Là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người, phong cảnh

Là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa.

Là một dạng văn dùng chủ yếu các lý lẽ, dẫn chứng để lập luận, chứng minh quan điểm, ý kiến của người nói, người viết về một vấn đề nào đó

Là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc.

Phát biểu ý kiến trong buổi họp lớp

Trình diễn một bài hát

Đọc báo

Bình luận thể hiện sự không đồng tình vào một bài đăng trên facebook

Viết bài gửi đăng báo

ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn

các lý lẽ, dẫn chứng cụ thể, xác đáng

được diễn đạt sáng tỏ, dễ hiểu, nhất quán

các câu văn dài, tối nghĩa, thường đứng ở giữa câu

thường đứng ở đầu câu hoặc cuối câu

Giải thích - So sánh - Chứng minh

Phân tích - Giải thích - Bác bỏ

Giải thích - Phân tích - Chứng minh

Giải thích - Phân tích - So sánh

Làm sáng tỏ đối tượng đang nghiên cứu trong mối tương quan với đối tượng khác.

Dùng những bằng chứng chân thực, đã được thừa nhận để chứng tỏ đối tượng.

Cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận để đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng.

Cắt nghĩa một sự vật, hiện tượng, khái niệm để người khác hiểu rõ, hiểu đúng vấn đề.

Phân tích

Chứng minh

Giải thích

So sánh

Tìm đủ lý lẽ để giảng giải, cắt nghĩa vấn đề đó

chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố bộ phận

đi sâu xem xét một cách toàn diện về nội dung, hình thức của đối tượng

xác định vấn đề chứng minh để tìm nguồn dẫn chứng phù hợp

Đây là đoạn văn có các câu triển khai nội dung song song nhau, không nội dung nào bao trùm lên nội dung nào.

Luận điểm đứng ở đầu đoạn. Các câu còn lại triển khai cụ thể ý của câu chủ đề, bổ sung, làm rõ cho câu chủ đề

Được trình bày đi từ các ý nhỏ đến ý lớn, từ các ý chi tiết đến ý khái quát, từ ý luận cứ cụ thể đến ý kết luận bao trùm.

Câu mở đầu đoạn nêu ý khái quát bậc một, các câu tiếp theo triển khai cụ thể ý khái quát. Câu kết đoạn là ý khái quát bậc hai mang tính chất nâng cao, mở rộng.

phối hợp diễn dịch với qui nạp

câu chủ đề hoặc nằm ở đầu hoặc nằm ở cuối đoạn

câu chủ đề nằm ở cả đầu và cuối đoạn

các câu triển khai nội dung song song nhau

Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học

Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ

Nghị luận về tư tưởng, đạo lý

sáng và rõ ràng

tối nghĩa, dài dòng

bao quát nội dung toàn bộ đoạn văn

nên để ở đầu đoạn văn

cụ thể, được nhiều người biết đến

càng mang tính cá nhân càng tốt

độc đáo, mới lạ

sử dụng nhiều dẫn chứng trích từ các tác phẩm văn học

Càng nhiều càng tốt

5-6 dẫn chứng

1-2 dẫn chứng

không có dẫn chứng

Phân tích

Giải thích

Chứng minh

Giải thích - Chứng minh

4 kiểu: thực tế, logic, số liệu khoa học, câu danh ngôn

2 kiểu: thực tế & phi thực tế

4 kiểu: câu danh ngôn, số liệu nghiên cứu, thực tế, phi thực tế

3 kiểu: thực tế, phi thực tế, câu danh ngôn