กรุงศรีอยุธยาอยู่บริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำ เหมาะแก่การทำการเกษตร

กรุงศรีอยุธยาตั้งอยู่ใกล้ปากแม่น้ำเหมาะแก่การค้าขาย

กรุงศรีอยุธยาตั้งอยู่ใกล้ปากแม่น้ำเหมาะแก่การค้าขาย

กรุงศรีอยุธยามีปฐมกษัตริย์ที่เป็นชาวสุโขทัยทำให้เข้าถึงประชาชนได้ง่าย

แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำท่าจีน แม่น้ำแม่กลอง

แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำป่าสัก แม่น้ำลพบุร

แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำป่าสัก

แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำท่าจีน แม่น้ำลพบุร

ชัยภูมิการสู้รบ

การค้าขาย

การปกครอง

การส่งเสริมวัฒนธรรม

อาณาจักรเขมรกำลังเสื่อมอำนาจ

อาณาจักรสุโขทัยและล้านนากำลังมีภาระด้านกิจการภายใน

แคว้นสุพรรณบุรีและละโว้ให้การส่งเสริม

การเข้ามามีอิทธิพลในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ของชาติจีน

อู่ทอง สุพรรณภูมิ บ้านพลูหลวง ปราสาททอง สุโขทัย

สุโขทัย อู่ทอง สุพรรณภูมิ ปราสาททอง บ้านพลูหลวง

สุโขทัย สุพรรณภูมิ อู่ทอง บ้านพลูหลวง ปราสาททอง

อู่ทอง สุพรรณภูมิ สุโขทัย ปราสาททอง บ้านพลูหลวง

อู่ทอง

สุพรรณภูม

สุโขทัย

ปราสาททอง

เมื่อพระมหากษัตริย์สวรรคต

เมื่อผู้ที่ครองราชสมบัติพระองค์ต่อมามิใช่หน่อเนื้อของกษัตริย์พระองค์ก่อน

เมื่อมีการเสียเอกราช

เมื่อเป็นการขึ้นครองราชย์ด้วยการชิงราชสมบัติ

อยู่ในพระราชวังโอ่อ่าใหญ่โต

ได้รับคติความเชื่อจากศาสนาฮินดู

มีการใช้คำราชาศัพท์

มีพระชนมายุยาวนาน

ขุนนาง

หลักธรรมในพระพุทธศาสนา

อาณาจักรข้างเคียง

พระบรมวงศานุวงศ

การต้องการครอบครองเมืองท่าเพื่อเป็นเครือข่ายการค้ากับต่างประเทศ

การต้องการสร้างอำนาจให้เข้มแข็งเพื่อคานอำนาจกับสุโขทัย ล้านนา และล้านช้าง

ความต้องการกำลังคนและเครื่องราชบรรณาการเพื่อประโยชน์ทางการเมืองและเศรษฐกิจ

ความต้องการเป็นใหญ่เหนือราชาทั้งปวง

การค้า

การทูต

การเผยแผ่ศาสนา

สงคราม

เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงให้กับอาณาจักร

เพื่อขยายอาณาเขตให้กว้างใหญ่ไพศาล

เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจให้เกิดความมั่งคั่งแก่อยุธยา

เพื่อเป็นศูนย์กลางทางศาสนาในเขตภูมิภาค

มีกรุงศรีอยุธยาเป็นศูนย์กลาง

เป็นที่ประทับของกษัตริย์

ปกครองแบบจตุสดมภ์

มีอัครมหาเสนาบดีเป็นผู้บังคับบัญชา

กรมเวียง

กรมวัง

กรมคลัง

กรมนา

ปกครองและบังคับบัญชาไพร่พลในเขตราชธานี

ตั้งศาลชำระคดีภายในราชสำนัก

เก็บผลประโยชน์เข้าสู่ท้องพระคลัง

ตระเตรียมสะสมเสบียงอาหารไว้เพื่อการศึกสงคราม

มีอิสระในการปกครอง

ใช้ระยะเวลาเดินมาราชธานีประมาณ ๒ วัน

ได้แก่เมืองลพบุรี เมืองสุพรรณบุรี เป็นต้น

กษัตริย์แต่งตั้งขุนนางชั้นผู้ใหญ่ไปดูแล

เมืองลูกหลวง

เมืองชั้นใน

เมืองชั้นนอก

เมืองประเทศราช

อาณาจักรมีขนาดกว้างใหญ่ไพศาล ควบคุมได้ยาก

หัวเมืองบางเมืองมีอิสระและมีอำนาจมากเกินไป

ขุนนางมีการฉ้อราษฎร์บังหลวงมาก

จำเป็นต้องเตรียมการรับศึกสงครามจากพม่า

สมุหกลาโหมดูแลเฉพาะทหารในหัวเมืองฝ่ายใต้

สมุหนายกดูแลกิจการพลเรือนทั่วราชอาณาจักร

นครบาลดูแลการปกครองในส่วนของราชธาน

โกษาธิบดีมีหน้าที่ค้าขายกับต่างประเทศ

หัวเมืองชั้นเอก

หัวเมืองชั้นโท

หัวเมืองชั้นตรี

หัวเมืองชั้นจัตวา

กิจการทหารทางฝ่ายใต้อยู่ในการดูแลของสมุหนายก

กิจการพลเรือนของฝ่ายเหนืออยู่ภายใต้การดูแลของสมุหกลาโหม

สมุหนายกมีอำนาจบังคับบัญชาทหารในฝ่ายใต้

สมุหกลาโหมมีอำนาจบังคับบัญชาทหารของฝ่ายเหนือ

พระมหินทราธิราช - พระเจ้าบุเรงนอง

พระเจ้าเอกทัศ - พระเจ้ามังระ

พระมหินทราธิราช - พระเจ้ามังระ

พระเจ้าเอกทัศ - พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้

สถาบันกษัตริย์อ่อนแอ

คนไทยแตกความสามัคคี

พม่าได้รับการช่วยเหลือจากชาติตะวันตก

จีนให้การช่วยเหลือชาติศัตร

ความเสื่อมของสถาบันกษัตริย์

ความอ่อนแอของผู้นำ

ความอ่อนแอของทหาร

ความเข้มแข็งของผู้นำพม่า