Еуропада жаңа мемлекеттер пайда болып, феодалдық қоғам қалыптасты.

Рухани өмірде христиан шіркеуінің ықпалы күшейді. ХІ ғ. басында христиан шіркеуі батыстық (католик) және шығыстық (православия) болып екіге бөлінді.

Саяси бытыраңқылық басталды

Қалалар гүлденді.Орталықтанған мемлекеттер құрылды.

Адамның өмірі, мәдениет,ғылым және білім католик шіркеуінің қатаң бақылауында болды.

Абсолюттік монархиялар қалыптасты.

Дін саласында реформация басталды.Гуманистік идеология қалыптасты.

Ұлы географиялық ашылулар іске асты.

Абсолютизм дағдарысқа ұшырады.

Орта ғасыр» деген сөз тіркесі латынша медиум-орта, аевум-ғасыр. Алғаш рет қолданылған.

Ежелгі дүние мен жаңа дәуір(ағылшын буржуазиялық рев.) аралығын қамтыған 12 ғасырды қалай атайды.

Ежелгі Рим тәртіптің, мәдениетті өмірдің бейнесі сияқты болды. Римнің күйреуі антикалық мәдениеттің күйреуіне әкелді.Антикалық мәдениет, ғылым және білім ұмытылды. Адамның рухани өмірі толықтай шіркеуге бағындырылды.

Адамның рухани өмірі толықтай шіркеуге бағындырылды. Ой-өрісі католик дінінің идеяларына сәйкес келмегендер отқа өртелді. Қарапайым халық сауатсыз, қараңғы болды.

Ежелгі Рим құлаған соң Еуропада бұрынғы антикалық және варварлық дәстүрлердің араласуынан туған жаңа қоғам пайда болды, бұл қоғамды ғалымдар қалай атады.

шартты жекеменшік жериеленушілікке негізделген қоғамдық қатынастардың түрі.

Қоғам даму барысындақайтадан антикалық өнер мен ғылымға қызығушылық туды.Ежелгі дүниенің ғылымы, сурет және сәулет өнері қалпына келтіріле бастады.Әдебиетте, өнер шығармаларында ежелгі заман суретшілері мен мүсіншілерінің адамды, қуанышты сәттерін бейнелеген тақырыптары жаңғыртылды.

Антикалық философтардың еңбектері қайтадан еске түсірілді. Орта ғасырдың осы кезеңін қалай атайды.

Көркем әдебиеттеаталды. Ортағасырлық серілер ерліктің, тектіліктің, өрліктің үлгісі саналды. Қиын-қыстау кезеңде елін жаудан аман алып қалған дана билеушілер болды.

Өмір мен табиғаттың құпиясын түсінген ғалым монахтар деп танылды. Халық еңбекқор және мейірімді болды.

Лат. «гуманус»-адамгершілікті сөзден шыққан. Антикалық мәдениет пен ғылымды қайта жаңғыртуға мұрындық болған, жеке адамның мүддесін қорғаған қоғам қайраткерлері мен жазушылар «гуманистер» деп аталды.

Батыс Рим империясының құлауы антикалық мәдениет пен ғылымның күйреуімен ұласты, сол кезден бастап Қайта өрлеу дәуіріне дейін Еуропада «қара түнек» кезең болды. Гуманистердің өздері өмір сүрген кезең- Қайта өрлеу дәуірін адамзат тарихындағы «жаңа дәуір» деп санады.

Антикалық дәуір мен жаңа дәуірдің арасын гуманистер орта ғасырлар деп атады. Орта ғасырлар түсінігін алғаш рет ғылымға итальяндық гуманист, енгізді.

-«Нибелунигтер туралы жыр»-Халықтардың ұлы қоныс аударуы дәуіріндегі оқиғалар баяндалған. Ғұндар және франктер, бургундықтардың ғұндармен қатынасы баяндалған.