NEW
Font size
WorksheetsBasa Rinengga
Total questions: 25
Worksheet time: 9mins
Tembung-tembung kang uwis ora padha tegese sakawit lan nuwuhake teges anyar diarani...
entar
pepindhan
bebasan
wangsalan
paribasan
Tembung kang karakit saka rong tembung sing tegese meh padha lan bisa nuwuhake makna kang luwih teges diarani...
kawi
purwakanthi
seroja
saloka
pepindhan
Jinising basa rinengga kang titikane utawa ciri-cirine nganggo tembung kaya,lir, kadya, lan liya-liyane kang ngemu teges kaya diarani...
purwakanthi
bebasan
saloka
pepindhan
paribasan
Tembung kawi yaiku tetembungan kang cak-cakane winates ana ing basa endah, umpamane kanggo ing kesenian wayang, kethoprak, lan acara liyane kang gegayutan karo adat kejawen. Tembung-tembung ing ngisor iki kang ora klebu tembung kawi yaiku...
sasana
taksaka
tyas
kayun
banyu
Basa rinengga yaiku basa kang kang dipaesi. Ukara ing ngisor iki kang kalebu basa rinengga yaiku...
Kowe iki nek mangan kok kemlothek sajake kesusu tenan.
Nalika wis bali tekan omah aja lali gek ndang ngasuh.
Padha karo kowe nek babagan tresna, aku ya mung melu-melu wae.
Pancen tenan nek bisa dadi patuladhan wong saben dinane tansah sinau.
Sadar nek wis telat, ing dalan Budi mlayu-mlayu kaya kidang diuber singa.
Tembung entar, yaiku tembung silihan (pinjam), tembung kang ora kena ditegesi mung sawantahe bae. Dadi tegese ora salugune. Diarani uga arti kiasan. Ukara ing ngisor iki kang ngemot tembung entar yaiku...
sapa sing salah kudu ngalah
polatane katon sumringah amarga nembe entuk beasiswa saka sekolah
sikile bocah kuwi dawa sisih, cacat mulai cilik
saiki lagi mangsa udan, kamangka dalane lunyu tenan mula sing ngati-ati
bapak nek kerja nganti adus kringet, kemlucur tenan
Purwakanthi yaiku runtuting swara utawa tetembungan sing padha ing ukara, wanda utawa tembung sing mburi nggandheng wanda utawa tembung sing wis kasebut ing ngarep. Tegese yaiku sing wis kasebut ing ngarep, dibaleni maneh iso saka swarane (vokale), sastrane (konsonane) utawa tetembungane (kata-kata). Saka ukara ing ngisor iki kang klebu jinis purwakanthi guru swara yaiku...
ngrukti bumi nastiti murih lestari
ing ngarsa sung tuladha, ing madya mangun karsa
runtang-runtung rerentengan
kinasihan kadya mimi lan mintuna
rinengga ing busana kang edi endah
"sih kinasihan" kaya angganing mimi lan amintuna.
tembung kang digaris isore kuwi klebu basa rinengga jinis...
purwakanthi
saloka
entar
seroja
paribasan
Tembung saroja yaiku tembung loro kang podho tegese utawa meh podho tegese kang lumrah dianggo bebarengan. Tembung saroja tegese tembung kang kadiri saking loro tembung, banjur digabungke lan saged nuwuhake pangeryen ingkang luwih teges. Tuladhane tembung saroja yaiku...
dawa tangane, adus kringet
putih memplak, ayem tentrem
gagah prakosa, gedhe endhase
dhuwure kaya otak-otak mega
colong jupuk, tipis lambene
Rinengga ing busana edi endah.
Tembung kang digaris isore kuwi tegese...
endah banget
katon semburat
ora resik
sarwa tresna
gumlegar banget
Ancasing (tujuwan) gawe basa rinengga salah sawijine yaiku...
supaya makna tembunge ora bakal ana sing ngerti
kanggo narik kawigaten amarga basane endah
gawe jlimet tiyang sing maca
ngurangi basa kang ora prelu digawe
supaya kahanane ora katon endah
Swaramu tansah ngayem-yemi tyasing dhiri.
tembung kang digaris ngisore kuwi tegese...
pikiran
badan
rambut
tangan
ati
Paragraf kang nggunakake tetembungan basa rinengga yaiku...
UKS kuwi kudu lengkap fasilitase, sokur ana dokter lan pengawase sing kalamangsa nunggoni UKS. Kader kesehatan uga kudu ana supaya ana calon-calon penerus tenaga medis.
Ing area sekolah kudu akeh wit-witan kang cukup gedhe sokur yen uga ngasilake uwoh. Wit-witan ditandur ana ing plataran ngarep, antarane gedhung, mburi sekolah, pinggir dalan, lan liya-liyane.
Biyen ora ana sing ngelirik nanging saiki malah dadi rebutan. Misuwure nganti ora sadar menawa tanduran iki ana upase. Tanduran iki kena dianggo bahan bakar biodiesel, tanduran pelindung, obat, insektisida, lan liyane.
Saiki sawise ndonya ruangsa kekurangan bahan bakar minyak, merga cadangane minyak wis entek. Mangkane kita kudu wicaksana nggunakake bahan bakar minyak supaya ora cepet entek.
Sawise pikirane kagelar kagulung, Dewi Sedhah Merah wis manteb nedya nduwa kersane ramane yen nganti dheweke arep kadhaupake klawan patih Jatasura.
Ana dina, ana upa
Ana awan, ana pangan
Unen-unen ing ndhuwur kalebu purwakanthi guru....
Swara
Lagu
Lumaksita
Sastra
Basa
"Pak Tarno adus kringet kanggo nguripi kulawargane lan nyekolahake putrane"
Tembung adus kringet kalebu tembung....
Entar
Saroja
Wangsalan
Paribasan
Bebasan
Waahh!!
Isih cilik kok ...... ana apa wae sing bisa dijupuk ya jupuk.
Tembung sing trep kanggo ngisi ceceg - ceceg ing dhuwur iku ...
dawa tangane
lunyu ilate
adus kringet
rai gedheg
Gedhe endase
Coba pilihen ing ngisor iki kang dudu kalebu purwakanthi swara ...
sing salah kudu seleh
alon alon waton kelakon
beda desa beda cara beda mawa beda tata
Ruruh rereh ririh ing wewaring
Aja banter banter munggah keblinger
Adoh-adoh diparani, bareng wis tekan dilewati batangane yaiku ....
Stasiun
lawang
kanca
omah
Kreta
Taberi nastiti lan ngati-ati, meski bakal dadi
unen-unen ing ndhuwur kalebu purwakanthi guru...
Swara
Sastra
Basa
Lagu
Gatra
Witing tresna, tresnane mung sawetara
Nandhang lara, larane ngapusan tresna
unen-unen ing ndhuwur kalebu purwakanthi guru...
Basa
Sastra
Swara
Wilangan
Gatra
Basa endah utawa basa sastra, endahe karana dipaesi/direngga-rengga utawa dirumpaka diarani......
Basa Rinengga
Basa Krama lugu
Basa ngoko lugu
Basa ngoko alus
Basa krama alus
Tembung loro (2) kang tegese padha digandheng dadi siji dianggo bareng duwe teges mbangetake di arani...
Tembung camboran
Tembung saroja
Tembung dasanama
Tembung entar
Tembung kawi
Tembung loro (2) digandheng dadi siji nuwuhake teges anyar diarani....
Tembung camboran
Tembung entar
Tembung Kawi
Tembung saroja
Tembung saloka
Tembung camboran yaiku tembung loro utawa luwih digandheng dadi siji lan nduweni teges siji. Ing ngisor iki sing kalebu tembung camboran yaiku....
Gedhe endase
Gagah prakosa
Nagasari
Kandel kupinge
Drijine mucuk eri
Bambang iku bocah sing ......mula ora disenengi kancane.
Bening atine
Entheng tangane
Adus kringet
Gedhe endhase
Bolong udhele
