КСРО ыдыраған соң, Ресейде Орта Азия ұғымы қолданыла басталды:

  КСРО кезеңінде «Орта Азияға» енбей, өз алдына жеке экономикалық аймақ болды:

Орталық Азия ұғымын алғаш рет қолданған неміс зерттеушілері:

«Орталық Азия» ұғымы алғаш рет қолданылды:

Ресей империясы кезінде Орта Азия ұғымы аталған аймақ:

Орталық Азияны ішкі ағынды өзендер алабымен анықтауды ұсынған неміс географы:

1881 жылға дейін Орынбор генерал-губернаторлығына енген облыстар:

Орталық Азияны Еуразияның «ішкі биік аудандары» деп атаған неміс зерттеушісі:

Саяси география тұрғысынан Орталық Азияға кірген бес посткеңестік елдер:

. Ертедегі ежелгі дәуірлік,ежелгі шығыстық, ортағасырлық өркениеттер атауы

Орталық Азия туралы ауызша хабарлар мен дәлелсіз дереккөздерден жазды

Парсы патшасы Кирдің Орталық Азияға жасаған соңғы жорығы туралы баяндалды:

Александр Македонскийдің Орталық Азияға жорығы туралы жазылған Үлкен Плинидің еңбег

. Александр Македонскийдің Орталық Азияға жорығы туралы жазылған Страбонның еңбегі:

Александр Македонскийдің Орталық Азияға жорығы туралы жазылған Птоломейдің еңбегі:

Ғұндардың Еуропаға жорығы туралы жазған рим тарихшысы:

Орталық Азияның ежелгі тарихы туралы маңызды да нақты деректер:

Б.з.б. ІІ ғасырда Ферғана, Жетісу, Қаңлы және Бактрияға сапар жасаған, «Батыс елдері» туралы еңбектің авторы:

Қытайдағы Хан әулетінің тарихшысы, «Тарихи жазбалары» еңбегінің авторы:

«Арийлер» мемлекетін толық сипаттаған еңбек:

Орталық Азия халықтарының парсыларға қарсы көтерілісі туралы айтылған бехистун жазбасының авторы:

Көшпелі түркілердің төл жазуының қалыптасуына ықпал етті:

Орта ғасырларда бүкіл түрік диалектеріне ортақ түркілік әдеби тіл қызметін атқарды:

. 1893 жылы ежелгі түркі қолжазбаларының құпиясын ашқан ғалым:

Ежелгі түркі қолжазбаларының алғашқы аудармасын жасады:

Қазіргі кезге дейін белгілі руна ескерткіштер саны

Алтайдағы мұздықтарға айналған қорғандарға қазба жұмысын жүргізді:

Алғашқы болып тастарға қашалған ежелгі кескіндер (петроглифтер) туралы жазып,оларды суретке түсірген:

1889 жылы Жетісудағы үш қорғанға қазба жұмысын жүргізді:

1893-1894 жылдары В.Бартольд зерттеді

1920-1930 жж. қола дәуіріне тән 500-ден астам қоныс пен қорған зерттелген облыс:

Сарыарқа ескерткіштерінің ежелгі кен істері мен мыс қорыту өндірісін анықтады:

Қазақстан Ғылым академиясы құрылды:

Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясына жетекшілік етті:

Сарыарқадағы неолит пен энеолит дәуіріндегі мекендерді, қола дәуіріндегі қоныстарды, сақтардың жерлеу орындары мен орта ғасыр қалаларын зерттеген археологиялық экспедиция:

1954 жылғы Іле археологиялық экспедициясына жетекшілік етті:

Сақ және үйсін дәуірінің қорғандарын, Бесшатыр «патша қорғанын», Тамғалы шатқалындағы петроглифтерді зерттеген археологиялық экспедиция:

Есік қорғанынан «Алтын адам» табылды:

1970 жылы петроглифтерге, орта ғасырлардағы қалаларға зерттеу жұмыстарын жүргізді:

1980 жылы энеолиттік Ботай мәдениетін зерттеп, алғаш жылқының қолға үйретілгенін дәлелдеді:

Тамғалы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мәдени мұраларының тізіміне енді:

43. Көшпелі малшаруашылығының бағыты мен көшпелі қоғамның барлық қырын зерттейтін ғылым:

. Қазақтардың көшпелі өркениеті туралы С.Зимановтың тарихи-этнографиялық еңбегі:

Қазақтардың көшпелі өркениеті туралы В.Ф.Шахматовтың тарихи-этнографиялық еңбегі:

Қазақтардың көшпелі өркениеті туралы С.Толыбековтың тарихи-этнографиялық еңбегі:

. Қазақтардың көшпелі өркениеті туралы Д.Кішібековтың тарихи-этнографиялық еңбегі:

Қазақтардың көшпелі өркениеті туралы Н.Масановтың тарихи-этнографиялық еңбегі:

Орталық Азияда алғаш қолға үйретілген жануар:

Тас өңдеу техникасы жетілген дәуір:

Неолиттік төңкерістің ең маңызды қадамдарының бірі:

. Б.з.б VI мыңжылдықта Оңтүстік Түрікменстанда Орталық Азия бойынша алғаш рет жер өңдеп, дәнді дақылдарды өсірді:

Оңтүстік Түркіменстан Анау мәдениетінің егіншілері суармалы егіншілікті меңгерд

Жетісудың ең көне және танымал петроглифтердің бірі:

Еуразия даласында дөңгелекті көлік пайда болды:

Еуразия даласында жиналмалы киіз үй түрі пайда болды:

Б.з.б. XVIII-XIII ғғ. қола дәуірінде, Орталық Азияның оңтүстігінде Мургаб аңғарында пайда болған мәдениет

V Намазгадепе мен Алтын-депе қалалары тән мәдениет:

. Б.з.б. ІІ мыңжылдықта Маргуш (Маргиан) мәдениетінің астанасы болған қала:

Б.з.б. І мыңжылдықтың бірінші жартысында пайда болған мұсылман дәуіріндегі Орталық Азияның ең басты қалаларының бірі:

Б.з.б. ІІ мыңжылдықта Әмударияның төменгі сағасында пайда болған мәдениет:

. Әртүрлі суреттермен, мүсіндермен безендірілген сәулетті сарайлары бар Хорезмнің астанасы:

Әмудария мен Сырдария аралығындағы ірі егіншілік аймағында пайда болған қала:

Александр Македонский өз империясының солтүстігіндегі ең шеткі – Александрия Эсхата қаласын салған аймақ:

Ферғана өз алдына дербес мемлекетке айналды:

Даваниде (Ферғанада) 70 қала бар екенін айтқан қытай тарихшысы:

Ферғана мемлекетінің солтүстігіндегі көрші тайпалары:

Ферғана мемлекетінің шығысында орналасқан Қытай әулеті:

Ферғана хандығының оңтүстігінде орналасқан Бактриядағы мемлеке

Ферғана Түрік мемлекетінің құрмына қосылды:

Балқаш пен Ыстықкөлдің арасында Б.з.б. І-мыңжылдықта, соғдылықтардың саудасы өркендеген өңір:

Жетісу жерінің Б.з.б. І-мыңжылдықтағы ежелгі тұрғындары:

Жетісу өлкесінің астанасы:

. Б.з.б. І-мыңжылдықта Такла-Макан шөліндегі пайда болған қалалар:

Тянь-Шань тауынан басталып шығысқа қарай ағатын Тарым өзенінің алабындағы аймақ:

«Ұлы Дала» аумағынының мұсылман жазба деректеріндегі атауы:

Дунайдан Алтайға, одан Манджурияға диінгі жерді алып жатқан Еуразия аумағының тарихи мәдени атауы

Ұлы Дала аумағының географиялық атауы:

Қазақстан тарих ғылымында Х-ХVII ғасырлардағы қазақ даласына берілген атауы:

Көшпелі өркениеттің «бесігі» аталған аумақ:

Қазақстан тарих ғылымында Х-ХVII ғасырлардағы Қара теңіз бен Каспий аралығы:

Б.з.б. ІІІ–ІІ мыңжылдықтарды қамтитын дәуір

Адамзат тарихында алғаш жылқыны қолға үйреткен Ботай қонысы өмір сүрген жылдар:

Б.з.б. IV мыңжылдықтың ортасында жылқыны қолға үйрету басталған аймақ:

Б.з.б III мыңжылдықта Ботай-Терсек мәдениетінің өз ерекшілігін жоғалту себебі:

Б.з.б. 3600-2300 жылдары аралығында Ұлы даланың батыс бөлігін қамтыған мәдени-тарихи қауымдастық:

Мәйіттерді қорған астындағы шұңқырға жерлеу белгісі тән мәдениет:

Қола дәуірінен қалған алғашқы қалалар:

Авеста жазбаларында кездесетін Ұлы дала көшпелі жауынгерлерінің қамқоршы құдайы:

Қола дәуірінде дөңгелекті арбалар жасала бастады

Қазақстандағы қола дәуірі қамтитын аралық:

Ұлы Дала тұрғындары қола қорытуды (мыс пен қалайы қосындысы) меңгерді:

Б.з.б. ІІ мыңжылдықтың ортасында Ұлы Дала тұрғындары еңбек құралдарының басым бөлігі мен қару-жарақ түрлерін жасаған металл:

. Қола дәуіріне тән 500-ге жуық кен орны анықталған аймақ:

Б.з.б. ІІ мыңжылдықта мыс өндіру басталып, б.з.б. ХІІІ–ХІІ ғасырларда кен өндіру ісі жоғары шегіне жетті:

Б.з.б. ІІІ мыңжылдықтың соңы мен ІІ мыңжылдықтың басындағы материалдық мәдениеттегі маңызды жетістік:

. Қазақстан аумағында андрон дәуірі деп аталды:

Батыс Сібір аймағынан Андрон мәдениетінің түрін археологтер алғаш тапты:

. Қола дәуіріндегі далалық малшылар мәдениетін құрушылар:

Андрон ескерткіштерінің басым бөлігі кездеседі:

Б.з.б. ХХІ–ХVIII ғасырларда Ресейдегі Оңтүстік Орал жазығында шоғырланған мәдениет:

Мүрдені қабірге сол қырымен алақандарын бетінің тұсына қойып, ерлер мен ұл балаларды қарумен, әйелдерді әшекейлермен жерлеу ғұрпы тән қола дәуір мәдениеті:

Сынтасты мәдениетіне тән Арқайым архитектурасына ұқсас көлемі 140*150 метр болатын Қамысты қоныстары табылған облыс:

Б.з.б. ХVII-XVI ғасырларға тән Петров қоныстарының негізгі ерекшелігі:

Жерлеу ескерткіштерінде балалар мен жауынгерлердің жерлеу орындары бөлек орналасқан қола дәуір мәдениеті

Қола дәуіріне жататын Алакөл мәдениетінің хронологиясы:

Мәйітті өртеу белгілері кездескен Тасты-Бұтақ қонысы тән қола дәуір мәдениеті

Б.з.б. ХV-XІI ғасырлар жататын алакөлдіктердің дәстүрін жалғастырған қола дәуірі мәдениеті:

Қола дәурінде (Б.з.б. ХV-ХІІ ғғ.) Тобыл мен Ертіс алабында коныстанған тайпа:

Атқа салт міну кең тарала бастағандықтан, алғаш рет өзекті, сүйекті және мүйізді ауыздықтар қолдана бастаған қола дәуірі мәдениетінің тұрғындары:

Қола дәуірінің соңғы кезеңінде феодоровтық мәдениетті алмастырған мәдениет:

Б.з.б. Б.з.б. ХІII-VІІI ғасырларға тән 200 қоныс пен 40 қорым табылған қола дәуірі мәдениеті:

Андрондық үлгідегі соңғы мәдениет саналатын Сарғары мәдениетінің ерекше белгісі:

Мәйіттердің шынтағын бүгіп, сол жағымен бүктестіре жатқызып, басын батысқа қарата жерлеу ғұрпы тән қола дәуірі мәдениеті:

Шығыс және Орталық Қазақстанда қола дәуірінің соңғы кезеңінде қалыптасқан мәдениет:

Беғазы-Дәндібай мәдениетінің хронологиясы:

Мүрдені шалқасынан жатқызып жерлейтін тастан құрастырылған кесенелерінің болуымен ерекшеленетін қола дәуірі мәдениеті:

Б.з.б. III мыңжылдықтың соңы мен І мыңжылдықтың басында Ұлы Далада өмір сүрген тайпалар:

Қола дәуіріне тән Беғазы қорымы орналасқан аймақ:

Ерте темір ғасырының белгілері кездесетін қола дәуірі мәдениеті:

Б.з.б. І мыңжылдықта көшпелі малшаруашылық қалыптасқан дәуір:

Мыс пен қоладан жасалған еңбек құралдары мен қаруларды ығыстырған дәуір:

Б.з.б. І мыңжылдықта Ұлы Даланың көшпелілікке өтуіне ықпал еткен жағдай:

. Темір дәуірінде тебінді жайылымға байланысты қолға үйретілген мал түрлері:

Арбаға қос тігіп көшу сақталды:

Андрондық мәдениет орнына келген келген мәдени-тарихи қауым:

Ежелгі гректер дерегіндегі скифтердің атауы:

Б.з.б. VI ғасырдың соңындағы сақтар заманы туралы жазылған ең алғашқы дереккөз:

Прасы патшасы І Дарийдің Орталық Азияға сақ тиграхаудаларға жасаған жорығы сипатталатын жазбалар:

«Шошақ бөрік киетін» сақ тайпалары:

Парсы патшасы І Дарий империясының солтүстік шетіндегі мемлекеттің атауы:

Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңын мекендеген сақ тайпалары:

. Дахтардан бөлініп шығып, кейін Иранда Аршакидтер әулетінің негізін қалаған тайпа:

Сақ тайпалары – исседондар мекендеді:

Шығыс Қазақстаннан табылған сақ қорғандары:

Жетісу аймағынан табылған сақ қорғандары:

Қазақстан аумағынан табылған диаметрі 100 м-ге, ал биіктігі 17 м-ге дейін жеткен ірі сақ қорғаны:

Қазақстан аумағынан табылған сақ қорымдарының ең ежелгісі жатады:

Б.з.б. VII–III ғасырларға жататын Солтүстік және Орталық Қазақстан аумағында таралған сақ мәдениеті

Тасмола мәдениетінің өзіндік ерекшелігі:

Тасмола мәдениетіндегі жерлеу орындарының ерекшелігі:

Тасмола мәдениетінің жерлеу орындарынан табылған қысқа темір семсер:

Сарматтар өмір сүрген аумақ:

Геродоттың дерегі бойынш сарматтар атауы:

Б.з.б. ІІІ ғасырда сарматтар Ұлы Даланың батыс бөлігін тастап шықты:

Орталық Азиядағы сақтар мен Қара теңіз маңындағы скифтерді өзара байланыстырушы тайпалар:

Ежелгі заман қоғамында әйелдің орны жоғары болған тайпа:

Сармат қоғамында маңызды шаруашылық түрі:

Шығыс Қазақстан мен Оңтүстік Сібір далаларындағы темірді игерген алғашқы мәдениет:

Алтайға, Сібір далаларына қоныс аударып, жергілікті неолиттік тұрғындармен араласып кеткен көнешұңқырлықтар:

Б.з.б. ІІ мыңжылдықтың соңында Шығыс Қазақстан, Оңтүстік Сібір және Батыс Моңғолияда пайда болған мәдениет:

«Тақтатас қабір мәдениеті» деп атал

Қорымдарын тас жәшік секілді жұқа тастан қалап, дәстүрінде қорғандық жерлеу болмаған мәдениет:

Ерте темір ғасырында Тува, Шығыс Алтай және Солтүстік-Батыс Моңғолия аумағында қалыптасқан сақ мәдениеті:

Сақтардың Ұйық мәдениетіне жататын қорған:

Сақтардың Тағар мәдениеті өмір сүрген аумақ:

Сақтардың Тағар мәдениетінің тұрғындары негізінен өсірген мал түр

Қытай деректерінде бейнеленген арбаға орнатылған ежелгі киіз үйлер жатады:

Құрылымдық жағынан сақтарға жақын Пазырық мәдениеті өмір сүрген аймақ:

Қырғызстандағы 3600 метр биіктікте андрондық қорымдар анықталған өзен алқабы

. Тәжікстандық Вахш мәдениетіне жататын андрондық қорым:

Катакомбалық түрдегі андрондық жерлеу ғұрпы тән тәжікстандық мәдениет:

Жер астындағы құрылысқа апаратын дәліз (қорған астында орналасқан) жерлеу орны:

Сапаллин мәдениеті жататын аумақ:

Венгрлердің ата-бабалары – угорлар ұстанған мәдениет

Скифтер Алдыңғы Азияға басып кірді:

Б.з.б VII ғасырдың бірінші жартысында скифтер Дербент қақпасынан өтіп, басып кірген аймағы:

Б.з.б 670 жылы ассириялықтармен болған соғыста қаза тапқан скиф патшасы:

Б.з.б. VII ғасырда скифтер өздеріне салық төлеуге мәжбүр етті:

Ассирия империясының ыдырауына және жаңадан Мидия мен Парсы (Иран) мемлекеттерінің пайда болуына әсер еткен:

Б.з.б. VI ғасырда Орталық Азияға бірнеше жорық жасаған парсылық империя:

Б.з.б. 539 жылы Үндістан шекарасына дейінгі жердің бәрін жаулап алған Ахеменидтер империясының патшасы:

Б.з.б. 539 жылы Үндістан шекарасына дейінгі жерді жаулап алған Ахеменидтер империясының патшасы:

Парсы патшасы Кир басып алған Орталық Азияның отырықшы-егінші аймақтары:

Парсы патшасы Кир Соғдының сақтар мемлекетімен шегарасында салуға бұйрық берген қала: