2.Үш күндік жолдың қай күніне бала шәкірт барын салды?

Баланың асығуын Байтас пен Жұмабай қалай жорыды?

Қазақ халқының салт-дәстүрі бойынша азаматтың үш жүрты болады. Олар өз жұрты, нағашы жұрты және қайын жұрты. Бұл үшеуі де жанашыр, сүйеніш болып саналады. Осы үш жұртқа қатысты айтылағын туыстық қатынас «ағайын», «туыс», «ілік», «жамағайын», «жекжат», «жұрағат», «құдандалы» деп аталады. Қазақтар үш жүзге, тайпаларға, руларға бөлінгенімен, бірін-бірі бөтен санамайды. «Қарға тамырлы қазақпыз», - деп, аты-жөнін сұрастырып отыру достүрге айналған. Ата - әкенің әкесі, оны ел-жұрт «ақсақал» деп құрметтейді. Мұндай кісілер төрден орын алады, оларға әрқашан құрмет көрсетіледі. Оның жолын кесіп өтуге болмайды. «Ауылыңда қартың болса, жазып қойған хатпен тең» дегендей, ата - ел ұйтқысы, батагөйі, ақылшысы болып есептеледі. Жастар атадан бата алуға тиіс. «Аталы ел - баталы» деген мақал бар. Атаның айтқаны кейінгілерге заң. 1.Бір отбасындағы туыстық атау

2.Жігіттің шыққан тегіне байланысты атау

1.Әр нәрсеге мән бере қараған ойлы халқымыз «Сұлудың көркі - шаш, шаштың көркі - шаштеңге» деп есептеген. ¥лт мәдениетінде әр бойжеткенді шашы мен бойына қарап бағалаған. Әйел шашы табиғатына қарай «қолаң шаш, сүмбіл шаш», өріміне қарай «жалғыз бұрым, қос бұрым» деп аталады. Оның әр талын «жібектей» деп, өрілген бұрымды «білектей» деп көркем сөзбен кестелеген. Ұзындығы тілерсек соғатын, алтын, күміс шолпы тағылатын сұлу бұрым бойжеткен көркін одан әрі арттыра түседі. Абай: «Қолаң қара шашы бар жібек талды», Ақан сері: «Сүмбіл шаш, пісте мұрын, лағыл иек, шынардай он саусағың құлжа сүйек», - деп әнге қосып, таңданған. 2.Шаш күтімі, оны тарау, өсіру, өру - үлкен бір тәрбие мектебі. «Ақ үйден бір қыз шықты көзі күлген, шаштарын он күн тарап, бес күн өрген» деген халық өлеңіндегі ғажап сурет - осының бір дәлелі. ІІІашқа қосатын, жалғайтын, кигізетін, тарайтын, тағатын зергерлік әсем бұйымдар бар. Шашты тарау үшін сиыр мүйізінен жасалған, тісі әтарақ қолданылған. Шашты жалтырату үшін шашмай жаққан. 3.Шолпы - шашқа тағатын және оның сәнін келтіретін сәндік бұйымдардың ішіндегі ең асылы. Шолпының түрлері өте көп: қоңыраулы шолпы, үзбелі шолпы, тізбелі шолпы, сағат баулы шолпы, моншақты шолпы, сылдырмақ шолпы, көзді шолпы, алтын шолпы, күміс шолпы. 4.¥зын шашқа тағылған шолпылар қыз-келіншектер жүрген кезде күн сәулесіне шағылысып, көздің жауын алады. Әсем аяқ алысына үн қосып, ару сыны мен сымбатын арттыра түседі. Мұндай сұлуды халқымыз «сыңғырлаған күлкісіне күмбірлеген шолпысы үн қосады» деп ардақтаған. Шолпының күміс, алтын теңгелерден тізбелеп жасаған түрі - шаштеңге. Шолпы мен шаштеңге шашбауға немесе шаш ұшына байланады. 5.Өмірден түйгені мол дана халқымыз: «Шолпы таққан қыздардың басы ауырмайды, шашы ұзын әрі сұлу, берік болып өседі, ерте түспейді»,-деп жорамалдаған.Сұрақ::::Мәтінде сөз болатын ұлт мәдениетіне қатысты мақал-мәтел

Халқымыздың шолпының үніне қатысты көркем сөзі берілген азатжол

.Ақан сері таңдана жырға қосқан шаш

Шаштың ұзындығына орай сипаты

Шаштеңге туралы сөз қозғалатын азатжолдар

Шаш тарауға арналған тісі әртүрлі тарақ

Жолбарыс Патша ұғымына лайықты аң - жолбарыс. Олар туралы кызықты деректер көптеп ксздеседі. «Жолбарыс» сөзі гректің «tigri» деген, түбірі «taig» сөзінен туған, «өткір», «мықты», «жылдам» деген мағына береді. Лигр — жолбарыс псн арыстанды будандастырып алынған жануар. Атауы да «Ті§ег» («тигр») және «Liоn» («Лев») сөздерінің қосындысынан шыққан. Жолбарыстар қараңғыда адамнан алты есе анық көреді. Ырылдау арқылы өзге жолбарыстармен алыстан араласа алады. Ал, басқа аңдарға шабуыл жасар кезде ысылдап, айбат шегеді. Жолбарыстың маңдайындағы жолақ сызығы қытайлар иероглифіндегі «Патша» мағынасына сәйкес келеді. Бенгалиялық жолбарыстың азу тісі - он сантиметр. Жолбарыстар табиғатта еркіндікте де, тұтқында да (адам қолында) 25 жылға жуық өмір сүреді. Жер бстінде жабайы 3500 жолбарыс қана бар, қалғаны қолда өсіріледі. Мысық тұқымдас жануарлар ішінде жолбарыстың басқалардан айырмашылығы суды өте жақсы көреді. Суда жақсы жүзеді, өзенді түгел кешіп өте алады. Жай ғана жан рахаты үшін суда жүзіп, ойнауды да ұнатады. Әлемдегі ең үлкен тағы мысық - уссурий жолбарысы. Оның үзындығы 3,6 метр, салмағы 317 килограмға дейін жетеді. Өлекшін (ұрғашы жолбарыс) 3 айға созылған жүктіліктен кейін, дүниеге 2-3 шөнжік (баласы) әкеледі. Шөнжіктер туғаннан кейін бір апта бойы су қараңғы соқыр болады. Жолбарыстар - жалғызбасты жануарлар. Тек аналығы ғана шөнжіктері жетіліп кеткенше жанында болады. Адамның саусақ ізі сияқты жолбарыстардың дауысы да бір біріне мүлде ұқсамайды. Сұрақ:::?7.Жолбарыстың қараңғыда көру қабілеті

«Жолбарыс» сөзінің мағынасы

.Жолбарыстың өмір сүру ұзақтығы

Мәтін бойынша жолбарыстардың бір-бірінен айырмашылығы

Жолбарысқа тән қасиет

Әлемдегі ең үлкен жолбарыс