Worksheetspojęcia
Total questions: 66
Worksheet time: 1hrs 6mins
Romantyzm w Polsce trwał w latach
476–1492
1733–1822
1891–1918
1822–1864
Młoda Polska trwała w latach
476–1492
1733–1822
1891–1918
1822–1864
Oświecenie przypada na
1733–1822
1733–1822
1891–1918
1822–1864
Dwudziestolecie międzywojenne przypada na
1918–1939
1733–1822
1891–1918
1822–1864
Po baroku następuje epoka
średniowiecza
oświecenia
odrodzenia
renesansu
Jaki to rodzaj literacki: elementy świata przedstawionego (zdarzenia, postaci,czas i miejsce akcji) zostaja˛ ujawnione w narracji i opisie
liryka
dramat
epika
Jaki to rodzaj literacki: świat postrzegany jest subiektywnie, podmiot
mówiący daje wyraz swoim uczuciom, emocjom i refleksji w monologu
liryka
dramat
epika
jaki rodzaj literacki cechuje się: świat zostaje zaprezentowany bezpośrednio (bez pośrednictwa narratora czy podmiotu lirycznego)
przez działanie i zachowanie postaci
liryka
dramat
epika
Termin mimesis został wprowadzony przez Arystotelesa
tak
nie
Mimezis jest to zasada niewolniczego naśladownictwa natury, bądź dzieł mistrzów, którym udało się tę
naturę odtworzyć
tak
nie
Topos (miejsce wspólne) powtarzający się w literaturze sposób obrazowania, schemat powszechnie funkcjonujący w kręgu kulturowym, powtarzalny odwiecznie.
tak
nie
Rodzaj literacki to podstawowy w literaturoznawstwie sposób klasyfikacji dzieł literackich. Odbywa się ze
względu na formę wypowiedzi oraz budowę utworu.
tak
nie
Gatunki synkretyczne to gatunki zbliżone do siebie, np. sonet włoski, sonet francuski.
tak
nie
Odmiana gatunkowa (podgatunek) to odmiana wyodrębniona w ramach jednego gatunku literackiego ze
względu na temat czy budowę.
tak
nie
Termin „proza” można używac´ wymiennie z nazwa˛ epika.
tak
nie
Termin "poezja" oznacza mowę wiazaną, tj. wszystkie utwory pisane wierszem.
tak
nie
Gatunek literacki poezji lirycznej o genezie związanej z obrzędami i muzyką, od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielna˛ forma˛ wyrazu; utwór liryczny podzielony na strofy, zwykle o tematyce poważnej
psalm
hymn
pieśń
oda
Liryczny utwór modlitewny, rodzaj pie´sni religijnej
o podniosłymcharakterze, którego adresatem
jest zazwyczaj Bóg, rzadziej człowiek
psalm
hymn
pieśń
oda
Uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei
anakreontyk
hymn
pieśń
oda
wierszowany utwór literacki o tematyce biesiadnej, wesołej
lub rubasznej, sławiący uroki życia, opowiadający
o miłości w sposób żartobliwy
anakreontyk
hymn
pieśń
epigramat
Jaki gatunek reprezentuje cytat
"Przechodniu, idź i powiedz Lacedemończykom,
żeśmy tu legli posłuszni ich prawom."
anakreontyk
hymn
pieśń
epigramat
Jaki gatunek reprezentuje cytat
Przynieś wodę, przynieś wino, / Przynieś, chłopcze,
nam tu wieńce / Kwiatów pełne, bym z Erosem / Stoczył
słodki bój na pięści.
anakreontyk
hymn
pieśń
epigramat
dytyramb to
pieśń pochwalna na cześć idei, wielkiego czynu
pieśń pochwalna na cześć bóstwa lub ojczyzny
pieśń pochwalna na cześć Dionizosa
pieśń pochwalna na cześć Apolllina
Jednym z ważniejszych wyróżników tragedii jest akcja dramatyczna. Jej charakterystyczne
cechy to: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , czyli nieoczekiwany zwrot akcji w tragedii w kierunku sprzecznym z intencjami bohatera, ze szczęścia w nieszczęście; rozpoznanie lub anagoryzm, czyli uzyskanie przez bohaterów nieznanej wcześniej wiedzy, np. na temat tożsamości postaci występujących w dramacie; pathos, czyli cierpienie bohaterów, bolesne wydarzenia, zbrodnie.
(a)
Arystoteles zwracał uwagę, że tragedia ma doprowadzić widzów do (1). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , czyli oczyszczenia. Stan ten wywołuje w widzu tragedia, poprzez wzbudzenie w nim uczuć litości i trwogi.
(a)
Zaznacz poprawna˛ definicje˛ archetypu.
często używany temat tekstów literackich
topos
prototyp, stały i niezmienny prawzorzec zachowań i postaw ludzkich
motyw popularny w literaturze antycznej
Ach, krolu wieliki nasz,
Coż ci dzieja˛Męszyjasz,
Przydaj rozumu k mej rzeczy,
Me sierce bostwem obleczy,
Raczy mię mych grzechow pozbawić,
Bych mogł o twych świętych prawi ć.
Powyższy fragment wiersza "´Swięty Aleksy pod progiem rodzinnego domu" jest
metafora˛.
anafora˛.
inwokacja˛.
epilogiem.
„Skoro tedy król Bolesław odszedł z tego świata, złoty wiek zmienił się w ołowiany, Polska, przedtem królowa, strojna w koronę błyszcząca˛ złotem i drogimi kamieniami, siedzi w popiele odziana we wdowie szaty”.
Powyższy fragment pochodzi z „Kroniki” Galla.
Wskaż środki artystycznego wyrazu, jakie się w nim znajdują.
Archaizacja (tedy), anakolut, metafora.
Peryfraza, apostrofa, instrumentacja głoskowa.
Kontrast, aluzje mitologiczne, personifikacja.
Epitety, animizacja, gradacja.
"Biały jest polerowny alabastr z Karrary,
Białe mleko przysłane w sitowiu z koszary,
Biały łabęć i białym okrywa się piórem,
Biała perła nieczęstym zażywana sznurem,
ale bielszy...."
środek artystycznego wyrazu, który występuje w powyższym fragmencie wiersza Jana Andrzeja Morsztyna "O swej Pannie", to
epifora.
anafora.
gradacja.
oksymoron.
Twarde z wielkim żelazo topione kłopotem,
Twardy dyjament żadnym nie użyty młotem,
Twardy dąb stary wiekiem długim skamieniały,
Twarde skały na morskie nie dbające wały —
Twardsza´s ty, panno, której łzy me nie złamały,
Nad żelazo, dyjament, stary dąb i skały.
Srodek artystycznego wyrazu, który występuje w powyższym fragmencie wiersza Jana Andrzeja Morsztyna "Do Panny", to
sumacja.
gradacja
paradoks.
zgrubienie.
Bajka była ulubionym gatunkiem twórców klasycyzmu, ponieważ
dzięki alegoryzmowi dostarczała intelektualnej zabawy
zapewniała beztroska˛ rozrywkę
umożliwiała pełnienie funkcji dydaktycznych przez literaturę.
pozwalała bez skrępowania wyrazić intymne uczucia
Ojczyzno moja, na końcuś upadła!
Zamożna kiedyś i w sławę, i w siłę!...
Ta, co od morza aż do morza władała,
Kawałka ziemi nie ma na mogiłe!...
W zacytowanej strofie pochodzącej z utworu Franciszka Karpińskiego "Żale Sarmaty nad grobem Zygmunta Augusta" występują
oksymoron.
personifikacja.
apostrofa.
hiperbola.
Zaznacz prawidłowa˛ definicje˛ przypowieści biblijnej jako gatunku literackiego:
literacka umożliwiająca wyrażenie w prosty sposób skomplikowanych prawd dotyczących życia człowieka
biblijne opowiadanie o ludziach i ich życiu w I w. n.e. maja˛ce charakter moralistyczny
alegoryczna i rozbudowana forma literacka, która ukazuje wielkość Boga
symboliczna opowie´s´c o fikcyjnych wydarzeniach z życia różnych narodów
Zaznacz prawidłowa˛ definicje˛ paraboli jako gatunku literackiego:
tekst artystyczny o charakterze narracyjnym, w którym znajdujemy skomplikowane historie różnorodnych bohaterów
tekst artystyczny o charakterze narracyjnym i moralistycznym, w którym refleksje o życiu ludzki maja˛ charakter uniwersalny
tekst artystyczny o charakterze narracyjnym, w którym bohaterowie reprezentuja˛ uniwersalne postawy, a refleksje o
ludzkim życiu maja˛ charakter ponadczasowy
tekst artystyczny o charakterze narracyjnym, w którym bohaterowie reprezentuja˛ przeciwstawne postawy życiowe
Symbol jest
wieloznaczny.
jednoznaczny.
metaforyczny.
trudny do opisania.
Słowo „parafraza” oznacza
interpretację wybranych tekstów biblijnych.
dokładny przekład tekstu biblijnego.
przeróbkę modyfikację tekstu.
analiz˛e i interpretację wybranych tekstów o charakterze lirycznym.
Zaznacz odpowiedź, będącą˛ prawidłowym zakończeniem zdania: Alegoria to
wyrażenie, w którym słowa uzyskują nowe znaczenie, niezgodne ze zwyczajnym.
obraz w literaturze i sztuce o znaczeniu przenośnym.
inaczej symbol, wielorako interpretowany.
kompozycja plastyczno-literacka służa˛ca celom dydaktycznym i estetycznym.
Zaznacz środek stylistyczny, który został wykorzystany w podanym fragmencie "Żywota człowieka poczciwego”
Mikołaja Reja:
Anoć niosa˛ jabłuszka, gruszeczki, wisneczki, śliweczki z pirwszego szczepienia twego
oksymorony
zdrobnienia
powtórzenia
epitety
We fragmencie pieśni „Niezwykłym i nie leda piórem opatrzony” Jana Kochanowskiego Polecę precz, poeta, ze
dwoje złożony, podmiot liryczny
nie ujawnia się
wypowiada się w imieniu zbiorowości.
nie ujawnia się , ale sugeruje, że jest poetą
ujawnia się i jest poetą
Za twórcę „teorii sokoła” jest uznawany
Giovanni Boccaccio.
Joseph Bedier.
Mikołaj Rej.
Leonardo da Vinci
Rymy częstochowskie to
rymy banalne o najprostszej postaci i układzie uważane za prymitywne, typowe dla utworów amatorskich
rymy piękne, ale banalne, charakteryzujące wiersze adresowane do wszystkich odbiorców.
rymy znamienne dla twórczości poetów wywodzących sie˛ z Częstochowy.
rymy znamienne dla utworów o tematyce miłosnej, pisanych komunikatywnym, prostym językiem.
Utwór Franciszka Karpińskiego "Laura i Filon" jest przykładem
ody.
elegii.
sonetu
sielanki.
Wiersz Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewkiej "Laura i Filon" jest
trawestacja˛ utworu Karpińskiego
aluzją literacką do utworu Karpińskiego.
parafraza˛ utworu Karpińskiego.
pastiszem utworu Karpińskiego
Utwór "Laura i Filon" Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego jest
parodia˛ utworu Karpińskiego.
naśladowaniem utworu Karpińskiego.
afirmacja˛utworu Karpińskiego.
gloryfikacja˛ utworu Karpińskiego.
Przeczytaj podany fragment i wykonaj polecenia.
Pani Cecylia sama nosiła już na szyi aksamitke˛ , przez która˛ przewieszały sie˛ z przodu dwa woreczki niepotrzebnej skóry, i
nie miała co do siebie żadnych złudzeń. Ale myśl, że i ona należy do tego „kongresu czarownic” do tej „parady wiedźm”, że
i ona jest z nich, była dla niej bardzo nieprzyjemna.
[Z. Nałkowska, "Granica", KAMA, Warszawa 1994, s. 40]
Jaki rodzaj powieści reprezentuje ten fragment
(a)
Odmiana powieści, która pojawiła sie˛ w XX wieku, a swa˛ struktura nawiązuje do przypowieści biblijnych; w jej
strukturze da się wyróżnić´ dwie warstwy: dosłowna˛ (realistyczna˛) i metaforyczna˛ (o znaczeniu uniwersalnym).
A. Podaj nazwę terminu, który został zdefiniowany.
(a)
Zaznacz właściwe znaczenie słowa „katastrofizm”.
pogląd, że sztuka się wyczerpała
postawa wyrażająca się pochwała˛ katastrofy, wojny i śmierci
tragiczne zakończenie utworu literackiego
przekonanie o kryzysowym, schyłkowym charakterze cywilizacji i jej nieuchronnej zagładzie
Antyutopia to:
utopia negatywna
zestawienie dwóch opozycyjnych znaczeniowo fragmentów wypowiedzi
mowa zwierajśca obrone˛ przed zarzutami
żywoty świętych
Która dziedzina sztuki nie była nigdy zaliczana do kategorii „sztuki niskiej”? Wybierz właściwa˛ odpowiedz
jazz
kabaret
koncert w filharmonii
film
Zaznacz właściwe znaczenie słowa „postmodernizm”.
Zespół tendencji cechujący sie˛ powrotem do klasycznych wzorców.
Epoka literacka następująca bezpośrednio po modernizmie.
Zespół tendencji w literaturze i sztuce cechujący sie˛ zacieraniem granic, intertekstualnością˛, fragmentarycznością˛ i globalizmem.
Zespół tendencji w sztuce i literaturze cechujący sie˛ opozycja˛ wobec feminizmu
brak jednolitych zasad rządzących światem
przedstawionym dzieła literackiego lub rzeczywistością˛ pozaliteracka˛
katastrofizm
absurd
kolaż
dadaizm
Słowo-klucz z powieści Gombrowicza. Maska, która˛ nakłada
człowiekowi życie, z powodu której nasza prawdziwa
twarz nie istnieje, tak jak nie istnieje jedna spójna
osobowość ludzka.
(a)
Sprzeczność między znaczeniem słowa lub zdania
a intencja˛ zawarta˛ w kontekście.
(a)
Przedstawienie osoby, wydarzenia lub przedmiotu,
które cechuje sie˛ przesada˛ w oddaniu pewnych
cech, elementów i właściwościach; uwydatnienie
pewnych cech zwykle w celu ośmieszenia
danej osoby, zjawiska.
(a)
Sprzeczność między znaczeniem słowa lub zdania
a intencja˛ zawarta˛ w kontekście.
(a)
Nazwa oznacza „straż przednia˛”; grupa ludzi wytyczających szlaki, synonim działalności nowatorskiej.
(a)
Nurt, którego przedstawiciele głosili hasła powrotu
do źródeł kultury, tradycji oraz dialogu z przeszłością
(a)
Zgodnie z nazwa˛ nastawienie na przyszłość; kierunek
w sztuce i literaturze odrzucający tradycje, czesto nastawiony
na prowokacje˛ artystyczna˛.
(a)
Szkoła psychoterapeutyczna stworzona i zapoczątkowana przez Freuda – autora koncepcji trójpodziału osobowości człowieka na sfery id, ego i
superego.
(a)
Kierunek filozoficzny uznający prymat egzystencji nad
esencja˛. Przekonanie, że najważniejszym faktem rzeczywistości jest istnienie i świadomość człowieka oraz
jego samotność, cierpienie i relacje z innymi.
(a)
Pierwotnie oznaczające ofiarę całopalna słowo (1). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . odnosi sie do zagłady Żydów w czasie II wojny światowej.
(a)
Niemieckie obozy koncentracyjne zwane sa˛ w literaturze potocznie (2). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Takim miejscem był opisany przez Borowskiego obóz w Auschwitz.
(a)
"Proces" Franza Kafki to (3). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (4). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . , w której przedstawione postacie i wydarzenia nie sa˛ ważne ze względu na swe cechy jednostkowe, ale obrazuja˛ pewne uniwersalne prawdy dotyczące życia ludzkiego, historii czy świata.
(a)
Bułhakow w powie´sci „Mistrz i Małgorzata” zaprezentował obraz . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . (ustrój) Moskwy oraz przejawy i skutki socrealizmu. – kierunku w sztuce proklamowanego w 1934 r. na Zjeździe Pisarzy Radzieckich w Moskwie przez Maksima Gorkiego
(a)
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (2). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . – odmiana powie´sci, w której cała uwaga skupiona jestna życiu wewnętrznym bohatera, jego dynamice, przejawach, sposobach odbierania przez bohatera bodźców ze świata zewnętrznego i odpowiedziach na nie. Rozwinęła si ˛e głównie w XX-leciu mi ędzywojennym, ale już utwór pt."Zbrodnia i kara" Dostojewskiego posiada cechy takiej powieści.
(a)
"Pomyślała, że już matki nigdy nie zobaczy, że ja˛ tamci ludzie po cichu zamecza˛. Znowu poczuła w sercu ten okropny, zimny strach. Powoli zaczęła sobie wyobrażac´ , co z nia˛ będzie, jak zostanie sama na świecie. Co zrobi,
jak matka naprawdę umrze? Uczuła, że jej łzy leca˛ po twarzy, i myślała dalej, co zrobi. Najpierw poleci do JasiGołębskiej i jej pierwszej o wszystkim opowie."
[Z. Nałkowska, "Granica", KAMA , Warszawa 1994, s. 100]
zaznacz właściwe odpowiedzi
Podany fragment jest przykładem narracji z wykorzystaniem mowy pozornie zależnej.
Podany fragment utworu pochodzi z powieści historycznej.
Podany fragment utworu pochodzi z utworu epickiego.
Akcja utworu, z którego pochodzi fragment, toczy sie na terenach przy granicy polsko-niemieckiej.
