wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

kostyum tarixi(muhazire-15)

Total questions: 70

Worksheet time: 35mins

Name
Class
Date
1.

Adət və dəb arasındakı fərqlərə hansı aid deyil?

a)

dəb daimi, adət  isə konservativdir

b)

adət müəyyən bir sosial və mədəni təbəqədə qapanır, dəb isə universaldır

c)

dəb daimi deyil, adət isə konservativdir

d)

adətin daşıyıcısı qismində, bir qayda olaraq, böyük nəslin nümayəndələri çıxış edir, ancaq dəbdə əsas etibarilə gənc nəsil ön planda olur

e)

dəb və adət fərqli təbəqələr aiddir

2.

Dəbli standartlara hansı aid deyil?

a)

mədəniyyət nümunələrinin eyniliyi

b)

hökmün dəbli standartları dəbli obyektlərin istifadəsini nəzərdə tutur

c)

hökmün dəbli standartları müəyyən dəbə əməl edən həm davranış aktlarını nəzərdə tutur

d)

xüsusi vasitələr sayəsində mədəniyyətdə təsbit olunmuş davranışın

e)

mədəniyyət nümunələrinin müxtəlifliyi

3.

Dəbin strukturunda neçə əsas komponentdən ibarətdir?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

e)

1

4.

Dəbdən əhəmiyyətli dərəcədə daha az asılı olan hansıdır?

a)

yaşayış sahələri

b)

populyar musiqi

c)

geyim

d)

qida

e)

rəsm

5.

Dəbin sosial-psixoloji funksiyalarına hansı aid deyil?

a)

duyğular və təsəvvürlərin zəifləməsi

b)

insan psixikasının kütləviləşdirilməsi

c)

prestijin yüksəldilməsi

d)

emosional vəziyyətlərin requlyasiyası

e)

yeni bilik

6.

Obyektin zaman uzaqlığının yaxud yaxınlığının onun mənimsənilməsinə və ya qiymətləndirilməsinə göstərdiyi təsir dərəcəsini əks etdirən sxemin müəllifi kimdir?

a)

D.Leyver

b)

Q.N.Lyubimova

c)

Ç.Uosson

d)

R.Bart

e)

C.Nelson

7.

Q.N.Lyubimova görə yeniliyin neçə dərəcəsi var?

a)

4

b)

3

c)

2

d)

5

e)

7

8.

İqtibas edilməyə hansı aid deyil?

a)

müxtəlif üslubların bölünməsi

b)

həmin sapoqların Rusiyaya artıq dəbli standartlar formasında qayıtmasını

c)

ənənəvi rus uzunboğaz çəkmələrin (sapoqların) qərb ölkələrində geniş miqyasda yayılmasını

d)

dəzgah rəssamlığından üslub xüsusiyyətlərinin götürülərək geyimlərə iqtibas edilməsi,

e)

memarlıqdan üslub xüsusiyyətlərinin götürülərək geyimlərə iqtibas edilməsi,

9.

Dəbli innovasiyanın yollarına hansı aiddir?

a)

iqtibas edilmə

b)

bölünmə

c)

birləşdirmə

d)

ayrılma

e)

köçürmə

10.

Dəbli innovasiyanın neçə yolu var?

a)

3

b)

4

c)

5

d)

6

e)

7

11.

Məmulatın yeniliyinin neçə variantı var?

a)

13

b)

12

c)

10

d)

9

e)

8

12.

Məmulatın bazarda irəli çəkilməsinə səbəb olan altı yeni müsbət xarakteristikalara hansı aid deyil?

a)

yeni, daha mürəkkəb istifadə üsulları

b)

daha aşağı olduğu təqdirdə yeni qiymət;

c)

status-simvolik imkanlar;

d)

məkan və (və ya) ilin fəsli baxımından yeni (daha yüksək) əlçətanlıq

e)

nəzərdə tutulan faydalara etimadın əldə olunmasının asanlığı

13.

Yenilikçiliyin dörd dərəcəsinə aid deyil?

a)

istifadənin yeni şərtləri – daha yüksək rahatlıq

b)

yeni məmulat – tələbatın ödənilməsinin yeni üsulunun təşəkkül tapması;

c)

yeni məmulat – yeni tələbatın formalaşdırılması

d)

yenilənmiş məmulat – tələbatın ödənilməsi üsulunun dəyişməsi;

e)

yenilənmiş məmulat – tələbatın ödənilməsi üsulunun təkmilləşdirilməsi

14.

."Yenilikçiliyin yayılma sürətini və miqyasını şərtləndirən xassələri sırasına adətən aşağıdakıları aid edirlər: “

1. nisbi iqtisadi və sosial üstünlüyü; 

2. status-simvolik imkanlar;

3. “bölünmə mümkünlüyü”

4. istifadənin yeni şərtləri – daha yüksək rahatlıq; 

 5. “kommunikabellik”,

a)

1,3,5

b)

1, 2

c)

2,4

d)

3,5

e)

2,3,5

15.

.“Köhnə nümunə yenisindən hətta az fərqləndiyi təqdirdə belə daha ucuzdur” şüarı hansı şirkətə aiddir?

a)

“Ceneral Motors”

b)

“Ford”

c)

BMW

d)

Mercedes-Benz

e)

‎Lada

16.

."Dəbli standartlar və obyektlər sahəsində baş verən

dəyişiklik neçə ölçüyə malikdir?

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

e)

7

17.

Dəbli standartlar və obyektlər sahəsində baş verən dəyişikliklərin ölçüləri hansılardır?

1.  innovativ

2.  sabit

3.  standart

 4.  dəyişkən

5.   tsiklik

a)

1,5

b)

2,5

c)

3,5

d)

2,4

e)

1,2

18.

Obyektin zaman uzaqlığının yaxud yaxınlığının nəyə təsir dərəcəsinə görə sxem möcvuddur?     

a)

onun mənimsənilməsinə və ya qiymətləndirilməsinə görə

b)

istehsalına görə

c)

dəbdə olmasına görə

d)

dəbdən düşməsinə görə

e)

istehlakına görə

19.

."Dəbli standart (obyekt) həmişə bilavasitə əvvəlki, “dəbdən düşmüş” olanla eyni zamanda və yanaşı mövcud olur. Çünki …

1. çünki birinin digəri tərəfindən sıxışdırılaraq aradan götürülməsi  tədricən baş verir

2. müxtəlif kateqoriyalardan olan dəb iştirakçılarının “yenicə dəbə düşmüş” standarta (obyektə) qoşulması eyni zamanda baş vermir

3. çünki birinin digəri tərəfindən sıxışdırılaraq aradan götürülməsi  tədricən baş vermir

4. müxtəlif kateqoriyalardan olan dəb iştirakçılarının “yenicə dəbə düşmüş” standarta (obyektə) qoşulması eyni zamanda baş verir

a)

1,2

b)

1,4

c)

1,3

d)

3,4

e)

2,4

20.

Ənənəvi cəmiyyətlərdə adət – sosial requlyasiyasının universal formasıdır.

Dinamik və açıq (yəni, müasir) cəmiyyətlərdə isə bu rolu nə oynayır?

a)

dəb

b)

qida

c)

musiqi

d)

rəqs

e)

incəsənət

21.

.….. davranışın sosial nöqteyi-nəzərdən irsən alınmış stereotip üsuludur, onun cəmiyyətdə yaxud sosial qrupda təkrar istehsalı daim baş verir. Cümləni tamamlayın

a)

adət

b)

dəb

c)

universal

d)

stereotip

e)

standart

22.

Bunlardan hansı doğru deyil?

a)

dəb daimidir

b)

həm adət, həm dəb qrupun bütün üzvlərini əhatə edir

c)

adət və dəb bir sıra oxşar cəhətlərə malikdir

d)

bir çox hallarda adət uzun müddət ərzində dəyişməz olaraq qalır

e)

adətin daşıyıcısı qismində böyük nəslin nümayəndələri çıxış edir

23.

."Hansı cəmiyyətlərdə dəb mövcud deyil?

1. Statik

2. Açıq

3. Qapalı

4. Inkişaf edən

5.Sərbəst mübadilə olmaya

a)

1,3,5

b)

2,4,5

c)

1,4

d)

2,5

e)

1,3

24.

."Dəbin müxtəlif siniflərə və digər sosial qruplara bölündüyü yerdə həmin qrupların üzvləri bir-birini təqlid edə, mədəniyyət nümunələrini bir-birindən götürə bilərlər, onlarda neçə növ mobillik mövcuddur?

a)

2

b)

3

c)

5

d)

6

e)

7

25.

."Dəbin müxtəlif siniflərə və digər sosial qruplara bölündüyü yerdə həmin qrupların üzvləri bir-birini təqlid edə, mədəniyyət nümunələrini bir-birindən götürə bilərlər, onlarda hansı mobillik mövcuddur?

1. şaquli

2. horizontal

3. üfüqi 

4. düz

a)

1,3

b)

2,3

c)

1,4

d)

1,2

e)

2,4

26.

Fərdlərin bir qrupdan digər qrupa sosial mövqelərinin yüksəlməsi yaxud azalması ilə müşayiət olunan keçidi ifadəsi hansına aiddir?

a)

şaquli

b)

horizontal

c)

üfüqi

d)

xətti

e)

düz

27.

Fərdlərin bir qrupdan digər qrupa sosial mövqelərinin saxlanılması ilə müşayiət olunan keçidi hansıdır?

a)

üfüqi

b)

şaquli

c)

horizontal

d)

düz

e)

xətti

28.

Məmulatın yeniliyinin 13 variantından hansı doğrudur?

a)

status-simvolik imkanlar

b)

daha aşağı olduğu təqdirdə köhnə qiymət

c)

məkan və (və ya) ilin fəsli baxımından yeni daha aşağı əlçətanlıq;

d)

insanlar üçün inandırıcı olduğu təqdirdə daha az məhsuldarlıq

e)

nəzərdə tutulan faydalara etimadın əldə olunmasının çətinliyi.

29.

"Dəbli bum” sosial amilinin mahiyyəti nədir?

a)

dəbli standart mümkün qədər geniş bir sosial məkanı əhatə etməyə başlayır

b)

dəbli standart getdikcə zəifləməyə başlayır

c)

dəbli standart yalnız bir ərazini əhatə edir

d)

dəbli standart az kütləni əhatə edir

e)

dəbli standart mümkün qədər kiçik bir sosial  məkanı əhatə etməyə başlayır

30.

"Dəbli bum”a hansı aid deyil?

a)

bunun nəticəsində hamı ondan razı qalır

b)

çoxlu sayda fərdlərə və qruplara yayılır

c)

dəbli standart mümkün qədər geniş bir sosial məkanı əhatə etməyə başlayır

d)

nəticələri, xoşbəxtlikdən, çox vaxt o qədər dağıdıcı deyil

e)

bəzi hallarda onların yaradıcı və qurucu əhəmiyyətinə də rast gəlinir

31.

."Dəbli innovasiyada yaranan ziddiyyətlərin səbəbləri hansılardır?

1. bu və ya digər mədəniyyət sahəsinin nümunələrindəki innovasiyalar

2. dəbli standart və obyektlərin əlamət köhnəlməsi

3. iqtisadiyyatın hədsiz dərəcədə mərkəzləşdirilməsi

4. innovasiyalara daxili stimulların yoxluğu

a)

1,2

b)

2,4

c)

3,4

d)

1,3

e)

2,3

32.

Dəbli innovasiyada yaranan ziddiyyətlərinə aid deyil?

a)

sənaye sahələrinin rəhbərlərinin tələbin qeyri-dayanıqlığı

b)

bu və ya digər mədəniyyət sahəsinin nümunələrindəki innovasiyalar nəticəsində

c)

dəbli əlamət təklifinin hədsiz dərəcədə çoxlu sayda olması

d)

dəbli standart və obyektlərin əlamət köhnəlməsi

e)

dəb dəyərlərinin atributik və denotativ əlamətlərin özünə məxsus “silinməsi

33.

Yeniliyin “kommunikabelliyi” nədir?

a)

yeniliyin qiymətləndirilməsinin digər istehlakçılara ötürülməsinə səbəb olan yaxud buna maneçilik törədən xassələr

b)

yeni olanın məhdud miqyasda sınaqdan keçirmək imkanı

c)

yeniliyin dərk edilməsinin mürəkkəbliyi

d)

nisbi iqtisadi və sosial üstünlük

e)

mövcud olan dəyərlər

34.

.“Yenilikçilik” nədir ?

a)

mövcud olan bir növ standart və obyektlərin (“dəbdən düşmüş”, “dəbdən çıxmış”) əvəzinə yeniləri gəlir.

b)

dəbli requlyasiya

c)

dəbdə sabitliyin və dəyişməzliyin mövcudluğu

d)

insan psixikasının kütləviləşdirilməsi

e)

emosional vəziyyətlərin requlyasiyası

35.

Dəb haqqında hansı fikir yalnışdır?

a)

dəb qapalı cəmiyyətdə mövcud olur

b)

adət və dəb – cəmiyyətdə mədəniyyət varisliyini təmin edən təqlid vasitələri və formalarıdır

c)

dəb adət və ənənələrdən əmələ gəlmişdir

d)

cəmiyyətin iqtisadi və sosial inkişafına birbaşa təsir göstərmək gücünə malikdir

e)

sivil cəmiyyətdə olduqca ciddi münasibətin sərgilənməsini tələb edən bir amildir

36.

Dəb hansı cəmiyyətdə mövcud ola bilər?

a)

dinamik və açıq (yəni, müasir) cəmiyyətlərdə

b)

nemətlər və mədəni nümunələrinin ciddi surətdə məhdud çeşidinə malik olduğu cəmiyyətlərdə

c)

fərdlər və mədəni nemətlərin sərbəst mübadiləsi həyata keçirilə bilmədiyi cəmiyyətlərdə

d)

sosial qrupların sərt şəkildə təsbit olunmuş iyerarxiyalı (kastalar, zümrələr) cəmiyyətlərdə

e)

sosial baxımından eyni sosial qrupların olduğu cəmiyyətlərdə

37.

Dəbin strukturunda iki əsas component hansılardır?

1. Dəbli bum 

2.Dəbli obyektlər

3. Dəbli standartlar

4. Dəbli geyimlər

a)

2,3

b)

1,2

c)

2,4

d)

1,4

e)

1,3

38.

"Yeni dəbə daxil olmuş” fenomeni hansı zamana əsaslanır?

a)

hazırki zaman

b)

gələcək zaman

c)

keçmiş zaman

d)

bütün zamanlar

e)

zamana əsaslanmır

39.

"Dəbdən düşmüş” fenomeni hansı zamana əsaslanır?

a)

keçmiş zaman

b)

hazırki zaman

c)

bütün zamanlar

d)

gələcək zaman

e)

zamana əsaslanmır

40.

Fikirlərdən hansı səhvdir?

a)

dəbli dəyişiklik, yəni dəbli standartlar və obyektlər sahəsində baş verən dəyişiklik dörd  ölçülməyə malikdir

b)

dəbli innovasiyanın müvafiq növü – ixtira – sözün əsl mənasında innovasiyanı ifadə edir

c)

dəbli innovasiyalar köklü üslub, texniki və digər innovasiyalarla müşayiət oluna bilməz

d)

dəbli innovasiyanın digər yolu – fərqli mədəniyyətlərdən yaxud mədəniyyətin digər sahələrindən iqtibas edilməsidir

e)

“yeni dəbə daxil olmuş” və “dəbdən düşmüş” fenomenlər zaman nöqteyi-nəzərdən kəskin surətdə bir-birinə qarşı dayanır

41.

İnnovasiyanın ixtira növü nə üçün dəb strukturunda olduqca nadir bir hadisədir?

a)

mədəniyyətin müxtəlif sahələrində özü-özlüyündə bu və ya digər ixtiralara heç də tez-tez hallarda rast gəlinmir

b)

müxtəlif sahələrdə tez-tez baş verən bir hadisədir

c)

bir sıra uğursuzluqlara səbəb olur

d)

dəb innovasiyasının geriləməsinə səbəb olur

e)

təsiri geniş sahəni əhatə edir

42.

"Texnoloji estetika” məfhumu nədir?

a)

müasir dəbli geyimin xarakterik cəhətidir

b)

prestijin yüksəldilməsi

c)

texnologiya xassəsidir

d)

innovasiyanın bir növüdür

e)

emosional vəziyyətlərin requlyasiyası

43.

Fikirlərdən hansı yalnışdır?

a)

dəbli innovasiyalar köklü üslub, texniki və digər innovasiyalarla müşayiət oluna bilməz

b)

dəbli şüura prezentizm ayrılmaz surətdə xas olan cəhətdir

c)

dəbli standart (obyekt) həmişə bilavasitə əvvəlki, “dəbdən düşmüş” olanla eyni zamanda və yanaşı mövcud olur

d)

müasir texnologiya, xüsusilə də ekoloji təmiz, resurs- və enerji qənaət texnologiyaları məişət əşyalarında reallaşan dəbli innovasiyalara olduqca güclü təsir edir

e)

hər innovasiya dəbli olmur

44.

İngilis tədqiqatçısı D.Leyverin sxeminə əsasən 100 il sonra eyni kostyum necə olacaqdır?

a)

Romantik

b)

ədəbsiz

c)

maraqsız

d)

çirkin

e)

məzəli

45.

İngilis tədqiqatçısı D.Leyverin sxeminə əsasən 1 il sonra eyni kostyum necə olacaqdır?

a)

zövqsüz

b)

ədəbsiz

c)

məzəli

d)

çirkin

e)

romantik

46.

Hansı cəmiyyətlərdə dəb mövcuddu?

1. Statik

2. Açıq

3. Qapalı

4. Inkişaf edən

5.sərbəst mübadilə olmaya

a)

2,4

b)

1,5

c)

3,5

d)

3,4

e)

1,3,5

47.

Yenilikçiliyin yayılma sürətini və miqyasını şərtləndirən xassələri sırasına aşağıdakılardan hansilar aid deyil?

1. nisbi iqtisadi və sosial üstünlüyü; 

2. status-simvolik imkanlar;

3. “bölünmə mümkünlüyü”

4. istifadənin yeni şərtləri – daha yüksək rahatlıq; 

 5. “kommunikabellik”,

a)

2,4

b)

1,3

c)

1,5

d)

3,5

e)

3

48.

Dəbli standartlar və obyektlər sahəsində baş verən dəyişikliklərin ölçülərə hansılar aid deyil?

1. innovativ

2.sabit

3.  Standart

 4.  Dəyişkən

5. tsiklik.

a)

2,3,4

b)

1,5

c)

1,2

d)

1,2,5

e)

1,4

49.

Dəbli innovasiyada yaranan ziddiyyətlərin səbəblərinə hansılar aid deyil?

1. bu və ya digər mədəniyyət sahəsinin nümunələrindəki innovasiyalar

2. dəbli standart və obyektlərin əlamət köhnəlməsi

3. iqtisadiyyatın hədsiz dərəcədə mərkəzləşdirilməsi

4. innovasiyalara daxili stimulların yoxluğu

a)

3,4

b)

1,2,3

c)

2,3

d)

1,2

e)

2,4

50.

Chanelin simvolunun yaranması ilk dəfə Mixail Vrubel tərəfindən neçənci ildə yaranmışdır?

a)

1886

b)

1965

c)

1745

d)

1485

e)

1748

51.

.“Kiçik qara don hər bir qadının qarderobunda olmalıdır” fikri kimə məxsusdur?

a)

Koko Şanel

b)

Versace

c)

Pier Karden

d)

Armani

e)

Kristian Dior

52.

Hansı modelyer dəridən olan gödəkçələri metaldan hərflər ilə bəzəyirdi?

a)

Franko Maskino

b)

Cristian Dior

c)

Bernard Brnova

d)

Chanel

e)

Versace

53.

Versaçenin ilk qadın geyimləri kolleksiyası neçənci ilə təsadüf edir?

a)

1978

b)

1987

c)

1985

d)

1986

e)

1980

54.

Neçənci ildə Koko Şanel ilk moda dükanını açmağa nail olur?

a)

1910

b)

1989

c)

1969

d)

1926

e)

1984

55.

Hansı dizaynerin geyimlərində xanımlar özləri etiraf edirdilər ki, onlar kraliçaya bənzəyirlər?

a)

Versace

b)

Hermes

c)

Burbery Prorsum

d)

Chanel

e)

Pyer Karden

56.

Hansı aksesuar bəzi xanımlar üçün hətta uğur həmailidi?

a)

Mirvari 

b)

Uzun yubka

c)

Gödək yubka

d)

Müxtəlif şarflar

e)

Heç bir

57.

Hansı modelyerin anası peşəkar dərzi olub?

a)

Versace

b)

Koko Şanel

c)

Pyer Karden

d)

Kristian Dior

e)

Calvin Klein

58.

Hansı modelyer gün işığına çıxması Şanel üçün böyük bir zərbə oldu?

a)

Kristian Dior

b)

VersacePier

c)

Karden

d)

Georgi Әrmani

e)

Heç biri

59.

Kim hesab edirdi ki, ətir hər bir şəxsi tamamlayan və onun geyiminin son akkordunu vuran vasitədir?

a)

Kristian Dior

b)

Leonardo da Vinç

c)

D.Gabbana

d)

"A.N.Katun

e)

Con Qaljano

60.

Geyimin tarixini öyrənmək üçün hansı mənbə daha uyumludur?

a)

sənət əsərləri

b)

jurnallar

c)

naxışlar

d)

dəst geyimlər

e)

kitablar

61.

Hansı dizayner 1947-1950-ci illərdə karyerasını Christian Diorun yanında imkişaf etdirdikdən sonra, öz mağazası olan "Maison De Couture" açdı?

a)

Pierre Cardin

b)

Giorgio Armani

c)

Christian Dior

d)

Dolce & Gabbana

e)

Coco Chanel

62.

Həyatının çiçəkləndiyi bir dövrdə kimlərin etirazı Dior yaradıcılığına mane olurdu?

a)

Amerika Puritom kilsəsi

b)

Sadə Fransa xalqı

c)

Katolik və protestant kilsələri

d)

dövrün kişiləri

e)

Siyasi hadisələr

63.

Hər bir modabaza lazım olacaq 8 geyim növü hansılardır?

a)

Beretka, butulka şalvar, mirvari, kiçik qara don, dəri gödəkçə, bej rəngli tufli, karandaş ətək, həcmli svit

b)

Klyoş yubka, güllü don, qısa don, uzun yubka, ağ rəngli tufli, cins pencək, həcmli sviter, trapes şalvar

c)

Uzun don, klassik pencək, şlyapa, uzun əlcəklər, qara çəkmə, qısa qara don, dəri gödəkçə, trapes şalvar

d)

Mavi cins şalvar, qara jaket, qalstuk, qara tufli, qızıl boyunbağı, şort, dəri gödəkçə, papaq

e)

Əlvan ətək, əlvan bluzka, butulka şalvar, beretka, mirvari boyunbağı, ağ tufli, uzun əlcəklər, qısa ətək

64.

Məmulatın yeni model əsasında konstruksiyası necə dəqiqləşdirilir?       

a)

Geyim istehsalı ilə

b)

Geyim modeli ilə

c)

Moda ilə

d)

Geyimin layihəsi ilə

e)

Geyimin konstruksiyası ilə

65.

ABŞ – dan başqa harada düymə kolleksiyası klubu mövcuddur?

a)

İtaliyada

b)

Fransada

c)

Yunanıstanda

d)

Rusiyada

e)

İngiltərədə

66.

Geyimin bədənə kip oturması necə əmələ gəlir?

a)

Çətin konstruksiya nəticəsində

b)

Uzun proses sayəsində

c)

Asan konstruksiya nəticəsində

d)

Dartılan parçaların tətbiqi ilə

e)

Hamısı düzdür

67.

Ən maraqlı düymələr neçə il bundan əvvəl hazırlanırdı?

a)

200 il

b)

100 il

c)

300 il

d)

150 il

e)

50 il

68.

Koko Şanel hansı ada layiq görülmüşdür?

a)

“Әfsanәvi qadın”

b)

“Gözәl qadın”

c)

“Fәdәkar qadın"

d)

“Dövrün stilisti”

e)

“Peşәkar qadın”

69.

Dәmirdәn hazırlanan düymәlәr nә formada olurdu?

 1. Badamvari

2. Armudvari

3. Palıd qozası şәklindә

 4. Ulduzvar

a)

1, 3

b)

1, 2

c)

2, 4

d)

Hamısı

e)

3 , 4

70.

ABŞ – da yerlәşәn düymә kolleksiyası üslubunda necә düymәlәr istehsal olunur?

a)

Çox nadir vә әntiq düymәlәr

b)

Ulduzvari

c)

Qızıl düymәlәr

d)

Badamvari düymәlәr

e)

Qiymәtli