2.Tanzimat edebiyatıyla ilgili aşağıdaki yargılardan

hangisi yanlıştır? (2006)

(I) Ziya Paşa, (II) tiyatroda (III) “eğlence” ile “sosyal

fayda”yı birleştirip tiyatroyu (IV) “faydalı bir eğlence”

olarak nitelendirmiştir. Onun tiyatro hakkındaki

düşüncelerini bazı makaleleri ile (V) Celâleddin Harzemşah

Mukaddimesi’nden öğrenmek mümkündür.

3. Bu cümledeki numaralandırılmış sözlerden hangisinde bilgi

yanlışı vardır? (2006)

Türk edebiyatında Ahmet Mithat Efendi'nin (I) Felâtun

Bey’le Rakım Efendi, Namık Kemal’in (II) İntibah,

Samipaşazâde Sezâi’nin (III) Zehra, Recaizâde Mahmut

Ekrem’in (IV) Araba Sevdası, Nabizâde Nazım’ın

(V) Sergüzeşt isimli yapıtları sosyal içerikli romanlara örnek

olarak gösterilebilir.

4. Yukarıdaki cümlede numaralanmış yapıtlardan

hangileri birbiriyle yer değiştirirse bilgi yanlışı

giderilmiş olur? (2007)

5. Şinasi’nin, edebiyatımızda gerçekleştirdikleri arasında

aşağıdakilerden hangisi yoktur? (2007)

Tanzimat’ın ilk kuşağını oluşturan Şinasi, Ziya Paşa, Namık

Kemal ve Ahmet Mithat bu dönemin toplumsal yaşamını

değişik ölçülerde edebiyata yansıtmaya çalışmıştır. İlk

kuşaktan sonra, ..., ..., ..., .... oluşan ikinci kuşak, bu

toplumsal sanat anlayışını arka plana atarak daha çok

“insan”ı ve onun kişisel serüvenini ele almıştır.

6. Bu parçada verilen bilgilere göre boş bırakılan yerlere

aşağıdakilerden hangisi getirilebilir? (2008)

7.Aşağıdaki dizelerin hangisinde özellikle Tanzimat

Dönemine özgü bir kavram yoktur? (2010)

(I) Tanzimat Dönemi tiyatrosunda çeşitli konular işlenir. (II)

İşlenilen konular, genellikle toplumsal boyutlu nitelikler

taşır. (III) Örneğin Namık Kemal’in Zavallı Çocuk ve

Gülnihal adlı yapıtlarında vatan konusu işlenmiştir.

(IV) Recaizade Mahmut Ekrem, Ahmet Mithat, Abdülhak

Hamit, Teodor Kasap gibi sanatçılar da tiyatro alanında

yapıtlar ortaya koymuşlardır. (V) Bu alanda ürün verenler

klasisizm ve romantizm akımlarının etkisinde kalmıştır.

8. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde

bilgi yanlışı vardır? (2010)

..., Tasvir-i Efkâr’da yayımlanan “Lisan-ı Osmanînin

Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazâtı Şâmildir” adlı

makalesinin ... Dönemindeki dil anlayışını belirleyecek

düzeyde bir içeriği vardır.

9. Bu cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden

hangileri sırasıyla getirilmelidir? (2010)

I. Sergüzeşt

II. Araba Sevdası

III. Felâtun Beyle Râkım Efendi

IV. Mâî ve Siyah

V. Mürebbiye

10. Yukarıdaki yapıtlardan hangilerinde Batılılaşmanın

yanlış anlaşılmasının yarattığı sonuçlar işlenmiştir?

(2010)

Gerek sosyal gerekse metafizik konularda yazdığı

şiirlerindeki ahlakçı ve filozofça tutumuyla Ziya Paşa, divan

şiirindeki “hakimane” şiirin son temsilcisi ve halk filozofu

unvanını kazanmıştır. Bu tarz şiirlerinden birçok beyti ve

dizesi, birer atasözü sağlamlığı ve sevimliliğiyle belleklerde

yer etmiştir.

11.Bu parçadaki açıklamaya göre, aşağıda verilenlerden

hangisinin Ziya Paşa’ya ait olduğu söylenemez? (2011)

“Düzenlemeler” anlamına gelen “Tanzimat”, bir bakıma

Osmanlı İmparatorluğu’nun bazı kurumlarıyla Batı’ya

yönelişi demektir. Tanzimat Döneminde Batı’yı yakından

tanımış, Batı uygarlığının önemini kavramış kimi Türk

aydınları, yaşayış, bilim, sanat ve edebiyat yönünden Batı ile

bağlantılar kurmuşlardı. 1860 yılında Agâh Efendi

ile Şinasi’nin birlikte çıkardıkları ... adlı gazete ile Tanzimat

edebiyatı başlamış oldu.

12. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden

hangisi getirilmelidir? (2011)

İlk Türk romancıları, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın belirttiği

gibi “romancı muhayyilesiyle doğmuş” yazarlar değildi. Bu

türde verdikleri ürünler, ister istemez deneyim eksikliğinin

izlerini taşıyordu. Bu yüzden roman kalıbını yeni bir ortama

uyarlamanın sıkıntısını da yaşıyorlardı. ... adlı romanı,

bunun ilk örneğidir.

13. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden

hangisinin getirilmesi uygun olur? (2011)

Namık Kemal, (I) Zavallı Çocuk’ta, genç bir kızın

kendisinden oldukça yaşlı biriyle görücü yoluyla

evlendirilmesine karşı çıkışını; (II) Akif Bey’de, vatan

sevgisinin kişisel mutluluktan önce geldiğini;

(III) Gülnihal’de, baskıya karşı duyduğu tepkiyi;

(IV) Cezmi’de, Kırım Hanı Adil Giray’ın yaşamını;

(V) Celalettin Harzemşah’ta İslam birliği düşüncesini

anlatır.

14. Bu parçada Namık Kemal’in numaralanmış

yapıtlarından hangisi tür bakımından ötekilerden

farklıdır? (2011)

Onun için, edebiyat bir araçtır. Halkın kültürel düzeyini

yükseltmek için, halkın anlayabileceği bir dille yazdıklarını

biçimlendirir. Nitekim romanlarındaki öğreticiliğin özünde

böyle bir kaygı vardır. Ayrıca romanlarında özellikle ahlak,

toplumsal adalet kavramlarına ağırlık verir.

15. Bu parçada sözü edilen Tanzimat Dönemi sanatçısı

aşağıdakilerden hangisidir? (2011)

(I) Köy yaşayışını, köylülerin yaşadığı toplumsal sorunları

konu edinir köy romanları. (II) Bu türde ilk örnek Nabizade

Nâzım’ın Zehra adlı yapıtıdır. (III) Bunu Ebubekir Hâzım

Tepeyran’ın Küçük Paşa’sı izlemiştir. (IV) Ancak gerçek

anlamda köyü anlatan romanların yazılması 1950’lerden

sonra başlar. (V) Fakir Baykurt, Talip Apaydın, Dursun

Akçam gibi romancılar gerçekçi ve gözlemci bir tutumla

ağalık, topraksızlık, kan davası gibi sorunları ele almışlardır.

(VI) Bunların yanı sıra Samim Kocagöz’ün Bir Çift Öküz’ü,

Kemal Bilbaşar’ın Cemo ile Memo’su, Kemal Tahir’in Kör

Duman’ı köy ve köylünün çeşitli sorunlarını anlatan

romanlar arasında sayılabilir.

16. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde

bir bilgi yanlışı vardır? (2011)

Konusu bir paşanın oğlu ile bir cariyenin aşk macerası olan

..., o zamanlar artık kapanmak üzere olan bir devrin cariyeli,

köleli büyük konak hayatının Türk romanındaki en başarılı

örneğidir. Sırf cariye olduğu için konak sahibinin oğlu ile

evlenemeyen Dilber’in hayatı anlatılır bu romanda.

17. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki yapıtlardan

hangisi getirilmelidir? (2012)

18. Bir eleştirmenin, Abdülhak Hamit Tarhan'ın

edebiyatımızdaki yerini ve kişiliğini değerlendirir-ken

verdiği aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? (2012)

Ziya Paşa’nın Avrupa dönüşü yayımladığı eser, Tanzimat

yazarlarının hiç değilse yeni edebiyat kökleşene kadar

unutturmaya çalıştıkları divan şiirini tekrar diriltebilir

düşüncesiyle Namık Kemal tarafından amansızca tenkit

edildi. Eser çıktığı zaman Magosa’da sürgünde

bulunan Namık Kemal, edebiyatta yenilik yapma yolunda

arkadaşı olan Ziya Paşa’nın, böyle birdenbire güçlükle

yapılanları da yıkabilecek bir eser çıkarmasına haklı olarak

içerledi. Ama bu öfkesini, asabi bir yazı şeklinde değil,

eserin yanlışlarını bir bir göstererek sağlam, inandırıcı,

mantığa dayanan güçlü bir eleştiri halinde ortaya koydu.

19. Bu parçada Ziya Paşa’nın sözü edilen eseri

aşağıdakilerden hangisidir? (2013)

20. Aşağıdaki yargılardan hangisi, Tanzimat Dönemi

öykü ve romanlarının özelliklerinden biri değildir?

(2013)

21. Aşağıda verilen eserlerin ait olduğu edebî türlerin

hangisinde, Tanzimat’tan önceki dönemde eser

verilmemiştir? (2014)

22. Tanzimat Dönemi'nde aşağıdaki sanatçılardan

hangisinin, divan edebiyatına karşı eleştirel bir tavır

aldığı söylenemez? (2014)

Romancıların ele alıp işledikleri konular, dönemin sosyal ve

siyasal koşullarıyla sınırlıdır. Bunların ortak amacı; halka

seslenen bir roman türü geliştirmek, Batılılaşma ile gelen

sosyal ve kültürel değişimi halka benimsetmek, halkı

onlardan haberdar etmektir. Romanların yapı ve konuları, bu

düşüncenin gerçekleşmesine hizmet eder. Esirlik, aile,

görücü usulü evlilik ve kadınların eğitimi gibi döneme özgü

sosyal konular; aşk, ölüm ve kahramanlık gibi evrensel

konularla desteklenir. Yapı ise birey-gelenek, birey-toplum

ve kadın-erkek ekseninde şekillenir.

Aşağıdaki eserlerden hangisi, bu parçada dile

getirilen dönemin yazarlarından birine aittir? (2015)

Yazarın edebiyatımıza getirdiği yeniliklerden biri de köy

hayatını ve köy insanını ilk olarak ele almış olmasıdır.

Anadolu köylüsünün bilgisizliği, yoksulluğu, ağalar ve

tefeciler ile ilişkileri, duygusal davranışları olayların içinde

eritilerek ustalıkla ortaya konmuştur. Bu bağlamda

Antalya’nın Kaş ilçesindeki bir köyde geçen olayların

anlatıldığı roman, yazarın en başarılı eseri sayılır.

24. Bu parçada sözü edilen yazar aşağıdakilerden

hangisidir? (2015)

Ben “edebî” sayılabilecek hiçbir eser yazmadım. Çünkü

benim eserlerimin çoğunu yazdığım sıralarda edebiyattan

anlamayanlar, toplumumuzun büyük çoğunluğunu teşkil

ediyordu. Benim emelim de fazlaca eser vererek çoğunluğa

hitap etmek, onları aydınlatıp dertlerine tercüman olmaya

çalışmaktı. Zaten edebiyat yapmaya ne vaktim ne de

kalemim müsaitti. Bence o dönemde “edebî” eser vermek,

karnını doyuramamış bir kimseye meyve ikram etmek kadar

garip bir hareketti.

25. Aşağıdakilerden hangisinin edebiyat anlayışı, bu

parçadaki yazarla örtüşür? (2016)

Şair, Tanzimat’tan sonra Divan edebiyatına ilk fakat usta bir

söyleyişe kavuşmuş şuurlu bir dönüşü temsil etmektedir.

Yeni şiirin sadece Batı’ya değil millî örneklere de

bağlanmasını istemiştir. Şair, Köylü Kızların Şarkısı adlı

şiiri ile edebiyatımızın ilk ve şaşılacak kadar yeni olan

ahenkli köy şiirini ortaya koymuştur. Bu şiirde köylülerin

konuşmaları, yaşayışları ve duygulanışları aruz vezni içinde

canlı bir üslupla yansıtılmıştır. Ayrıca Fransız şiirinden

başarılı tercümeler de yapmıştır. Şiirlerini Ateşpâre, Şerâre

ve Füruzan isimli kitaplarda toplamıştır.

26. Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden

hangisidir? (2016)

Türk edebiyatında Doğu-Batı karşıtlığı meselesinde bir

senteze ulaşma çabası, 1950’lere kadar yazılan çoğu

romanda dikkat çeken bir unsurdur. Bu romanlarda,

modernleşmeyi yüzeysel olarak anlayan ve kökleriyle bağı

keserek değerlerinden kopan “alafranga züppe tipler” gülünç

ve acınası durumlara düşerler.

27. Bu parçada sözü edilen roman kişilerine

aşağıdakilerden hangisi örnektir? (2017)

Sürekli bir “değişme” ihtiyacı duyan ..., bir düzen ve denge

düşüncesinden uzaktır. Bu düzensizlik, onun mizacının ve

sanatının en belirgin özelliğidir. Onun şiirlerinde hem biçim

ve içerik hem de dil bakımından yenilikler dikkat çeker. O,

Tanzimat Dönemi’nin en renkli şairidir. Hayal gücünün

zenginliği, duygularının çeşitliliği ve tabiata duyduğu ilgi,

onun Tanzimat’tan sonraki Türk edebiyatının lirik şairleri

arasında anılmasını da sağlamıştır. Özellikle eşinin ölümü

üzerine yazdığı şiiri, hafızalarda önemli bir yer edinmiştir.

28. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden

hangisi getirilmelidir? (2017)

29. Şinasi’nin Şair Evlenmesi adlı eseriyle ilgili olarak

aşağıdakilerden hangisi söylenemez? (2018)

Yazar, bu romanda kıskançlık konusunu ele alır. Eser,

yazarın ölümünden sonra arkadaşı Mahmud Sadık tarafından

Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanmıştır. Edebiyatımızda

natüralizm akımının etkilerinin görüldüğü ilk roman olarak

kabul edilir. Romanın başlangıcında iki aile vardır: Eşini

kaybetmiş, kızıyla beraber oturan Şevket Efendi’nin ailesi

ve babasını birkaç sene evvel kaybetmiş, annesi Münire

Hanım’la birlikte oturan Suphi’nin ailesi.

30. Bu parçada söz edilen yazar ve eseri aşağıdakilerden

hangisidir?(2018)

Türk tiyatrosunun gelişimine önemli katkısı bulunan, tiyatro

kurup bazı oyunlarda rol alan ----; başta Cimri olmak üzere

Molière’in hemen hemen bütün eserlerini Türkçeye

aktarmıştır. Tanzimat Dönemi’nin önemli kültür

adamlarından biri olan yazar, kendine has yöntemlerle

tiyatro çevirileri ve uyarlamaları yapmıştır.

31. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden

hangisi getirilmelidir? (2019)

Namık Kemal’in tiyatrosu, bir dava tiyatrosudur. Yazar;

vatanperverlik, İslam birliği, insan hakları gibi inandığı

değerleri, toplumun kalkınmasına yönelik fikirlerini ve

geleneğe ilişkin tenkitlerini tiyatro türünde verdiği

eserlerinde de işler. XIX. yüzyılın başında bir Rumeli

şehrindeki yöneticinin zulmüne karşı başlayan isyanı

Gülnihal adlı oyununda; kuşatma altında bulunan bir kalenin

fedakârlıklarla kurtuluşunu da ---- adlı oyununda anlatır.

32. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden

hangisi getirilmelidir? (2019)

33. Aşağıdaki dizelerin hangisinde Felâtun Bey ile Râkım

Efendi adlı eserde de dile getirilen dönemin yaygın sosyal

sorunu eleştirilmektedir? (2020)

XIX. yüzyılın ikinci yarısından sonra Türk edebiyatında Batılılaşma çabasındaki züppe tipiyle karşılaşırız. Bunların en meşhurlarından biri olan ----, roman boyunca kendini bilmez tavırlarıyla Periveş’in peşinden koşarken çevresindekiler tarafından kandırılıp dolandırılır. ---- ise II. Meşrutiyet sonrasındaki siyasi belirsizlik ortamında kurnazca yükselmeye çabalayan bir tiptir. Bu bakımdan ilki kendini bilmezlikle gülünç duruma düşerken diğeri II. Meşrutiyet ilanının puslu havasından yararlanmaya çalışan bir kurnazdır.  

34. Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisi sırasıyla getirilmelidir?  (2021)

Dilber, küçük yaşta Asaf Paşa’nın konağına esir olarak verilmiştir. Asaf Paşa’nın Paris’teki resim tahsilinden dönen oğlu Celal Bey, onu tabloları için model olarak kullanır. Celal Bey’in kendisini bir araç gibi görmesinden derin ızdırap duyan Dilber’in yapabildiği tek şey ağlamaktır. Celal Bey, bu gözyaşları karşısında onun bir esir olarak neler hissedebileceğini anlamaya başlar. Dilber’in ağlaması iki gencin hayatında bir dönüm noktası olur. Sadece sanatına âşık olduğunu tekrarlayan Celal Bey’in nazarında Dilber, artık bir “oyuncak” değil, bir sevgilidir.  

35. Bu parçada söz edilen eser aşağıdakilerin hangisidir? (2021)