WorksheetsTənzimlənmə
Total questions: 50
Worksheet time: 2hrs 40mins
Iqtisadiyyatın tənzimlənməsində dövlətin əsas istifadə etdiyi siyasət növləri
hansı variantda düzgün göstərilmişdir:
Sosial siyasət, Konyuktur siyasəti
İnvestisiya siyasəti, innovasiya siyasəti, Xarici iqtisadi siyasət
Aqrar siyasət, Investisiya siyasəti
Struktur siyasət, Konyuktur siyasət
Xarici iqtisadi siyasət, Pul-kredit, Büdcəvergi
Texniki tənzimləmə normaları aşağıdakılardan hansında istifadə olunmur?
istehsalçıların maraqlarının qorunmasında
tələb və təklifin tənzimlənməsində iştirak etməklə
dövlətin maraqlarının qorunmasında
xarici investorların maraqlarının qorunmasında
istehlakçıların maraqlarının qorunmasında
Biri iqtisadi proqnozlaşdırma metodu deyildir:
Optimallaşdırma modeli
Ekstropolyasiya modeli
iqtisadi-riyazi modelləşdirmə
Cədvəl modeli
Ssenari üsulu
Dövlət, regional, sahə səviyyəli olmaqla iqtisadi inkişafda mühüm rolu olan
indeqativ planlar haqqında deyilənlərdən hansı doğrudur:
5 illik müddəti var və məcburi xarakter daşıyır.
Adatən 15 il müddətinə tərtib olunurlar, yalnız beynəlxalq investisiya
layihələrinda istifadə olunur.
Daha çox yerli investisiya proqramlarının hazırlanmasına dəstək vermək üçün
istifadə olunur.
Adətən 5 il müddətinə tərtib olunurlar, tövsiyə xarakteri daşıyır.
Adətən 15 il müddətinə tərtib olunurlar, məcburi xarakterlidir.
Dünya iqtisadiyyatının dinamikasını, dünya bazarlarında konyunkturanın
dəyişməsini göstərir:
Xarici-iqtisadi proqnozlar
İnnovasiya proqnozları
Ekoloji proqnozlar
Sosial proqnozlar
Milli proqnozlar
İqtisadi proqnozlaşdırmanın tərkib hissələrindən deyildir:
gələcək inkişafın əvvəlcədən görünməsi
qəbul olunan qararların gələcək nəticəsinin qiymətləndirilməsi
milli iqtisadi inkişaf proqramlarının hazırlanması
iqtisadi inkişafda meyllərin müəyyən edilməsi
sosial-iqtisadi qərarların əsaslandırılması
Texniki tənzimləmə prosesinda normallaşdırma elementidir:
iş yerlərinin attestasiyası
Struktur siyasəti
Xarici iqtisadi siyasat
Reqlamentlaşdirmə
Konyuktura siyasati
Aşağıdakılardan hansında iqtisadi tsiklin fazası düzgün göstərilməmişdir?
böhran (enma va resessiya)
oyanma (ekspansiya)
revalvasiya (valyuta)
depressiya (staqnasiya)
qalxma (iqtisadi bum, pik)
Uzun müddətli iqtisadi siyasətin mahiyyəti nədir?
iqtisadi proseslərin qeyri-sabit olduğu, xarici və daxili şərtlarin, amillərin
öncədən təyin edilməsi çətinlik törədən bir vəziyyətdə formalaşdırılır.
Milli iqtisadi inkişaf zəminində bir illik iqtisadi proqnozların işlənib
hazırlanmasıdır.
Davamlı şərait, zəmanətli resurs imkanları əsasında gələcəyə yönəlik iqtisadi
siyasətin ana xəttini müəyyən edir.
Azad sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafı üçün dövlətin uzunmüddətli dəstək
proqramlarını həyata keçirməsindən ibarətdir.
iqtisadi böhran şəraitində işlənib hazırlanan və həyata keçirilən proqramlarla
bağlı tədbirlərin məcmusudur.
Hansı iqtisadiyyatın inkişafı mərhalələrinə və böhranlara təsir göstərən
amillərə aid deyil:
təbii-ekoloji amillər
ekonometrik amillər
demoqrafik amillər
sosial-mədəni amillər
iqtisadi-siyasi amillər
Dövlətin iqtisadi siyasətinin formalaşması üçün vacib olan prinsiplardan biri
düzgün göstərilməmişdir:
iqtisadi siyasət iqtisadi təfəkkür səviyyəsi faktoru ilə formalaşır.
Beynəlxalq təşkilatlar bir ölkənin iqtisadi siyasət proqramının
reallaşdırılmasında birmənlı olaraq iştirak etməlidirlər.
iqtisadi siyasətin səmərəsi ölka reallıqlarının nəzərə alınmasından asılıdır.
iqtisadi siyasət ölkənin siyasi kursunun müdafiəsinin həlledici vasitəsidir.
iqtisadi siyasət daima dəyişkən təsərrüfatçılıq şaraitində formalaşır.
Pozitiv iqtisadi siyasət öyrənir:
dövlət orqanlarının hər hansı bir iqtisadi prosesdə necə hərəkət etmələrini
məşğulluğun maksimum, inflyasiyanın isə minimum olmasına nail olmanı
tədiyya balansının saldosunun sıfır olmasına nail olmanı
real şəraitdə dövlət orqanlarının vəziyyətdən çıxış edərək özlərini necə
aparmalarini
ətraf mühitin qorunmasına nail olmanı
Dövlət borcu zamanı real problemlardan biri:
gəlirlərdə qeyri-bərabərlik azalır
istehsalın səmərəliliyinin yüksəldilməsi stimulları artır
milli məhsulun bir hissəsi xaricə gedir
dövlətin heç bir öhdəliyi olmur
istifadədə olan gəlirin bütün səviyyələrinda yığımın xüsusi çəkisi artir
Dövlətin fiskal siyasətinin mahiyyəti nədir?
Mərkəzi bank vəsaitlərinin tənzimlənməsi
Yerli büdcələrin gəlirlərinin tənzimlənməsi
Dövlət büdcəsi xərclərinin tənzimlənməsi
Vergi dərəcələrinin tənzimlənməsi
Vergi məhdudiyyətinin tənzimlənməsi
Əsas makroiqtisadi siyasət modellərindən olan Keyns modelinin mahiyyəti
aşağıdakılardan hansında verilmişdir?
bu modelə görə hər təklif öz tələbini yaradacaqdır. Və bu iqtisadi inkişafın əsas
təkan amilidir.
bu modelə görə milli iqtisadiyyat tam bir ölkənin sərhəddi çərçivəsinda
bitməməlidir, açıq iqtisadiyyata tam inteqrasiya etməlidir.
bu modelə görə tələb və təklif tam tarazlaşdırılmalıdır təklif tələbi üstələyərsa
iqtisadi tsiklin böhran vəziyyətdə olduğu rəsmən elan olunmalıdır.
bu modelə görə iqtisadiyyata dövlətin müdaxiləsi mütləqdir, əks halda iqtisad
böhran vəziyyətindən çıxmaq mümkünsüzdür.
bu modelə görə iqtisadiyyata dövlətin müdaxiləsi yol verilməzdir,iqtisadiyyat
özözünə tənzimlənən olmalıdır.
Iqtisadi siyasətin konkret məqsədlərini seçin:
1) infrastrukturanin va institutsional mühitin bazar iqtisadiyyatının real tələblərinə
uyğunlaşdırılması;
2) dövlətin effektiv idarəetmə sistemini yaratmaq məqsədilə müvafiq islahatların
aparması;
3) lazımsız dövlət məhdudiyyətləri aradan qaldırmaqla iqtisadiyyatın bütün
sferalarında optimal liberallaşdırmağa nail olmaq;
4) ənənəvi iqtisadi sistemi formalaşdıraraq iqtisadi artıma nail olmaq;
5) insan kapitalinin inkişafını təmin etmək üçün əlverişli sosial-iqtisadi mühiti
formalaşdırmaq;
6) davamli ekstensiv iqtisadi artimi təmin etmək üçün səmərəli makroiqtisadi
mühiti yaratmaq.
3,4,5,6
1,2,3,4
1,2,3,5
2,3,4
2,4,6
"İqtisadi artım" siyasati yeni texnoloji sahələrin iqtisadiyyatın inkişafındakı
rolunun va potensial artimin reallaşmasının təhlilinə...
bank siyasətinin təkmilləşdirilməsinə yönəldilir.
xarici siyasətin təşkilinə yönaldilir.
istehsalın effektivliyinin yüksəldilməsinə yönəldilir.
iqtisadi risklərin azaldılmasına yönaldilir
sosial xarclarin artırılmasına yönəldilir.
Aşağıdakılardan hansı xüsusi mülkiyyətin dövlət mülkiyyətinə çevrilməsi
zamanı milliləşdirmənin prinsipi deyil:
prosesual zamanətə əməl olunması
dəymiş zərərin kompensasiya edilməsi öhdəliyi
milliləşdirmənin müddətli xarakteri
mülkiyyət və digər zərərin ödənilməsi öhdəliyi
ictimai marağın səviyyəsi
Müxtəlif tip mülkiyyətin konkret idarəedilməsi metodikasına aşağıdakılardan
hansı aid deyildir?
dövlət müəssisələri
dövlət daşınmaz əmlakı
dövlət mülkiyyətində olan səhm paketi
dövlət sığorta fondu
dövlət sahibkarlıq strukturları
Dövlət əmlakının özəlləşdirilməsindən əldə edilən vəsait hara daxil olur:
qızıl-valyuta ehtiyatlarına
bələdiyyələrin xərclərinə
prezidentin ehtiyat fonduna
dövlət büdcəsinin gəlir hissəsinə
dövlət büdcəsinin xərc hissəsinə
Iqtisadiyyatın hansı sahələrində dövlət bölməsi çox iştirak edə bilər?
ictimai iaşədə
kənd təsərrüfatında
pərakəndə ticarətda
sənayeda
infrastruktur sahələrində
İqtisadiyyatın dövlət bölməsinin rolunu və yerini mürəkkəb (qarışıq)
iqtisadiyyat çərçivəsində konkret göstəricilər dəsti ilə xarakterizə etmək qəbul
olunmuşdur. Həmin göstəricilərə aid deyildir:
dövlət əmlakının dəyəri və ya ölçüsü
dövlət əmlakının əlavə dəyərdə payı
dövlət əmlakının ümumi dəyərdə payı
dövlət əmlakının ölkənin konkret əmlak növündə miqdarı
dövlət bölməsinda çalışan işcilərin sayı
Dövlət sektorunun nəzarətinda olan mərkəzi büdcə bölməsinin xarclərini əhatə
edir:
1) müdafiə 2) özəl müəssisələrin zərəri 3) səhiyyə, bədən tərbiyəsi və sosial
təminat 4) bank kreditləri 5) məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanları 6) mənzil-
kommunal təsərrüfatı
4,5,6
1,3,5,6
2,3,4
1,2,3,4
1,4
Qlobal meyllərə görə dövlət sektorunun mülkiyyət payının azaldılması
səbəbidir:
idxal prosesini sürətləndirmək
sürətli texnoloji inkişafa idarəetmə orqanlarının çevik reaksiyasını təmin
etmək
iqtisadi artimda ekstensiv inkişafı təmin etmək
kənd təsərrüfatının ümumi daxili məhsulda payını artırmaq
xarici iqtisadi siyasəti təşkil etmək
İqtisadi siyasətdə xarici tarazlıq:
məşğulluğun maksimum, inflyasiyanın isə minimum olmasına nail olmaqdır.
daxili investisiya proqramı haqqında qərar qəbuluna nail olmaqdır.
tədiyyə balansının müsbət saldosuna nail olmaqdır.
dövlət orqanlarının hər hansı bir iqtisadi prosesdə necə hərəkət etmələrini
öyrənilməsinə nail olmaqdır.
iqtisadi artımın maksimum olmasına nail olmaqdır.
Hansı tədiyyə balansı bölməsinə aid deyil:
cari əməliyyatlar hesabı
ticarət balansı hesabı
kommersiya bankı kreditləri
kapital əməliyyatı hesabı
rəsmi beynəlxalq valyuta hesabı
Xarici ticarət əqdi üzrə tərəflərin hüquqları və vəzifələri aşağıdakılarla müəyyən
edilir:
onun bağlandığı yerin qanunu ilə
xüsusi müəyyənləşdirilmiş qanunla
tərəflərin maraqlarına əsasən
xarici ticarət əqdləri üçün təyin edilmiş forma ilə
müqaviləyə əsasən
Xarici iqtisadi fəaliyyətin əsas tarif tənzimləmə metodu olan antidempinq
siyasəti:
1. bir qism məhsul və xidmətlər üzrə daxili bazarın qorunmasına və yerli istehsalın
inkişafına xidmət edən gömrük siyasəti;
2. vergi daxilolmalarını əhalinin gəlirlərinə görə differensasiya etmək;
3. iqtisadi artım və iqtisadi inkişaf arasında düzgün nisbəti tənzimləmək.
4. ölkəyə idxal olunan məhsullara tətbiq edilən gömrük rüsumları və onların
həcmilə bağlı həyata keçirilən siyasət;
1,3,4
1,2
1,4
2,3,4
3,4
Xaricdən idxal olunan malın daxili istehsalını nəzərdə tutan sənayeləşmə
strategiyası nədir?
planlaşdırma
istehsal
əvəzləyici ixrac
əvəzləyici istehlak
əvəzləyici idxal
Maddi texniki dəstək metodlarına aid deyil:
yeni texnikanın əldə edilməsi və maşın traktor parkının dəstəklənməsi
yeni texnikanın istehsalı və istifadəsində güzəştli kreditləşdirmə, vergiqoyma,
sürətləndirilmiş amortizasiya tətbiqi
lizinq mexanizminin işlənilib hazırlanması
çatışmayan qanunverici aktların qəbul edilməsi
keyfiyyətcə yeni texnikanın istehsalında və aparıcı texnologiyaların tətbiqində
müəyyən hissənin maliyyələşdirilməsi
Aqrar sektorun tənzimlənməsinin əsas prinsiplərinə aid deyil:
proqram-məqsədli tənzimləmə
aqrar proteksionizmi təmin etmək
proqram-məqsədli dəstəkləmə
davamlı maliyyə dəstəyi
zəmanətli dövlət dəstəklənməsi
İstehal sahələrində (kənd təsərrüfatı s.) əmtəə istehsalçılarının gəlirlərinin
davamlılığına maliyyə dəstəyi metodlarından deyil:
əhalinin dəyanətli tədiyə qabiliyyətli tələbinin dəstəklənməsi
kreditlərin dövlət zəmanəti
xarici rəqiblərin total müdaxiləsindən müdafiə
sığorta mexanizmlərinin tətbiqi
xarici kreditlərin mütləq cəlb edilməsi
Dövlət tərəfindən aqrar bazarda səmərəli təklifin formalaşdırılması aşağıdakı
prinsipin tətbiqi vacib deyil:
səmərəli fəaliyyət imkanlarına malik aqrar bazar infrastrukturunun formalaşdırılması
beynəlxalq maliyyə institutlarının zəmanətli kredit qoyuluşunun tətbiqinin reallaşdırılması
kənd təsərrüfatının məhsullarının qiymətləri ilə istehsal vasitələrinin qiymətləri
arasında qiymət paritetliyinin saxlanması
aqrar sahədə azad rəqabət mühitinin formalaşdırılmasına yönəldilmiş səmərəli
antiinhisar tənzimlənməsi
kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükü, satışı üzrə ixtisaslaşmış və dövlət
zəmanətinə malik regional fondların yaradılması
Kənd təsərrüfatı istehsalının dövlət tənzimlənməsi aşağıdakı prinsip yoxdur:
kənd təsərrüfatında mülkiyyət münasibətlərinə differensial yanaşma
aqrar proteksionizm qanunundan səmərəli istifadə
sənayeyə nisbətən kənd təsərrüfatına üstünlük vermə
dövlət zəmanətinin olması
proqram-məqsədli tənzimlənmənin həyata keçirilməsi
İnhisarçılığın nəticələri doğru göstərilmiş variantlan seçin:
1. bazarın inhisarlaşması nəticəsində qiymətlər rəqabət mühitindəkindən yüksək
olur.
2. istehsalın həcmi çox olur.
3. inhisarçı şirkət uzun müddət ərzində həddən artıq yüksak galir əldə etmək
imkanına malik olur.
4. istehsalın səmərəliliyinin artmasına səbəb olur,
5. inhisarçılıq elmi-texniki inkişaf gücləndirir.
2,5
2.4
1,3
4,5
5
Bu zaman dövlət inhisarçı müassisələrə əhalinin soslal maraq və problemlərinin
nəzərə alınması məqsədila müəyyən vaxt dövrünə qiymətlari saxlaması və
çatışmayan hissəni özü tərəfindan dotasiya verilməsi kimi antiinhisar tənzimlərnə
metodu tətbiq edir;
qiymətlərin dövlat tərəfindən təyin edilmasi
satış həcminin müəyyən edilməsi
qiymətlərin dondurulması
bəyənnamələrin tətbiq edilməsi
müqavilələrin ləğv edilməsi
....... rəsmi sosial hüquqla əlaqədardır, dövlət tərəfindən müəyyən dövrə və
müddətə şəxsə verilən mülkiyyət hüququ kimi qiymətləndirilir.
müstəsna hüquq
imtiyaz
rəqabət
inhisar
iştirak
İnhisarların aradan qaldırılması zamanı müsabiqələrin nəticələrini saxtalaşdıra
biləcək hal hansıdır:
qalibin seçimi kəmiyyət və keyfiyyətcə dəqiq müayyanlaşdirilməlidir.
ərizələrdə iştirakçının imzası olmalıdır.
iştirakçılar barədə məlumatın məxfiliyi qorunmalıdır.
ərizəlardən hər hansı birinə üstünlük verilmalidir.
iştirakçıların sayı mümkün qədər çox olmalıdır.
Konyuktura aşağıdakılardan hansıyla izah olunmur:
istehsalın dinamikası
qlobal ekoloji böhranın yaranma səbəbləri
əmək haqqı və istehlak
əmtəə ehtiyatları
daxili və xarici bazarın fəaliyyəti
İqtisadi konyukturanı xarakterizə edir:
ziddiyyətsiz olur
dayişməz qalır
tənzimlənmir
dövrü xarakter daşıyır
dəyişməz qalır və tənzimlənmir
Antiinhisar tanzimlənməsinin birbaşa metodlarından deyildir:
Qiymatlərin dövlat tarəfindan tayin edilməsi
Bayannamalarin tətbiq olunması
Qiymatlərin dondurulması
Məhsulun satış həcminin dövlət tərəfindən müəyyanlənlaşdirilməsi
Vergi güzəştlərinin tətbiqi
İnhisarların yaranma səbəbi deyil:
kapitalın mərkəzlaşməsi və tamərküzləşməsi
şirkətlarin birləşməsi
istehsalın sahə quruluşunun mürəkkəblaşməsi
inflyasiyanın yaranması
bazarların sürətlə artması
Bu növ bazarların mövcudluğu şəraitində dövlət tərəfindən antiinhisar
siyasətinin həyata keçirilməsinə ehtiyac yoxdur:
təkmil rəqabat bazarları
qeyri-təkmil raqabət bazarları
duapoliya bazarları
monopoliya bazarları
oliqapoliya bazarları
Rəqabətin məhdudlaşdırılması ilə bazarın inhisarlaşmasına, istehlakçıların
tələblərinin tam ödənilməməsinə, hüquqlarının pozulmasına səbəb olanların
hamısını doğru variantda göstərin:
1. təbii inhisarlar
2. dövlət inhisarları
3. yol inhisarları
4. milli inhisarlar
5. maliyyə-kredit inhisarçılığı
1,2,3
2,3
1,2,3,4,5
1,2,5
1,2,4,5
İnhisarçılığın qarşısını almaq üçün nəzarət edilir:
özəl müəssisələrin fəaliyyətinə
xarici ticarətin inkişafına
iqtisadi subyektlərin birləşməsinə
innovasiyanın inkişafına
dövlət investisiyalarının artımına
Monopolistik rəqabətin əsas cəhətidir?
Firma özü bazar giyməti ilə hesablaşmalıdır
İstehsal və təklifdə hər bir firmanın payı kifayət qədər deyil ki, bazar qiymətinə
əhəmiyyətli təsir etsin.
Monopolist istehlakçıları inandırmağa çalışır ki, onun təklif etdiyi əmtəə
unikaldır.
Bazarda bütün iştirakçılar informasiya əldə etmək imkanına malikdirlər.
Hər firma bazarda eyni tipli mallar təklif edir.
Bu halda dövlət inhisarçı müəssisədən məhsulunu və yaxud adi müəssisədən
inhisarçı mövqeli məhsulunu xərc və mənfəətini açıq şəkildə maddələr üzrə
göstərilməsini tələb edir:
dövlət çatışmayan hissəni özü tərəfindən dotasiya kimi verdikdə
dövlət tərəfindən müəyyən vaxt dövrünə qiymətlərin saxlandıqda
(dondurulanda)
Satış həcmi müəyyənlənləşdiriləndə
Qiymətlər dövlət tərəfindən təyin edildikdə
Bəyannamələr (deklarasiyalar) tətbiq olunduqda
Regional iqtisadiyyatın optimal inkişafı üçün məhsuldar qüvvələrin
yerləşdirilməsi prinsipinə aid deyil:
Xarici investisiyalar haqqında qanunun regional iqtisadiyyatın inkişaf
prinsiplərinə uyğun hazırlanması
Regionda məhsuldar qüvvələrin proporsional yerləşdirilməsi
Regionun şəhər və kəndləri arasındakı fərqlərinin ləğv edilməsi, sosial-iqtisadi
inkişaflarının bir-birinə yaxınlaşdırılması
Məhsuldar qüvvələrin dinamki inkişafının təmin olunması
Müxtəlif istehsal sahələrinin xammal mənbələrinə yaxınlaşdırılması
Regional inkişafın əsas məqsədi deyil:
Respublika səviyyəsində regionun müdafiə qabiliyyətinin artırılması
Region təbiətinin mühafizə olunması
Regionda maliyyə-kredit təşkilatlarının sayının artırılması
Regionda əmək resurslarının səmərəli yerləşdirilməsi
Regionda təbii resurslardan səmərəli istifadə
Regional iqtisadiyyatın ərazi planı üzrə inkişafı üçün zəruri deyil:
Əmək resurslarından istifadə səviyyəsi
Təbii resurslardan səmərəli istifadə olunması
Yerli büdcə vəsaitinin mövcud olması
Əhalinin həyat səviyyəsi
İstehsal və sosial infrastrukturun olması
