WorksheetsТарих 50-51-52
Total questions: 43
Worksheet time: 22mins
Дәстүрлі қазақ қоғамында көшпелілердің әлеуметтік құрылымы:
діни адамдар мен дінсіздер
әскерилер мен қарапайым халықf
ақсүйек, қарасүйек
егіншілер мен қолөнершілер
Шыңғыс ұрпақтарының қазақ қоғамындағы ортақ атауы:
төре
қожа
сунақ
нойон
ҺШыңғысхан ұрпақтарының Қазақ хандығымен бірге Орта Азияда
хандық құрған мемлекеттері:
Жоңғар, Қытай
Хиуа, Бұхара
Ноғай Ордасы, Моғолстан
Сібір хандығы, Ұлы Моғол мемлекеті
Шыңғысхан ұрпақтарының ерекше белгілері:
мөр мен пайза
ортақ таңба мен ерекше ұран
бір тектен тарауы мен ұрпақтары бірлігі
«Ясаға» адалдық, қарапайым халықпен қан араластырмауы
Шыңғысхан ұрпақтарының Қазақ жері аумағындағы билігі сақталды:
XVIII ғасырдың 30-жылдарына дейін
XVIII ғасырдың 50-жылдарына дейін
ХІХ ғасырдың ортасына дейін
ХХ ғасырдың басына дейін
Шыңғыс ұрпақтарының атқарған міндеткерлігі:
діни
салық
мүліктік
әскери
Қоғамдағы қарапайым адамдар Шыңғыс ұрпақтарының есімдерін
атамай, қандай сөздерді қолданды?
«тақсыр» (әмірші, мырза)
«қожа» (сунақ)
«қожайын»
«нойон» (сардар, батыр)
Қазақ қоғамында ислам дінін таратушы ақсүйектер:
төрелер
қожалар
ноғайлар
төлеңгіттер
XIV ғасырда ислам діні мен исламды таратушылардың
артықшылыққа ие болған ұлысы (тары):
Үгедей, Төле ұлыстары
Ноғай ұлысы, Құбылай ұлысы
Жошы, Шағатай ұлыстары
Шайбан, Тайбұға ұлыстары
Қазақ қоғамындағы негізгі және ең саны көп бөлігі:
ақсүйектер
қарасүйектер
төлеңгіттер
«кірмелер»
Жекелеген рулар мен тайпаларға бөліну сақталған әлеуметтік қоғам өкілдері:
ақсүйектер
қарасүйектер
төлеңгіттер
«кірмелер»
Қазақ қоғамында адамды қорғансыз, заңнан тыс қалдыру үшін
қолданылған жаза:
рудан шеттету
өлім жазасы
құн төлету
зынданға салу
Қазақ қоғамында рулар мен тайпа басшылары, әкімшілік және сот
істерін атқарған:
батырлар
қожалар
төлеңгіттер
билер
Шайқастағы жеке ерлігі мен қолбасшылығы үшін берілген атақ:
батыр
қожа
нойон
би
Көшпелілер қоғамында адамдар тұрмыс жағдайына байланысты
бөлінді:
байырғы тұрғын, «кірме»
бай, кедей
батыр, би
төре, қожа
Қазақ қоғамында жоғары билікті иеленіп, соғыс жариялап, бітім жасай алған:
би
батыр
хан
тархан
«Мемлекет басшысы мемлекеттің бүкіл аумағына өз билігін жүргізді, ұлыстар мен қарамағындағы қалалардың билеушілерін тағайындайды. Адамдарды қылмыстары үшін жазалады. Шағымдарды тексеріп, барлығына міндетті жарлықтарды шығарды, сонымен бірге салық жинау тәртібін белгіледі. Алайда мемлекет басшысы өзінің барлық іс-әрекетін әдет-ғұрып құқығы негізінде жүргізуі тиіс болды. Ол билікті сұлтандармен және билермен бөлісті»
Мәтінде сипатталған мемлекет басшысының лауазымы:
хан
тархан
қаған
тайшы
Мемлекет басшысының жанында ең ықпалды сұлтандар, мен тайпалардың көсемі, билері енген жиналыс:
«құрылтай»
«мәжіліс»
«кеңес»
«қаңқаш»
«Хан, сұлтандар мен билр халық қамы мен елдің мүддесі үшін жыл сайын жиналды. Оған барлығы қаруларымен тиіс еді. Қарусыз келгеннің дауыс беру құқығы болмады. Онда бітім жасау, соғыс жариялау, жайылымдарды қайта бөлу, көші-қон бағыттарын анықтау сияқты маңызды мемлекеттік мәселелер шешілді. Ханды таққа ақ киізге отырғызып көтеру салтымен ұлықтады»
Мәтінде сипатталған басқосу түрі:
«той»
«кеңес»
«құрылтай»
«мәжіліс»
Көшпелі қазақ қоғамында хан көңілінен шықпаса, халықтың жасаған әрекеті:
халық хан қол астынан көшіп кетті
хан билер сотында жауап берді
хан ордасына басып кіріп, өлтірді
билікті билерге берді
Хан мен сұлтандардың тұрақты сарбаздарынан және ру жасақтарынан құралған жасақтарының бейбіт уақыттағы қызметі:
алтын, күміс кендерін өндірді
күзет қызметін атқарды
кедейлердің мал-мүліктерін күзетті
соғысқа сарбаз жинады
Мемлекетте ішкі тәртіпті сақтап, ханның салық жинау, елшілік жұмыстар жөніндегі тапсырмаларын орындағандар:
жасақтар
тархандар
қазылар
батырлар
Қазақ қоғамында әскери жорықтар кезінде өз руына немесе тайпа жасақтарына басшылық еткен:
батырлар
қожалар
билер
тархандар
Дәстүрлі қазақ қоғамында әскербасы, әкімшілік тұлға, сот сияқты үш міндетті атқарған лауазым иесі:
түменбасылар
батырлар
тархандар
билер
Көшпелілер қоғамында рөлі зор болған өмірлік тәжірбиесі бар қоғам өкілдері:
ақсақалдар
батырлар
сұлтандар
әскербасылар
Көшпелілер өмірінде ру мен тайпа жасақтарын басқарған:
түменбасылар
батырлар
тархандар
билер
Көшпелілердегі қоғамның негізін құраған:
ауыл
ру
тайпа
отбасы
Қан жағынан туыс отбасыларының бөлігінен құралатын бірлестік:
ауыл
ру
тайпа
отбасы
Жеті атаға дейін туыстық байланыстармен біріккен ауылдардың біраз бөлігі енген бірлестік:
тайпалық бірлестік
аталас аймақ
ру
тайпа
Дәстүрлі қазақ қоғамындағы әкімшілік бөліністерге сай, аталас аймақтардан құралды:
ауыл, аталас аймақ
ұлыс, арыс
жүз, хандық
ру, тайпа
Қазақ қоғамында ұлыс халқын құрады:
рулар мен тайпалар бірлестігі
ауыл, ата-аймақ тұрғындары
арыс пен ұлыс бірлестігі
отбасы, ауыл бірлестігі
XV-XVI ғасырларда қазақ мемлекеті бірқатар ірі және ұсақ иеліктерден тұрған әкімшілік бірлестігі:
хандық
арыс
ұлыс
ата-аймақ
Қазақ қоғамының тарихи-шаруашылық тұрғыдан қалыптасқан этноаумақтық бірлестігі:
жүз
ұлыс
арыс
ауыл
Қазақтың ауыз әдебиетіндегі Алаша хан туралы түрлі деректерді қолжазбаларында келтірген тарихшы (лар):
Махмұд Қашғари
Жүсіп Баласағұни
Қадырғали Жалаири
Рашид-ад-Дин
Әбілғазы
Жетісуды мекендеген тайпалар атауы:
Орта жүз
Кіші жүз
Ұлы жүз
Кіші, Орта жүз
Орталық, Солтүстік және Шығыс Қазақстан аумағын мекендеген:
Орта жүз
Кіші жүз
Ұлы жүз
Кіші, Орта жүз
Қазіргі Батыс Қазақстан аумағында қоныстанған жүз:
Орта жүз
Кіші жүз
Ұлы жүз
Кіші, Орта жүз
Қазақстан аумағын мекендеген барлық жүздің шегаралары түйіскен өңір:
Жетісу
Ұлытау
Алтай
Сырдария
«Жеті жарғы» заңдар жинағының баптары талқыланған жайлау:
Майтөбе
Қарақұм
Мартөбе
Күлтөбе
«Жеті жарғы» бойынша кісі өлтіруші жәбірленуші тарапқа ер адам үшін төлеген құны:
100 қой
1000 қой
100мын қой
10000 қой
«Жеті жарғы» бойынша кісі өлтіруші жәбірленуші тарапқа әйел адам үшін төлеген құны:
500 қой
300 қой
100 қой
600 қой
«Жеті жарғы» бойынша сұлтанды немесе қожаны өлтірген кісі төлеген құн мөлшері:
жеті кісінің құнын төленді
қырық кісінің құнын төледі
жүз кісінің құнын төледі
үш кісінің құнын төледі
«Жеті жарғының» қабылданған уақыты мен қай уақытқа дейін қолданылғанын анықтаңыз:
XVIII ғасырдың басынан-XX ғасыр ортасына дейін
XVIII ғасырдың ортасынан-XIX ғасырдың аяғына дейін
XVII ғасырдың басынан-XX ғасыр басына дейін
XVII ғасырдың соңғы ширегі-XVIII ғасырдың басы –
XIX ғ ортасына дейін
