NEW
Font size
Worksheets19 ғасыр әдебиеті
Total questions: 19
Worksheet time: 10mins
XIX ғасыр әдебиеті, А, 1992 ж. хрестоматиясының авторын ата.
М. Мағауин;
Х. Сүйіншәлиев;
С. Мұқанов
Осылардың қайсысы ХІХ ғасыр әдебиетін қамтымайтын ғылыми еңбек?.
Е. Ысмайлов: «Ақындар»
Қ. Өмірәлиев: «Қазақ поэзиясының жанры мен стилі»;
С.Сейфуллин: «Қазақ әдебиеті»;
С.Мұқанов: «Қазақтың ХVIII-ХІХ ғасырлардағы әдебиет тарихынан очерктер»;
ХІХ ғасыр әдебиетінің өкілдері мен олардың шығармалары қалай аталады?
Драматургия, пьесалар
Ақындар, өлеңдер;
Жыршылар, эпостық жырлар;
Жыраулар, толғаулар;
ХІХ ғасыр әдебиетіндегі «Зар заман әдебиеті» ағымына осы ғылыми атауды беген қай ғылым?
Н. Келімбетов
М. Әуезов;
Х. Сүйіншәлиев;
Ә. Марғұлан
М.Әуезов: «…қазақ топырағында ең алғашқы жазба әдебиетті туғызған анасы осылар...» - деп, қай бағыт өкілдерін айтқан?.
Сал-серілер мен әнші-ақындар;
«Зар заман» әдебиеті өкілдері;
Діни-тәлімгерлік бағыт өкілдері;
Айтыс ақындары;
Қайсысы жәдидтік бағыттағы жаңа жазба әдебиет өкілі?
Махамбет Өтемісұлы
Шортанбай Қанайұлы
Абай;
Кемпірбай ақын
Ұлттық сөз және ән өнерін насихаттап, рухани мұраны, ұлт нақышын сыртқы отарлық ықпалдан сақтап қалу жолында күрескен, сырлы да нұрлы сазды поэзия өкілдерін ата.
Дәстүрлі поэзия өкілдер;
Сал-серілер мен әнші-ақындар ;
Діни-тәлімгерлік бағыт өкілдері;
Айтыс ақындары;
М.Әуезов айтысты даму тарихына, ұлт дәстүрі мен шығу себептеріне орай неше салаға бөлген?
2
3
8
10
Тарихи жырларға тән белгілерге осылардың қайсысы жатпайды?
Тарихи жырлар қазақ фольклорындағы батырлар жырларымен туыс;
Халықтар достығын ұрпаққа үлгі еткен;
Тарихи жырларды сол оқиға ішінде болып, сол заманды көзі көргендер жыр қылған
Тарихи жырлардың мақсаты елден асып туған ерлерді, ел қамы ел тілегін артына ертіп қастасқан дұшпанға қарсы жасаған қаһармандық жорықтарын ел тіршілігінің өзгеріп, аңызға айналған кезеңінде үлгі етіп, азаттық күресіне шақырған.
Он жасына келгенде
Бұлбұлдай тілі сайрады,
Жасы он беске келгенде,
Жұрт пайдасын ойлайды.
Жиырмаға келгенде,
Жиылған дауды көргенде,
Оза, шауып бәйге алды.
Жирма беске келгенде,
Астананың қамы үшін
Түн ұйқысын бөлгенде,
Түгесілмес қайғы алды.
Отыз жасқа келгенде
Өлімді жауды көргенде
Жасақпен сайланды
Батырдың бала күнінен азаматтық кемеліне келгенге дейінгі өмір жолының ел қамы мақсатында өткенін түйінді суреттеумен баяндаған жыр үзіндісіндегі әдеби және тарихи бейне кім?
Исатай;
Махамбет;
Кенесары;
Абылай;
Бекет.
Махамбет поэзиясы өз заманындағы саяси және тарихи жағдайларға орай түрлі әдеби бағыттардың белгілерін қамтиды. Солардың қатарына жатпайтынын анықта.
Тарихи нақты реалистік сипаттағы поэзия;
Өміршіл, жауынгер рухты оптимистік романтика;
Біртұтас романтикалық сипаттағы поэзия;
Сыншыл реализм бағытындағы шығармалар;
Натуралистік бағыттағы шығармалар.
Палуан жолбарыс секілді
Алысқанды алып ұрған білегім,
Қамалған жаудан қайтпаған-
Қайнаған қара болаттай
Қарсы біткен жүрегім!
Ертеден кешке дейін зарласам,
Бермей ме екен құдайым
Біздей тарыққан ердің тілегін?!
Ел мұңы мен қайғысын ұлтжанды ақынның өз қөңіл – кіртімен астастыра отырып, оптистік рухта түйіндеп суреттейтін біртұтас романтикалық сипаттағы элегиялық осы туындысы қай өлең?
«Ұлы арман»;
«Тілек»;
«Қақақулап шақырмай»;
«Жайықтың бойы көк шалғын»;
«Толғау».
Махамбеттің «Тарланым» өлеңі қай әдеби үлгі-өрнекпен шығарылған?
Жыраулар поэзиясындағы арнау үлгісі;
Фолклорлық жоқтау үлгісі;
Тарихи жырлардағы сюжетті эпика үлгісі;
Ақындар поэзияларындағы реализм үлгісі;
Шығыс әдебиетіндегі діни поэзия үлгісі.
Махамбет шығармалары алғаш рет қай жылы, қай кітапта жарыққы шықты?
Х. Досмұхамедұлы: «Аламан», 1926ж.;
«Мұрат ақынның Ғұмар Қазыұлына айтқаны» атты жинақ, 1908 ж;
А.Никольская: «Повстанческие песни казахов ХІХ века », 1936;
Ғабдолла Мұштақ: «Шайыр», 1910ж.;
Б. Аманшин «Махамбет», 1974 ж..
1838-39 жылы Исатай көтерілісінен соң, Махамбетпен бірге Хиуа хандығына барған ақынды ата.
Алмажан Азаматқызы;
Шернияз Жарылғасұлы;
Сүйінбай Аронұлы
Дулат Бабатайұлы
Шәңгерей Бөкеев.
- Исатай тіріліп келсе, не дер едің ? -дегенде:
- Бармысың жауға түскен алтыным - ай!
Самалым, саз қонысым, салқыным-ай !
Кәуірдің қоржынына түсіп едің,
Шықтың ба аман –есен жарқыным-ай ?!
Ақ алмас алтын сапты қылышым -ай!
Қорып ең алты Алаштың тынысын-ай!
Жатпайды асыл пышақ қап түбінде,
Шықтың ба қабын жарып ырысым -ай!-
деп Исатайдың ұлтжанды азаматтық бейнесін көркем тілмен суреттеген Шернияз өлеңі ақынның қай шығармасынан алынған?
«Шернияздың Баймағамбет сұлтанға айтқаны»;
«Ай, Қазы би, Қазы би»;
«Сөз сөйлеймін бөлмелеп»;
«Тостағанды қолға алып...»;
«Исатай мен Науша батыр туралы».
Қазақ әдебиетіндегі реалистік поэмалардың алғашқыларының бірі “Жетім қыз” поэмасының авторын ата
A) ; B) ; C) D) ; E) .
Әріп Тәңірбергенов
Алмажан Азаматқызы
Дулат Бабатайұлы
Ақылбай Абайұлы;
Шернияз Жарылғасұлы
Қоқан хандығының отаршылдық саясатын «Қоқан ханына айтқаны » сынды өлеңдерінде ашына суреттеп қана қоймай, зорлықшыл Қоқан әкімі Мырзаби бастатқан зекетшілерді өлтіріп, озбырлыққа қарсы күрескен ақынды ата.
Шортанбай Қанайұлы;
Мәделі Жүсіпқожаұлы;
Ақылбай Абайұлы;
Көкбай Жанатайұлы;
Ыбырай Алтынсарин.
Сүйінбайдың арнау өлеңдеріне тән қасиет
Жеке бас қасиетін көрсету;
Ода, мақтау сөз
Ащы сатиралық сын
Философиялық нақыл айту
Ру, тайпа беделін суреттеу;
