Վանի թագավորության արքունի գործակալներից են զորավար–սպարապետնե­ րը, բդեշխները, արքունի հացատարները, դպիրները և այլն

Ք. ա. III դարում գոյություն են ունեցել հայկական չորս պետություններ

Ալեքսանդր Մակեդոնացին և Դարեհ II–ը նույն թվականին են սկսել գահակալել իրենց երկրներում

Հայոց մեծ թվականի սկիզբ է համարվում 552 թ. հուլիսի 11–ը

Երվանդ Վերջինի օրոք Մեծ Հայքի հոգևոր կենտրոնը Բագարանն էր

Միջնադարում հայկական ուժեղ պետություն է ստեղծվել Միջերկրական ծովի հյու­ սիս–արևելքում ընկած Կիլիկիայում, որն ունեցել է մինչև 150 000 քառ. կմ տարածք

Վան և Ուրմիա լճերի միջև Արամ անունով երկիր հիշատակվել է դեռևս  Ք. ա. XXIII դարում

Բնիկ հայկական ավանդության համաձայն՝ Հայ(ա) Աստծու անունով մեր ժողո­ վուրդը կոչվել է հայ, իսկ երկիրը՝ Հայք, Հայաստան

Ըստ վրացական ավանդության՝ Թարգամոսի ավագ որդի Հայոսից առաջացել են հայերը, Քարթլոսից՝ վրացիները, իսկ մյուս չորս որդիներից՝ կովկասյան մի շարք ժողովուրդներ

Թորգոմա տունը եղել է Եփրատի միջին ավազանում և հիշատակվել է դեռևս Ք. ա. XX–XVIII դարերում

Աստվածաշնչի համաձայն՝ բոլոր ազգերն առաջացել են Ադամի երեք որդիներից՝ Հաբեթից, Քամից և Սեմից

Կարակալլան 215 թ. խաբեությամբ իր մոտ՝ Ասորիք է հրավիրել Վաղարշ II–ի որդի Խոսրով I–ին ու ձերբակալել նրան

Տրդատ II–ին հաջորդած Խոսրով II–ից հետո հայոց գահն անցել է Տրդատ III–ին

Ք. ա. 36 թ. Անտոնիոսը 60–հազարանոց բանակով անձամբ ժամանեց Արևելք

Անտոնիոսը Հայաստանի տարածքով մտավ Ատրպատական և շարժվեց դեպի նրա մայրաքաղաք Փրաասպա

Անտոնիոսի պարթևական արշավանքն ավարտվեց նրա ջախջախիչ պարտու­ թյամբ. զորքի ընդհանուր կորուստը կազմում էր 20 հազար զինվոր

Հռոմեական 100–հազարանոց բանակով Ասորիք ժամանած Կրասոսը ծրագրել էր ջախջախել Պարթևստանը և հասնել Հնդկաստան

Տիգրան III–ի մահից հետո գահ է բարձրացել նրա որդի Տիգրան IV–ը, որը թագավորեց որպես անկախ ու ինքնիշխան միապետ

Հայաստանը թուլացնելու նպատակով Հռոմը նրանից անջատեց Ատրպատա­կանը և այնտեղ թագավոր կարգեց իր կամակատար Արիոբարզանեսին

Պարթևների արքա Հրահատ IV–ը հիանալի գիտակցում էր, որ Հայաստանից հետո Պարթևստանն է լինելու Հռոմի հաջորդ թիրախը, ուստի փոխեց իր վերա­ բերմունքը և ռազմական զգալի օգնություն տրամադրեց Հայաստանին

Կրասոսի պարտությունից հետո Հռոմի դիրքերն Արևելքում սասանվեցին, որից օգտվելով՝ պարթևական զինված ուժերը՝ թագաժառանգ Բակուրի, և հայկական զորամասերը՝ Վասակ զորավարի գլխավորությամբ, հռոմեացիներին դուրս մղե­ ցին Ասորիքից, Կիլիկիայից, Եգիպտոսից, Պաղեստինից և Հրեաստանից

Արտավազդ II–ը Կրասոսին առաջարկել էր պարթևների դեմ արշավել ոչ թե Հա­ յաստանի հարավով, այլ Ասորիքի անապատներով` հուսալով երկիրը զերծ պա­հել հռոմեացիների ասպատակություններից

Օկտավիանոսը Ք. ա. 34 թ. Ակցիումի ծովամարտում լիակատար պարտության մատնեց Անտոնիոսին

Արտաշես I–ի վարչական բարեփոխմամբ երկիրը բաժանվեց 120 գավառների

Արտաշես I–ը մեծարվել է բազմաթիվ տիտղոսներով, իսկ դեռ իր կենդանության ժամանակ նա աստվածացվել է

Ըստ հույն պատմիչ Ստրաբոնի՝ Արտաշատի տեղանքն ընտրել էր կարթագենացի զորավար Հաննիբալը

Հայկական կամ Արևելյան Տավրոսի լեռնաշղթայում գտնվող Նեմրութ լեռան սրբավայրը կառուցել է Անտիոքոս I Երվանդունին

Հելլենիստական դարաշրջանի վերջերին Հայաստանում Սասանյանները փորձե­ ցին տարածել զրադաշտականությունը, որը դուալիստական կրոն էր

Հայաստանի աշխարհագրական դիրքով պայմանավորված` հայ մշակույթը մշտապես ազդվել է տարաշխարհիկ մշակույթներից և կորցրել է իր ինքնա­ տիպությունն ու բնորոշ գծերը

Երվանդ III–ն այնքան հզոր էր, որ կարողացել էր ապաստան տալ սելևկյան տի­ րակալ Անտիոքոս III–ի դեմ ապստամբած նրա եղբորը

Ծոփքի թագավոր հռչակվեց Գավգամելայի ճակատամարտի մասնակից Միթ­ րաուստեսը

Աքեմենյան տերության դեմ Ալեքսանդր Մակեդոնացին իր արշավանքն սկսել է Ք. ա. 336 թվականին

Հայկազունների տոհմի իշխանությունը վերականգնվել է Ք. ա. VII դ. առաջին կե­ սին՝ Սկայորդու գլխավորությամբ

Պարույր Նահապետը Ասորեստանի վերջին հենակետ Կարքեմիշ քաղաքը գրա­ վելուց հետո թագադրվեց Մարաստանի արքայի կողմից և ճանաչվեց Հայաստա­ նի թագավոր

«Սարդուրյան տարեգրության» համաձայն՝ Վանի թագավորության զինված ուժե­ րի ընդհանուր թիվը շուրջ 350 հազար էր

Հայաստանի տարածքում Ք. ա. 830–ական թթ. հայտնի էին երեք խոշոր համա­ դաշնություններ՝ Դիաուխի, Վեդուրի և Նաիրի

Հայկական ավանդության համաձայն՝ Արամայիսի անունով են կոչվել Արմավիր քաղաքը և Արագած լեռը

Տրդատ II–ը, ի պաշտպանություն պարթև Արշակունիների, արշավանքներ ձեռ­ նարկեց Սասանյանների դեմ և նույնիսկ հասավ մինչև Տիզբոն

Պարթևների արքա Հրահատ III–ի հետ կնքած պայմանագրի համաձայն՝ Տիգրան Մեծը գրավեց Հյուսիսային Միջագետքը

Վաղարշ II–ից հետո Մեծ Հայքի թագավոր դարձավ նրա որդին, որով Հայաստա­ նում հաստատվեց Արշակունիների ժառանգական դինաստիան

Ք. ա. 84 թ. սկսված հռոմեա–պարթևական բանակցություններն ավարտվեցին նույն տարում Հայաստանի դեմ ուղղված պայմանագրի կնքմամբ

Նվաճված Մարաստանի Գոդերձ II թագավորը հպատակվեց հայոց թագավորին, հետ ստացավ իր թագը, ավելին՝ ամուսնացավ Տիգրան II–ի դստեր հետ

Արտաշատում կնքված հայ–պարթևական պայմանագրի համաձայն՝ Տիգրան Մեծը սկսեց ծավալվել արևելյան ուղղությամբ

Իշպուինիի գահակալության երկրորդ շրջանում իրականացված կրոնական բա­ րեփոխման արդյունքում ստեղծվեց թագավորության համար միասնական դիցա­ րան, որն արձանագրվել է «Խալդյան դարպասի» վրա

«Խալդյան դարպասի», որը հետագայում մեր ժողովրդի կողմից կոչվել է «Մհերի դուռ», արձանագրությունը կատարվել է Իշպուինիի և նրա որդու անունով

Մենուան Վանի թագավորության հյուսիսարևելյան սահմաններն ամրապնդելու նպատակով արշավել է Դիաուխի երկրի վրա

Տիգրան Երվանդյանի դաշնակիցը մարերի դեմ պայքարում պարսից արքա Կյուրոս II Մեծն էր

Քանի՞ գավառ ուներ Վասպուրական նահանգը

Քանի՞ մեհենանշանից էր բաղկացած հայկական մեհենագրային համակարգը

Ո՞վ է «Մեծ մարդկանց մասին» աշխատության հեղինակը

Ռուսա I–ի օրոք իրականացված բարեփոխումների շնորհիվ բանակում ստեղծ­ ված նոր կազմավորումները կոչվում էին..ԸՆՏՐԵԼ 2 ՀԱՏ

Ո՞ր լեզուն էր կոչվում պահլավերեն

«Հայոց թագավորը վերադարձավ մեծ հաղթությամբ, շատ ավարով ու ցնծալից ուրախությամբ. նա վերադարձավ Հայաստան` Այրարատ գավառը` Վաղարշապատ քաղաքը. եկավ մեծ ուրախությամբ, բարի անունով ու շատ ավարով»:

Ով էր այդ արքան

Պոմպեոսի և Տիգրան Մեծի միջև ե՞րբ սկսվեցին հաշտության բանակցությունները