Бәріне күмәндан! деген ұранды айтқан адам - Жаңа заман философиясы

Афина ойшылдарының арасында шешендігімен танылған, кеменің зәкәрін ойлап тапқан, ақиқат өлшемін жоққа шығарған скептик

Жаңа Дәуірде алғаш рет категориялардың таным жолындағы аса үлкен рөлін көрсеткен ойшыл

Егер белгілі бір тұжырымды немесе көзқарасты басшылыққа алып, жақсы, өзімізге пайдалы нәтижелерге жеткізетін ақиқат түрі

Таным екі жақтың бірлігінде беріледі. Олар

Рационалдық таным түрлері

Ғылыми білім жасау процесі зерттеудің екі деңгейлерінен тұрады. Олар

Шығармашылықты зерттейтін білім саласы

Тікелей шындыққа жету, оның ақиқаттығын анық та айқын көру, ешқандай дәлелдеуді талап етпеу

Уақыт пен кеңістікте бар, зерттеуге болатын шынайы нақты нәрселердің заңдары мен қағидаларын, тәртібі мен құрылымын объективті түсіндіретін, эксперимент пен бақылауға негізделіп, математикалық есептеуді қолданып, жүйелі түсінік қалыптастыратын таным саласы

Диалектикалық және метафизикалық; қазіргі заманғы ғылымда оларға талдамалы, түйсікті, феноменологиялық, герменевтикалық әдістер қосылатын

Ғылыми деректер жиналып, салыстырылып, белгілі бір жүйеге келтірілетін таным атауы

Ең алғашқы ғылым классификациясын жасаған

Ғылым классификациясын өсіп тұрған ағашпен теңестірген, бұтақтары: медицина, механика, мораль; оның діңі – физика, тамыры – метафизика деген ойшыл

Конт «Тарихи күрделену» анықтамасына негіздей отырып, ғылым салаларын былайша орналастырады

Алғашқы технологиялық машина

Болашақта адамзаттың барлық қайшылықтары ғылымның даму негізінде шешіледі деген көзқарас

Қазақ хандығын құрып, өз алдымызға ел болғаннан кейінгі аралықтағы тұңғыш ресми ғалым

"Білім - күш" деген анықтама берген батыс ойшылы