vào đó tắm gội để gột rửa những gì không tốt.

Thiên nhiên đã ban cho những đặc sản là cao lương mỹ vị, hiếm có trên trần gian.

Nói quá

Nói giảm nói tránh

Liệt kê

Phép đối

Nhằm đối lập hai loại người

Nhằm đối lập hai cách sống

Nhằm đối lập hai lựa chọn mà tác giả đang phân vân

Từ láy “thơ thẩn” mang sức gợi: diễn tả trạng thái thảnh thơi và nhẩn nha

Từ láy “vắng vẻ” mang sức gợi: mang đậm nét bình dị, yên bình của thôn quê, thiên nhiên.

Từ láy “lao xao” mang sức gợi: miêu tả sự náo nhiệt, tấp nập và xô bồ chốn đô thành phồn hoa.

“Nơi vắng vẻ” là nơi để sống ẩn dật, thảnh thơi trong tâm hồn, có thể hòa mình vào thiên nhiên

“Nơi vắng vẻ” là nơi để trốn tránh cuộc đời, sống nhàn hạ cho thể xác, đỡ lao động

“Chốn lao xao” là nơi tấp nập ngựa xe, cuộc sống giàu sang sung túc nhưng bon chen, đua tranh giành giật để sống ở đời

“Chốn lao xao” là nơi tấp nập ngựa xe, cuộc sống sung sướng mà Nguyễn Bỉnh Khiêm luôn hằng ao ước có được

“Rượu” được tách hẳn ra một nhịp thể hiện tác giả đang muốn tìm vào men say để quên đi sự đời

“Rượu” được tách hẳn ra một nhịp để thể hiện nhận thức rõ ràng của tác giả: có thể tìm đến rượu nhưng tìm say để tỉnh, bản thân sẽ không mê lú vì men say.

Hai chữ “nhìn xem” được tách riêng ra một nhịp để nhấn mạnh: hãy tỉnh táo mà “nhìn” cho rõ, “xem” cho kĩ để đừng sống lầm bởi sự cám dỗ của bả công danh phú quí.

Hai chữ “nhìn xem” được tách riêng ra một nhịp để nhấn mạnh: hãy tỉnh táo mà “nhìn” cho rõ, “xem” cho kĩ về công dụng của công danh phú quí mà biết cố gắng đấu tranh có được nó.