XIV-XV ғасырлардағы ру-тайпалардың ауызша әдебиет туындыларының ғылыми атауы

XІV-XV ғасырларда Қазақстан жерін мекендеген , әр түрлі мемлекеттердің құрамында болған ру-тайпалар бірыңғай сөйлеген тіл:

Күн мен Айдың және жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы аңыз:

XІV-XV ғасырлардағы батырлық,өнегелік мазмұндағы ертегілер:

XIV-XV ғасырларда қыпшақтар мен қияттардың қызылбастар мен қалмақтарға қарсы соғысы суреттелген эпостық жыр:

Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жырлар:

XIII-XV ғасырлардағы ауызша поэзияның өкілдері:

Шыңғысханға жыр арқылы Жошының өлімін хабарлаған:

"Көшпелілер философы" атанған:

Керей мен Жәнібек сұлтандарды белсенді түрде қолдаған жырау, ақын:

XIII-XV ғасырларда қазақ халқының өмірінде музыканың орыны туралы жазғандар:

XIV-XV ғасырлардағы күйлер:

Алтын Орда кезіндегі күй-аңыздар:

XIV-XV ғасырларда қыпшақ тілінде жазылды:

XIV-XV ғасырларда "Кодекс Куманикус" халықаралық қарым-қатынастарда сөздік ретінде пайдаланылған еңбек. Сөздік екі бөлімнен тұрды.

Бөлімдерде нені қамтиды?:

Араб тілінде жазылған еңбектерінде өз заманындағы қалалар, жергілікті әулеттер, билеушілер, белгілі ғалымдар туралы құнды деректер қалдырған :

Сүйіспеншілік, әділеттілікке негізделген Дурбектің еңбегі:

XIV-XV ғасырлардағы өзбек ақыны Хорезмидің еңбегі:

XIV-XV ғасырларда әзірбайжан халқының кемеңгер ақыны Низамидің «Хұсрау мен Шырын» поэмасын қыпшақ тіліне аударған ақын:

Мәтінде баяндалған кітапты анықтаңыз: «1362 жылдың тамыз айы Италияның Оңтүстігіндегі әсем қала Венециядағы қасиетті храмдардың бірі Әулие Марк ғибадатханасына Қайта өрлеу дәуірінің атақты ақыны Петрарка Франческо көптеген кітаптармен бірге өзі оқып түсіне алмаған, сыртқы мұқабасында ... деп латынша жазылған қолжазбаны да сыйға тартты. Онда автор ретінде белгілі бір адамның аты жөні көрсетілмеген. Қолжазба готикалық көне жазумен ХІV ғасырдың басында, дәлірек айтқанда , 1303 жылы Қара теңіз бойын жайлаған қыпшақтар арасында жазылған еді. Көлемі 82 парақ (164 бет) . Ол қолжазба негізінен екі бөлімнен тұрған. Алғашқысын ғалымдар «Итальян бөлімі деп атаған. Өйткені сөздіктің осы бөлімін Италия зиялыларының біреуі жазуы мүмкін. Себебі «жазудың орфографиялық ерекшеліктері мен сөз өрнектеу тәсілі осы іспеттес ойларға меңзейтін көрінеді. Сөздікті түзген адамдар не саудагер, не жиһангер, әлде білім қуушы әуесқой да болуы мүмкін Аталған бөлімді ықшамдай айтсақ , «Ауа-райы мен аспан әлемі», «Уақыт –мерзім атауларына байланысты сөздер» «Бес сезім мүшелерінің аттары», «Табиғат құбылыстарына байланысты сөздер» «Жазу сызу жұмыстары мен әртүрлі қызметке байланысты сөздер» «Атақ дәрежеге байланысты сөздер» «Асыл тас атаулары» «адамның жақсы қасиеттері туралы сөздер» секілді т.б күні бүгінге дейін қолданып жүрген көптеген сөздерді қамтиды. Жинақтың екінші бөлімі «Неміс бөлімі» деп аталады. Оны неміс миссионерлері жазу мүмкін. Онда діни уағыздар, нақылдар,, жұмбақтар, аңыздар, өсиеттер басым. Соған қарағанда бұның әдебиет тарихы үшін де мәні бар деген ғалымдар пікірінің дұрыстығын айту ләзім. Әсіресе мұнда ауыз әдебиетімізде кездесетін нақыл сөздер мен жұмбақтар ұшырасады . Тіпті қазіргі тілімізден өзгешелігі жоқ деуге болады. Қолжазбаның сырты терімен қапталып, ол екі парақ ақ қағазбен бекітілген. Тері мұқабаның бірінші беті мен оның астыңғы жағына Венеция республикасының мөрі ойып басылған.

Исламның тарауына қатты көңіл бөлген хандар:

Қазақстанда ислам діні VIII ғасырда тарағанымен ХІХ ғасырдың аяғына дейін тұрғындардың жүрек түкпіріне жете қоймағаны жөніндегі пікірін жазған

"Шыңғыснама" еңбегінде "Дешті уәлаяты Берке ханға бағынған кезде дінсіздердің көп бөлігін ол ислам дініне кіргізді", -деп жазған: