WorksheetsSIKTASETU
Total questions: 20
Worksheet time: 43mins
तपोदत्तः तपश्चर्यया विद्यामवाप्तुं प्रवृत्तोऽस्ति।
काम्
कया
कः
किम्
तपोदत्तः कुटुम्बिभिः मित्रैः गर्हितः अभवत्।
केन
कया
कैः
काभिः
तपोदत्तः विद्याध्ययनाय गुरुकुलम् अगच्छत्।
किमर्थम्
काय
कस्यै
कस्माय
गुरुगृहं गत्वैव विद्याभ्यासः करणीयः।
कम्
किम्
कुत्र
किमर्थम्
तपोदत्तः अक्षरज्ञानं विनैव वैदुष्यमवाप्तुम् अभिलषति।।
कम्
किम्
कस्य
कः
भवद्भिः उन्मीलितं मे नयनयुगलम्।
कः
के
कस्य
कस्याम्
निम्नलिखितम् अनुच्छेदं पठित्वा आधारितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत
(ततः प्रविशति तपस्यारतः तपोदत्तः) तपोदत्तः – अहमस्मि तपोदत्तः। बाल्ये पितृचरणैः क्लेश्यमानोऽपि विद्यां नाऽधीतवानस्मि। तस्मात् सर्वैः कुटुम्बिभिः मित्रैः ज्ञातिजनैश्च गर्हितोऽभवम्। (ऊर्ध्वं निःश्वस्य) हा विधे! किम् इदं मया कृतम्? कीदृशी दुर्बुद्धि आसीत् तदा। एतदपि न चिन्तितं यत् परिधानैरलङ्कारैर्भूषितोऽपि न शोभते। नरो निर्मणिभोगीव सभायां यदि वा गृहे॥1॥ (किञ्चिद् विमृश्य) भवतु, किम् एतेन? दिवसे मार्गभ्रान्तः सन्ध्यां यावद् यदि गृहमुपैति तदपि वरम्। नाऽसौ भ्रान्तो मन्यते। अतोऽहम् इदानीं तपश्चर्यया विद्यामवाप्तुं प्रवृत्तोऽस्मि। 1. अहम् कः अस्मि?
तपोदत्तः
दुर्बुद्धि
पितृ
तस्य बुद्धिः कीदृशी आसीत्?
कीदृशः नरः न शोभते?
अत्र ‘आगच्छति’ इति क्रियापदस्य पर्यायपदं गद्यांशे किम् प्रयुक्तम्?
‘सुबुद्धिः’ इति पदस्य विपर्ययपदं अस्मिन् गद्यांशे किम् प्रयुक्तम्?
‘शोभते’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदम् किम्?
‘अधः’ इति पदस्य विपर्ययपदं किं प्रयुक्तम्?
पुरुषः – भोस्तपस्विन्! कथं माम् अवरोधं करोषि। प्रयत्नेन किं न सिद्धं भवति? कावश्यकता शिलानाम्? सिकताभिरेव सेतुं करिष्यामि स्वसंकल्पदृढतया।तपोदत्तः – आश्चर्यम् किम् सिकताभिरेव सेतुं करिष्यसि? सिकता जलप्रवाहे स्थास्यन्ति किम्? भवता चिन्तितं न वा?पुरुषः – (सोत्प्रासम्) चिन्तितं चिन्ततम्। सम्यक् चिन्तितम्। नाहं सोपानसहायतया अधिरोढं विश्वसिमि समुत्प्लुत्यैव गन्तुं क्षमोऽस्मि।तपोदत्तः – (सव्यङ्ग्यम्)साधु साधु! आञ्जनेयमप्यतिक्रामसि!पुरुषः – (सविमर्शम्)कोऽत्र सन्देहः? किञ्च,विना लिप्यक्षरज्ञानं तपोभिरेव केवलम्।यदि विद्या वशे स्युस्ते, सेतुरेष तथा मम॥3॥ Q. Q 1 सर्वं कार्यं केन सिद्धं भवति?
सिकता कुत्र न स्थास्यति?
स्वसंकल्पदृढतया सः किम् करिष्यति?
पुरुषः सविमर्शम् किम् कथयंति?
अत्र ‘चिन्तितं’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
अस्मिन् अनुच्छेदे ‘उपहासपूर्वकम्’ पदस्य कः पर्यायः आगतः?
‘सफलम्’ इति अर्थे किम् पदं अत्र प्रयुक्तम्?
