wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Tənzimlənmə

Total questions: 50

Worksheet time: 2hrs 40mins

Name
Class
Date
1.

Iqtisadiyyatın tənzimlənməsində dövlətin əsas istifadə etdiyi siyasət növləri

hansı variantda düzgün göstərilmişdir:

a)

Sosial siyasət, Konyuktur siyasəti

b)

İnvestisiya siyasəti, innovasiya siyasəti, Xarici iqtisadi siyasət

c)

Aqrar siyasət, Investisiya siyasəti

d)

Struktur siyasət, Konyuktur siyasət

e)

Xarici iqtisadi siyasət, Pul-kredit, Büdcəvergi

2.

Texniki tənzimləmə normaları aşağıdakılardan hansında istifadə olunmur?

a)

istehsalçıların maraqlarının qorunmasında

b)

tələb və təklifin tənzimlənməsində iştirak etməklə

c)

dövlətin maraqlarının qorunmasında

d)

xarici investorların maraqlarının qorunmasında

e)

istehlakçıların maraqlarının qorunmasında

3.

Biri iqtisadi proqnozlaşdırma metodu deyildir:

a)

Optimallaşdırma modeli

b)

Ekstropolyasiya modeli

c)

iqtisadi-riyazi modelləşdirmə

d)

Cədvəl modeli

e)

Ssenari üsulu

4.

Dövlət, regional, sahə səviyyəli olmaqla iqtisadi inkişafda mühüm rolu olan

indeqativ planlar haqqında deyilənlərdən hansı doğrudur:

a)

5 illik müddəti var və məcburi xarakter daşıyır.

b)

Adatən 15 il müddətinə tərtib olunurlar, yalnız beynəlxalq investisiya

layihələrinda istifadə olunur.

c)

Daha çox yerli investisiya proqramlarının hazırlanmasına dəstək vermək üçün

istifadə olunur.

d)

Adətən 5 il müddətinə tərtib olunurlar, tövsiyə xarakteri daşıyır.

e)

Adətən 15 il müddətinə tərtib olunurlar, məcburi xarakterlidir.

5.

Dünya iqtisadiyyatının dinamikasını, dünya bazarlarında konyunkturanın

dəyişməsini göstərir:

a)

Xarici-iqtisadi proqnozlar

b)

İnnovasiya proqnozları

c)

Ekoloji proqnozlar

d)

Sosial proqnozlar

e)

Milli proqnozlar

6.

İqtisadi proqnozlaşdırmanın tərkib hissələrindən deyildir:

a)

gələcək inkişafın əvvəlcədən görünməsi

b)

qəbul olunan qararların gələcək nəticəsinin qiymətləndirilməsi

c)

milli iqtisadi inkişaf proqramlarının hazırlanması

d)

iqtisadi inkişafda meyllərin müəyyən edilməsi

e)

sosial-iqtisadi qərarların əsaslandırılması

7.

Texniki tənzimləmə prosesinda normallaşdırma elementidir:

a)

iş yerlərinin attestasiyası

b)

Struktur siyasəti

c)

Xarici iqtisadi siyasat

d)

Reqlamentlaşdirmə

e)

Konyuktura siyasati

8.

Aşağıdakılardan hansında iqtisadi tsiklin fazası düzgün göstərilməmişdir?

a)

böhran (enma va resessiya)

b)

oyanma (ekspansiya)

c)

revalvasiya (valyuta)

d)

depressiya (staqnasiya)

e)

qalxma (iqtisadi bum, pik)

9.

Uzun müddətli iqtisadi siyasətin mahiyyəti nədir?

a)

iqtisadi proseslərin qeyri-sabit olduğu, xarici və daxili şərtlarin, amillərin

öncədən təyin edilməsi çətinlik törədən bir vəziyyətdə formalaşdırılır.

b)

Milli iqtisadi inkişaf zəminində bir illik iqtisadi proqnozların işlənib

hazırlanmasıdır.

c)

Davamlı şərait, zəmanətli resurs imkanları əsasında gələcəyə yönəlik iqtisadi

siyasətin ana xəttini müəyyən edir.

d)

Azad sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafı üçün dövlətin uzunmüddətli dəstək

proqramlarını həyata keçirməsindən ibarətdir.

e)

iqtisadi böhran şəraitində işlənib hazırlanan və həyata keçirilən proqramlarla

bağlı tədbirlərin məcmusudur.

10.

Hansı iqtisadiyyatın inkişafı mərhalələrinə və böhranlara təsir göstərən

amillərə aid deyil:

a)

təbii-ekoloji amillər

b)

ekonometrik amillər

c)

demoqrafik amillər

d)

sosial-mədəni amillər

e)

iqtisadi-siyasi amillər

11.

Dövlətin iqtisadi siyasətinin formalaşması üçün vacib olan prinsiplardan biri

düzgün göstərilməmişdir:

a)

iqtisadi siyasət iqtisadi təfəkkür səviyyəsi faktoru ilə formalaşır.

b)

Beynəlxalq təşkilatlar bir ölkənin iqtisadi siyasət proqramının

reallaşdırılmasında birmənlı olaraq iştirak etməlidirlər.

c)

iqtisadi siyasətin səmərəsi ölka reallıqlarının nəzərə alınmasından asılıdır.

d)

iqtisadi siyasət ölkənin siyasi kursunun müdafiəsinin həlledici vasitəsidir.

e)

iqtisadi siyasət daima dəyişkən təsərrüfatçılıq şaraitində formalaşır.

12.

Pozitiv iqtisadi siyasət öyrənir:

a)

dövlət orqanlarının hər hansı bir iqtisadi prosesdə necə hərəkət etmələrini

b)

məşğulluğun maksimum, inflyasiyanın isə minimum olmasına nail olmanı

c)

tədiyya balansının saldosunun sıfır olmasına nail olmanı

d)

real şəraitdə dövlət orqanlarının vəziyyətdən çıxış edərək özlərini necə

aparmalarini

e)

ətraf mühitin qorunmasına nail olmanı

13.

Dövlət borcu zamanı real problemlardan biri:

a)

gəlirlərdə qeyri-bərabərlik azalır

b)

istehsalın səmərəliliyinin yüksəldilməsi stimulları artır

c)

milli məhsulun bir hissəsi xaricə gedir

d)

dövlətin heç bir öhdəliyi olmur

e)

istifadədə olan gəlirin bütün səviyyələrinda yığımın xüsusi çəkisi artir

14.

Dövlətin fiskal siyasətinin mahiyyəti nədir?

a)

Mərkəzi bank vəsaitlərinin tənzimlənməsi

b)

Yerli büdcələrin gəlirlərinin tənzimlənməsi

c)

Dövlət büdcəsi xərclərinin tənzimlənməsi

d)

Vergi dərəcələrinin tənzimlənməsi

e)

Vergi məhdudiyyətinin tənzimlənməsi

15.

Əsas makroiqtisadi siyasət modellərindən olan Keyns modelinin mahiyyəti

aşağıdakılardan hansında verilmişdir?

a)

bu modelə görə hər təklif öz tələbini yaradacaqdır. Və bu iqtisadi inkişafın əsas

təkan amilidir.

b)

bu modelə görə milli iqtisadiyyat tam bir ölkənin sərhəddi çərçivəsinda

bitməməlidir, açıq iqtisadiyyata tam inteqrasiya etməlidir.

c)

bu modelə görə tələb və təklif tam tarazlaşdırılmalıdır təklif tələbi üstələyərsa

iqtisadi tsiklin böhran vəziyyətdə olduğu rəsmən elan olunmalıdır.

d)

bu modelə görə iqtisadiyyata dövlətin müdaxiləsi mütləqdir, əks halda iqtisad

böhran vəziyyətindən çıxmaq mümkünsüzdür.

e)

bu modelə görə iqtisadiyyata dövlətin müdaxiləsi yol verilməzdir,iqtisadiyyat

özözünə tənzimlənən olmalıdır.

16.

Iqtisadi siyasətin konkret məqsədlərini seçin:

1) infrastrukturanin va institutsional mühitin bazar iqtisadiyyatının real tələblərinə

uyğunlaşdırılması;

2) dövlətin effektiv idarəetmə sistemini yaratmaq məqsədilə müvafiq islahatların

aparması;

3) lazımsız dövlət məhdudiyyətləri aradan qaldırmaqla iqtisadiyyatın bütün

sferalarında optimal liberallaşdırmağa nail olmaq;

4) ənənəvi iqtisadi sistemi formalaşdıraraq iqtisadi artıma nail olmaq;

5) insan kapitalinin inkişafını təmin etmək üçün əlverişli sosial-iqtisadi mühiti

formalaşdırmaq;

6) davamli ekstensiv iqtisadi artimi təmin etmək üçün səmərəli makroiqtisadi

mühiti yaratmaq.

a)

3,4,5,6

b)

1,2,3,4

c)

1,2,3,5

d)

2,3,4

e)

2,4,6

17.

"İqtisadi artım" siyasati yeni texnoloji sahələrin iqtisadiyyatın inkişafındakı

rolunun va potensial artimin reallaşmasının təhlilinə...

a)

bank siyasətinin təkmilləşdirilməsinə yönəldilir.

b)

xarici siyasətin təşkilinə yönaldilir.

c)

istehsalın effektivliyinin yüksəldilməsinə yönəldilir.

d)

iqtisadi risklərin azaldılmasına yönaldilir

e)

sosial xarclarin artırılmasına yönəldilir.

18.

Aşağıdakılardan hansı xüsusi mülkiyyətin dövlət mülkiyyətinə çevrilməsi

zamanı milliləşdirmənin prinsipi deyil:

a)

prosesual zamanətə əməl olunması

b)

dəymiş zərərin kompensasiya edilməsi öhdəliyi

c)

milliləşdirmənin müddətli xarakteri

d)

mülkiyyət və digər zərərin ödənilməsi öhdəliyi

e)

ictimai marağın səviyyəsi

19.

Müxtəlif tip mülkiyyətin konkret idarəedilməsi metodikasına aşağıdakılardan

hansı aid deyildir?

a)

dövlət müəssisələri

b)

dövlət daşınmaz əmlakı

c)

dövlət mülkiyyətində olan səhm paketi

d)

dövlət sığorta fondu

e)

dövlət sahibkarlıq strukturları

20.

Dövlət əmlakının özəlləşdirilməsindən əldə edilən vəsait hara daxil olur:

a)

qızıl-valyuta ehtiyatlarına

b)

bələdiyyələrin xərclərinə

c)

prezidentin ehtiyat fonduna

d)

dövlət büdcəsinin gəlir hissəsinə

e)

dövlət büdcəsinin xərc hissəsinə

21.

Iqtisadiyyatın hansı sahələrində dövlət bölməsi çox iştirak edə bilər?

a)

ictimai iaşədə

b)

kənd təsərrüfatında

c)

pərakəndə ticarətda

d)

sənayeda

e)

infrastruktur sahələrində

22.

İqtisadiyyatın dövlət bölməsinin rolunu və yerini mürəkkəb (qarışıq)

iqtisadiyyat çərçivəsində konkret göstəricilər dəsti ilə xarakterizə etmək qəbul

olunmuşdur. Həmin göstəricilərə aid deyildir:

a)

dövlət əmlakının dəyəri və ya ölçüsü

b)

dövlət əmlakının əlavə dəyərdə payı

c)

dövlət əmlakının ümumi dəyərdə payı

d)

dövlət əmlakının ölkənin konkret əmlak növündə miqdarı

e)

dövlət bölməsinda çalışan işcilərin sayı

23.

Dövlət sektorunun nəzarətinda olan mərkəzi büdcə bölməsinin xarclərini əhatə

edir:

1) müdafiə 2) özəl müəssisələrin zərəri 3) səhiyyə, bədən tərbiyəsi və sosial

təminat 4) bank kreditləri 5) məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanları 6) mənzil-

kommunal təsərrüfatı

a)

4,5,6

b)

1,3,5,6

c)

2,3,4

d)

1,2,3,4

e)

1,4

24.

Qlobal meyllərə görə dövlət sektorunun mülkiyyət payının azaldılması

səbəbidir:

a)

idxal prosesini sürətləndirmək

b)

sürətli texnoloji inkişafa idarəetmə orqanlarının çevik reaksiyasını təmin

etmək

c)

iqtisadi artimda ekstensiv inkişafı təmin etmək

d)

kənd təsərrüfatının ümumi daxili məhsulda payını artırmaq

e)

xarici iqtisadi siyasəti təşkil etmək

25.

İqtisadi siyasətdə xarici tarazlıq:

a)

məşğulluğun maksimum, inflyasiyanın isə minimum olmasına nail olmaqdır.

b)

daxili investisiya proqramı haqqında qərar qəbuluna nail olmaqdır.

c)

tədiyyə balansının müsbət saldosuna nail olmaqdır.

d)

dövlət orqanlarının hər hansı bir iqtisadi prosesdə necə hərəkət etmələrini

öyrənilməsinə nail olmaqdır.

e)

iqtisadi artımın maksimum olmasına nail olmaqdır.

26.

Hansı tədiyyə balansı bölməsinə aid deyil:

a)

cari əməliyyatlar hesabı

b)

ticarət balansı hesabı

c)

kommersiya bankı kreditləri

d)

kapital əməliyyatı hesabı

e)

rəsmi beynəlxalq valyuta hesabı

27.

Xarici ticarət əqdi üzrə tərəflərin hüquqları və vəzifələri aşağıdakılarla müəyyən

edilir:

a)

onun bağlandığı yerin qanunu ilə

b)

xüsusi müəyyənləşdirilmiş qanunla

c)

tərəflərin maraqlarına əsasən

d)

xarici ticarət əqdləri üçün təyin edilmiş forma ilə

e)

müqaviləyə əsasən

28.

Xarici iqtisadi fəaliyyətin əsas tarif tənzimləmə metodu olan antidempinq

siyasəti:

1. bir qism məhsul və xidmətlər üzrə daxili bazarın qorunmasına və yerli istehsalın

inkişafına xidmət edən gömrük siyasəti;

2. vergi daxilolmalarını əhalinin gəlirlərinə görə differensasiya etmək;

3. iqtisadi artım və iqtisadi inkişaf arasında düzgün nisbəti tənzimləmək.

4. ölkəyə idxal olunan məhsullara tətbiq edilən gömrük rüsumları və onların

həcmilə bağlı həyata keçirilən siyasət;

a)

1,3,4

b)

1,2

c)

1,4

d)

2,3,4

e)

3,4

29.

Xaricdən idxal olunan malın daxili istehsalını nəzərdə tutan sənayeləşmə

strategiyası nədir?

a)

planlaşdırma

b)

istehsal

c)

əvəzləyici ixrac

d)

əvəzləyici istehlak

e)

əvəzləyici idxal

30.

Maddi texniki dəstək metodlarına aid deyil:

a)

yeni texnikanın əldə edilməsi və maşın traktor parkının dəstəklənməsi

b)

yeni texnikanın istehsalı və istifadəsində güzəştli kreditləşdirmə, vergiqoyma,

sürətləndirilmiş amortizasiya tətbiqi

c)

lizinq mexanizminin işlənilib hazırlanması

d)

çatışmayan qanunverici aktların qəbul edilməsi

e)

keyfiyyətcə yeni texnikanın istehsalında və aparıcı texnologiyaların tətbiqində

müəyyən hissənin maliyyələşdirilməsi

31.

Aqrar sektorun tənzimlənməsinin əsas prinsiplərinə aid deyil:

a)

proqram-məqsədli tənzimləmə

b)

aqrar proteksionizmi təmin etmək

c)

proqram-məqsədli dəstəkləmə

d)

davamlı maliyyə dəstəyi

e)

zəmanətli dövlət dəstəklənməsi

32.

İstehal sahələrində (kənd təsərrüfatı s.) əmtəə istehsalçılarının gəlirlərinin

davamlılığına maliyyə dəstəyi metodlarından deyil:

a)

əhalinin dəyanətli tədiyə qabiliyyətli tələbinin dəstəklənməsi

b)

kreditlərin dövlət zəmanəti

c)

xarici rəqiblərin total müdaxiləsindən müdafiə

d)

sığorta mexanizmlərinin tətbiqi

e)

xarici kreditlərin mütləq cəlb edilməsi

33.

Dövlət tərəfindən aqrar bazarda səmərəli təklifin formalaşdırılması aşağıdakı

prinsipin tətbiqi vacib deyil:

a)

səmərəli fəaliyyət imkanlarına malik aqrar bazar infrastrukturunun formalaşdırılması

b)

beynəlxalq maliyyə institutlarının zəmanətli kredit qoyuluşunun tətbiqinin reallaşdırılması

c)

kənd təsərrüfatının məhsullarının qiymətləri ilə istehsal vasitələrinin qiymətləri

arasında qiymət paritetliyinin saxlanması

d)

aqrar sahədə azad rəqabət mühitinin formalaşdırılmasına yönəldilmiş səmərəli

antiinhisar tənzimlənməsi

e)

kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükü, satışı üzrə ixtisaslaşmış və dövlət

zəmanətinə malik regional fondların yaradılması

34.

Kənd təsərrüfatı istehsalının dövlət tənzimlənməsi aşağıdakı prinsip yoxdur:

a)

kənd təsərrüfatında mülkiyyət münasibətlərinə differensial yanaşma

b)

aqrar proteksionizm qanunundan səmərəli istifadə

c)

sənayeyə nisbətən kənd təsərrüfatına üstünlük vermə

d)

dövlət zəmanətinin olması

e)

proqram-məqsədli tənzimlənmənin həyata keçirilməsi

35.

İnhisarçılığın nəticələri doğru göstərilmiş variantlan seçin:

1. bazarın inhisarlaşması nəticəsində qiymətlər rəqabət mühitindəkindən yüksək

olur.

2. istehsalın həcmi çox olur.

3. inhisarçı şirkət uzun müddət ərzində həddən artıq yüksak galir əldə etmək

imkanına malik olur.

4. istehsalın səmərəliliyinin artmasına səbəb olur,

5. inhisarçılıq elmi-texniki inkişaf gücləndirir.

a)

2,5

b)

2.4

c)

1,3

d)

4,5

e)

5

36.

Bu zaman dövlət inhisarçı müassisələrə əhalinin soslal maraq və problemlərinin

nəzərə alınması məqsədila müəyyən vaxt dövrünə qiymətlari saxlaması və

çatışmayan hissəni özü tərəfindan dotasiya verilməsi kimi antiinhisar tənzimlərnə

metodu tətbiq edir;

a)

qiymətlərin dövlat tərəfindən təyin edilmasi

b)

satış həcminin müəyyən edilməsi

c)

qiymətlərin dondurulması

d)

bəyənnamələrin tətbiq edilməsi

e)

müqavilələrin ləğv edilməsi

37.

....... rəsmi sosial hüquqla əlaqədardır, dövlət tərəfindən müəyyən dövrə və

müddətə şəxsə verilən mülkiyyət hüququ kimi qiymətləndirilir.

a)

müstəsna hüquq

b)

imtiyaz

c)

rəqabət

d)

inhisar

e)

iştirak

38.

İnhisarların aradan qaldırılması zamanı müsabiqələrin nəticələrini saxtalaşdıra

biləcək hal hansıdır:

a)

qalibin seçimi kəmiyyət və keyfiyyətcə dəqiq müayyanlaşdirilməlidir.

b)

ərizələrdə iştirakçının imzası olmalıdır.

c)

iştirakçılar barədə məlumatın məxfiliyi qorunmalıdır.

d)

ərizəlardən hər hansı birinə üstünlük verilmalidir.

e)

iştirakçıların sayı mümkün qədər çox olmalıdır.

39.

Konyuktura aşağıdakılardan hansıyla izah olunmur:

a)

istehsalın dinamikası

b)

qlobal ekoloji böhranın yaranma səbəbləri

c)

əmək haqqı və istehlak

d)

əmtəə ehtiyatları

e)

daxili və xarici bazarın fəaliyyəti

40.

İqtisadi konyukturanı xarakterizə edir:

a)

ziddiyyətsiz olur

b)

dayişməz qalır

c)

tənzimlənmir

d)

dövrü xarakter daşıyır

e)

dəyişməz qalır və tənzimlənmir

41.

Antiinhisar tanzimlənməsinin birbaşa metodlarından deyildir:

a)

Qiymatlərin dövlat tarəfindan tayin edilməsi

b)

Bayannamalarin tətbiq olunması

c)

Qiymatlərin dondurulması

d)

Məhsulun satış həcminin dövlət tərəfindən müəyyanlənlaşdirilməsi

e)

Vergi güzəştlərinin tətbiqi

42.

İnhisarların yaranma səbəbi deyil:

a)

kapitalın mərkəzlaşməsi və tamərküzləşməsi

b)

şirkətlarin birləşməsi

c)

istehsalın sahə quruluşunun mürəkkəblaşməsi

d)

inflyasiyanın yaranması

e)

bazarların sürətlə artması

43.

Bu növ bazarların mövcudluğu şəraitində dövlət tərəfindən antiinhisar

siyasətinin həyata keçirilməsinə ehtiyac yoxdur:

a)

təkmil rəqabat bazarları

b)

qeyri-təkmil raqabət bazarları

c)

duapoliya bazarları

d)

monopoliya bazarları

e)

oliqapoliya bazarları

44.

Rəqabətin məhdudlaşdırılması ilə bazarın inhisarlaşmasına, istehlakçıların

tələblərinin tam ödənilməməsinə, hüquqlarının pozulmasına səbəb olanların

hamısını doğru variantda göstərin:

1. təbii inhisarlar

2. dövlət inhisarları

3. yol inhisarları

4. milli inhisarlar

5. maliyyə-kredit inhisarçılığı

a)

1,2,3

b)

2,3

c)

1,2,3,4,5

d)

1,2,5

e)

1,2,4,5

45.

İnhisarçılığın qarşısını almaq üçün nəzarət edilir:

a)

özəl müəssisələrin fəaliyyətinə

b)

xarici ticarətin inkişafına

c)

iqtisadi subyektlərin birləşməsinə

d)

innovasiyanın inkişafına

e)

dövlət investisiyalarının artımına

46.

Monopolistik rəqabətin əsas cəhətidir?

a)

Firma özü bazar giyməti ilə hesablaşmalıdır

b)

İstehsal və təklifdə hər bir firmanın payı kifayət qədər deyil ki, bazar qiymətinə

əhəmiyyətli təsir etsin.

c)

Monopolist istehlakçıları inandırmağa çalışır ki, onun təklif etdiyi əmtəə

unikaldır.

d)

Bazarda bütün iştirakçılar informasiya əldə etmək imkanına malikdirlər.

e)

Hər firma bazarda eyni tipli mallar təklif edir.

47.

Bu halda dövlət inhisarçı müəssisədən məhsulunu və yaxud adi müəssisədən

inhisarçı mövqeli məhsulunu xərc və mənfəətini açıq şəkildə maddələr üzrə

göstərilməsini tələb edir:

a)

dövlət çatışmayan hissəni özü tərəfindən dotasiya kimi verdikdə

b)

dövlət tərəfindən müəyyən vaxt dövrünə qiymətlərin saxlandıqda

(dondurulanda)

c)

Satış həcmi müəyyənlənləşdiriləndə

d)

Qiymətlər dövlət tərəfindən təyin edildikdə

e)

Bəyannamələr (deklarasiyalar) tətbiq olunduqda

48.

Regional iqtisadiyyatın optimal inkişafı üçün məhsuldar qüvvələrin

yerləşdirilməsi prinsipinə aid deyil:

a)

Xarici investisiyalar haqqında qanunun regional iqtisadiyyatın inkişaf

prinsiplərinə uyğun hazırlanması

b)

Regionda məhsuldar qüvvələrin proporsional yerləşdirilməsi

c)

Regionun şəhər və kəndləri arasındakı fərqlərinin ləğv edilməsi, sosial-iqtisadi

inkişaflarının bir-birinə yaxınlaşdırılması

d)

Məhsuldar qüvvələrin dinamki inkişafının təmin olunması

e)

Müxtəlif istehsal sahələrinin xammal mənbələrinə yaxınlaşdırılması

49.

Regional inkişafın əsas məqsədi deyil:

a)

Respublika səviyyəsində regionun müdafiə qabiliyyətinin artırılması

b)

Region təbiətinin mühafizə olunması

c)

Regionda maliyyə-kredit təşkilatlarının sayının artırılması

d)

Regionda əmək resurslarının səmərəli yerləşdirilməsi

e)

Regionda təbii resurslardan səmərəli istifadə

50.

Regional iqtisadiyyatın ərazi planı üzrə inkişafı üçün zəruri deyil:

a)

Əmək resurslarından istifadə səviyyəsi

b)

Təbii resurslardan səmərəli istifadə olunması

c)

Yerli büdcə vəsaitinin mövcud olması

d)

Əhalinin həyat səviyyəsi

e)

İstehsal və sosial infrastrukturun olması