De hoofdgedachte is een mededelende zin die het belangrijkste weergeeft wat in de tekst over het onderwerp wordt gezegd. De hoofdgedachte kan ook een vraag zijn.

Welk tekstdoel hoort bij de volgende toelichting:

'het publiek vermaken met iets wat leuk, spannend of ontroerend is'

Welk tekstdoel hoort bij de volgende toelichting:

'het publiek uitleggen hoe iets in elkaar zit, hoe iets is'

Welk tekstdoel hoort bij de volgende toelichting:

'het publiek zelf een mening laten vormen'

Welk tekstdoel hoort bij de volgende toelichting:

'het publiek een mening laten overnemen'

Welk tekstdoel hoort bij de volgende toelichting:

'het publiek aanzetten iets te gaan doen (of juist niet te doen)'

Het slot bevat meestal de hoofdgedachte van een tekst.

Een slot kan naast de hoofdgedachte soms ook iets anders bevatten. Wat kan er nog meer in het slot staan? (meerdere antwoorden juist)

Een uiteenzetting is bedoeld om de lezer te informeren.

Een betoog is bedoeld om de lezer te overtuigen.

Een beschouwing is bedoeld om de lezer te amuseren.