Ժողովողի գիրքը

Սողոմոնի առակները

Ծննդոց գիրքը

Դավթի սաղմոսները

Մաշտոցյան գրերի գյուտը կատարվել է Վռամշապուհ արքայի օրոք։

Հռոփանոս անունով մի հույն գեղագրից բերված նշանագրերհ դարձան մեսրոպյան այբուբենի ստեղծման հիմքը։

Դանիել եպիսկոպոսի օգնությամբ Մաշտոցը որոշակի ոճ ու տեսք տվեց իր ստեղծած գրերին։

Մեսրոպյան գրերով գրված առաջին նախադասությունն է. 《Պետ վարժից կոչեցայ...;սուրբ վկայեցայ ի մարդկանէ》։

《Հայոց պատմությունը》Խորենացին գրել է իշխան Սահակ Բագրատունու պատվերով։

Հայ մատենագրության մեջ այն առաջին հուշարձանն է, որն ընդգրկում է հայ ժողովրդի ամբողջական պատմությունը` նրա սկզբնավորումից մինչև հեղինակի ապրած ժամանակները։

Խորենացին իր պատմությունն ավարտել է նշանավոր 《Ողբ հայրենասերի》 գլխով

Հեղինակը քննական պատմություն ստեղծելու առաջին փորձն է կատարել` ստուգելով, ճշտդլով իրեն հայտնի բոլոր փաստերը։

Երբ Տիտանյան Բելին հաջողվում է ամբողջ երկիրը գրավել, Հայկը, չկամենալով հնազանդվել բռնակալին, իր ողջ գերդաստանով հեռանում է Բաբելոնից և գալիս բնակություն է հաստատում Արարադի երկրում։

Բելը կեղծ խոսքերով շողոքորթում է Հայկին և նրա հետ իբր բարեկամական հաստատդլու համար խնդրում է քրոջ ձեռքը։

Հայկը Բելի պատգամավորների հետ է ուղարկում` խստությամբ մերժելով Բաբելոնի տիրոջ առաջարկները։

Կռվում, երբ ահաբեկված Բելը հետ է քաշվում և ցանկանում ամուր դիրք գրավել , Հայկը կռահելով նրա միտքը, նետվում է առաջ, ուժգին արձակում երեքթևյան նետը և սպանում Բելին։

Տիգրան

Հայկ

Արտաշես

Արա Գեղեցիկ

Երբ Տիտանյան Բելին հաջողվում է ամբողջ երկիրը գրավել, Հայկը, չկամենալով հնազանդվել բռնակալին, իր ողջ գերդաստանով հեռանում է Բաբելոնից և գալիս բնակություն է հաստատում Արարադի երկրում։

Բելը կեղծ խոսքերով շողոքորթում է Հայկին և նրա հետ իբր բարեկամական հաստատելու համար խնդրում է քրոջ ձեռքը։

Հայկը Բելի պատգամավորների հետ է ուղարկում` խստությամբ մերժելով Բաբելոնի տիրոջ առաջարկները։

Կռվում, երբ ահաբեկված Բելը հետ է քաշվում և ցանկանում ամուր դիրք գրավել , Հայկը կռահելով նրա միտքը, նետվում է առաջ, ուժգին արձակում երեքթևյան նետը և սպանում Բելին։