wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Бастауыш 4 -вариант

Total questions: 39

Worksheet time: 3hrs 15mins

Name
Class
Date
1.

Қорық

     Жаз кезі еді. Қалада күн қапырық ыстық. Біз демалыс күні тауға демалуға бардық. Адамға лық толы, іші қыз-қыз қайнаған автобус таудың етегіне дейін апарып тастады.  -Енді әрі қарай жаяу жүреміз,-деді әкем.

    Тауға қарай біраз жүргеннен кейін таудың салқын, таза ауасымен демалып інім екеуіміз шаршағанымызды ұмытып, гүлден-гүлге қонған көбелектерді қуып ойнап кеттік. «Назар аударыңыз, мемлекеттік қорық»- деген үлкен тақтайшаға жазылған жазуды оқыдық. «Қорық» деген сөзді түсінбеген інім екеуіміз:  -Әке, қорық деген не?-деп жарыса сұрадық.   Бұл – мемлекет қарауына алған ерекше қорғалатын жерлер.Бір кездерде адамдар қымбат терісі, дәмді еті үшін көптеген аңдарды жер бетінен аяусыз қырып, жойып жіберген. Сондықтан да кейбір аз қалған аңдарды қорғау үшін қорық құрылған.Онда сиреп, құрып бара жатқан өсімдіктер мен жануарлардың еркін тіршілік етуіне қамқорлық жасалады.Бұл жерді Қазақстанда құрып бара жатқан қар барысы, тауешкі, арқар, аю сияқты аңдар тіршілік етеді. Біз біраз жоғары жүріп, кең жасыл алаңға келіп демалдық. Жол бойы біз тек көкектің дауысы мен әр жерден шыққан шымшықтың даусынан басқа ешнәрсе ести алмадық.  -Жаңа сіз айтқан аңдардың бәрі қайда кеткен?-деді інім әкеме. - Олар зообақтағыдай тордың ішінде емес қой, олар анау биік шыңдарда, адамдарға көрінбей, өте сақ тіршілік етеді,-деді әкем.  - Оларды адамдар бұл жерде де атып, жойып жібермей ме?- дедім мен.

  -Бұл жерде аңға шығуға рұқсат етілмейді. Табиғатты сүйетін,  адамдар оған жол бермейді.

    Қайтқан кезде жол бойы аңдарды қорғайтын бұндай жерлердің бар екенін біліп, іштей риза болып отырдым.

 1.Шығарма мазмұнына сәйкес келетін   тақырыпты тап.

a)

Аңдар  

b)

Қорық

c)

Табиғат

d)

Үлкен  зообақ

2.

Қорықтың зообақтан ерекшелігі

a)

аңдар өз еркімен жүреді  

b)

торда мекен етеді  

c)

ерекше қорғалады

d)

аңдар торда қамаулы тұрады

3.

Қорықтардың қызметі қандай?

a)

жануарларды ату 

b)

цирк ұйымдастыру

c)

табиғатты қорғау

d)

жануарларды қорғау

4.

Мәтінде қандай жыл мезгілі суреттелген?

a)

күз

b)

жаз

c)

қыс

d)

көктем

5.

Орманды қорғау

 

     Ормандар – ерекше өсімдіктер мен жануарлардың мекені. Ормандардың адамға берер пайдасы ұшан-теңіз. Жер бетінің 30% -ын ормандар алып жатқанымен, ормандардың экологиялық жағдайы нашарлап барады.

        Орман қорғау– орман қорын тиімді пайдалану, оны толықтыру, өрттен, зиянкестерден және аурулардан қорғау, сондай-ақ, ағаш өнімін арттыру шаралары болып табылады. Ормандыалқаптарда орман қорғау шараларын тиянақты жүргізу үшін орман бірнеше телімдерге бөлінедіде, олардың әрқайсысы бір орманшыға бекітіледі. Орманшының жұмысына техникалық орман қорғау инженері басшылық етеді, бақылайды. Орман қорғау жұмысында өртке қарсы шаралардың мұқият орындалуы бақыланады. Орманды рұқсатсыз кеспеу, ағаш дайындаушылар мен пішен шабушылардың, малшылардың орманда демалушы адамдардың  орман қорын сақтау ережелерін орындауы қадағаланады. Зиянды жәндіктер мен жануарлардың, өсімдік ауруларының пайда болуы бақыланып, қажет жағдайда тиісті мекемелерге тез хабарланады, күрес шаралары ұйымдастырылады. Орманда аң аулау, оның маусымдық ережелерін сақтау бақыланады.Орман қорғау ісінде, орман шаруашалығында радиостанция, телефон болуы керек, өрт-химиястанциялары құрылып, өрт сөндіру топтары ұйымдастырылады.Орман ұшақ,тікұшақтармен барланады.                                 

                     Қазақстанда орман қорғау жұмысымен  Қазақ орман шаруашылығы, ғылыми-зерттеу институты, орман шаруашылығы мекемелері  айналысады. 

5. Мәтін неше бөліктен тұрады?

a)

Мәтін 5 бөліктен тұрады       

b)

Мәтін 3 бөліктен тұрады       

c)

Мәтін 2 бөліктен тұрады       

d)

Мәтін 4 бөліктен тұрады       

6.

Орманды қорғау дегенді қалай түсінесіз?

a)

орман ағаштарын кесу 

b)

оны толықтыру,өрттен,зиянкестерден және аурулардан қорғау

c)

орманға қоқыс лақтыру  

d)

орманды жайылым ретінде пайдалану

7.

Мәтінде қозғалатын мәселе

a)

Орманды қорғау            

b)

Орманның келбеті

c)

Орман алаңы                 

d)

Орман тұрғындары

8.

Мәтін мазмұнын ашатын мақал-мәтелді табыңыз

a)

Орман көп болса — олжаң көп

b)

Нөсер алдында найзағай ойнайды.

c)

Күн күркіресе, көп дүркірер.       

d)

Боранда күні ит пен бала құтырады.

9.

Қазақстанда орманды қорғау ісімен айналысатын мекемелерді ата.

a)

табыс табу  мекемелері    

b)

сумен қамтамасыз ету мекемелері

c)

Қазақ орман шаруашылығы, ғылыми-зерттеу институты

d)

сауда мекемелері

10.

24санының ондығын тап. 

a)

4 бірлік

b)

3 ондық

c)

20 бірлік

d)

2 ондық

11.

70 минутта қанша сағат қанша минут бар

a)

1сағат 30минут

b)

2 сағат 20 минут

c)

1 сағат 10 минут

d)

1 сағат 40 минут

12.

Теңдеуді шеш 10-а=3

a)

а=5

b)

а=7

c)

а=13

d)

а=3

13.

Ұзындық өлшемін тап.

a)

А) см, мг, кг  , км, м

b)

Ә)  секунд, минут,тонна ,   тәулік

c)

Б)  кг, грамм, тонна , метр 

d)

В) мм, см, дм, м ,км

14.

Теңдеуді шеш   у-(46+24)=90

a)

у=150

b)

у=160

c)

у=20

d)

у=140

15.

638:3=  Қалдықпен бөлуді орында. 

a)

125 (5қ)    

b)

212 (2қ)

c)

515 (9қ)

d)

512 (8қ)

16.

Ағаш  бұтағында 4 торғай отыр. Оларға  тағы 2 торғай келіп қосылды. Жасырын келген мысық бір торғайды  ұстап  алды. Бұтақта қанша торғай қалды?

a)

5 торғай

b)

6 торғай

c)

бірде-бір торғай қалған жоқ

d)

7 торғай

17.

«*» белгісі кез келген цифрды білдіреді, ал бірдей әріптер бірдей цифрларды білдіреді жазудың құпиясын шеш: К3+*5=*2К

a)

65+25=625

b)

83+45= 128

c)

95+23 =50

d)

88+11=30

18.

Суретте неше үшбұрыш бар?

a)

15 үшбұрыш

b)

25 үшбұрыш

c)

35 үшбұрыш

d)

20 үшбұрыш

19.

Өрнек түрінде  жаз . 205 пен 924 – тің  қосындысын   а-ға  көбейт

a)

205+924*а

b)

205+(924*а)

c)

(205+924)*а

d)

(205+а)*924

20.

Амалдарды орында  15488: 88+2164: 541

a)

184

b)

182

c)

180

d)

176

21.

Теңдеуді шеш : х+187:11=21

a)

4

b)

3

c)

4

d)

5

22.

Амалдарды орында  :  (6134*4+27144) :4

a)

12921

b)

12920

c)

12820

d)

13872

23.

Шебер  бір сағатта  25 бөлшек  жасайды . Егер 200  бөлшек  жасаған  болса , онда  ол қанша  уақыт  жұмыс істеген ?

a)

7 сағ

b)

8 сағ

c)

9 сағ

d)

6 сағ

24.

Қартазартқыш мәшине 2 сағат  ішінде 7т2ц  қар тазалады .  Егер дәл сондай өнімділікпен жұмыс ісейтін болса  6сағатта, 5 сағатта , 8 сағатта қанша  қар тазалайды ?

a)

180ц,  27т8ц,  21т 5 ц

b)

Ә) 18т , 28т 8ц,  21т 6ц

c)

Б)  19т,  27т8ц,  20т5ц

d)

18т 1ц,  28т 5ц,  21т,5ц

25.

Заттардың үш күйін көрсет.

a)

А. қатты, кристалл, газ          

b)

Ә. қатты, сұйық, газ тәрізді      

c)

Б. бу, газ, сұйық

26.

Астың қоректік зат пен энергия тарата отырып, ағза арқылы жүріп өтетін жолы қалай аталады?

a)

Ас қорыту жолы        

b)

Тыныс алу жолы       

c)

Есту жолы

27.

Жасанды заттар дегеніміз не?

a)

Табиғатта кездесетін заттар 

b)

Бөлшектерден құралатын заттар

c)

Адам қолымен жасалынатын заттар

28.

Тыныс алу мүшесі-... .

a)

мұрын                        

b)

ауыз  

c)

құлақ

29.

Адам ағзасының инфекцияға қарсы тұру қасиеті қалай аталады?

a)

Иммунитет               

b)

Ә. Вирус    

c)

Б. Қан айналым

30.

Қазақстандағы ең үлкен көл?

a)

Каспий                  

b)

Балқаш         

c)

Іле

31.

Кішкентай балалардың тамыры минутына қанша рет соғады?

a)

120 рет

b)

70 рет

c)

90 рет

32.

Ауа құрамының ең аз бөлігін құрайтын газ -

a)

оттет                

b)

көмірқышқыл газы        

c)

азот

33.

Бір шөкім топырақта қанша микроб бар?

a)

миллиардқа жуық      

b)

жүзге жуық              

c)

он шақты

34.

Борпылдақ топырақтың құрамында қандай зат көп болады?

a)

құм                                 

b)

қарашірік 

c)

ауа

35.

Топырақтың тіршілігі тоқтайтын қай мезгіл?

a)

қыс             

b)

көктем

c)

күз

36.

Жердің қатты қабығы қалай аталады?

a)

биосфера     

b)

литосфера 

c)

атмосфера

37.

Орбиталық стансыда 9 күн болып, қүрделі эксперименттерді жүргізген кім?

a)

Айдын Айымбетов    

b)

Базз Олдрин          

c)

Талғат Мұсабаев

38.

Өзенге салынған көпір ненің әсерінен берік болып тұрады?

a)

тартылыс күшінің           

b)

серпімділік күшінің          

c)

үйкеліс күшінің 

39.

Жердің қанша қабығы бар?

a)

3

b)

5

c)

4