I. Çözemediği sorunları kendi içinde sorun olarak görmemelidir.

 II. Yaşam şartları değişse de sorunların yeni ve farklı olmadığına inanmalıdır.

 III. Düşüncelerini denetleyerek davranışlarını yeniden düzenlemelidir.

 IV. Hayatını anlamlı bir şekilde sürdürmeyi amaçlayan araştırmalar yapmalıdır.

Aklı başında insan tanımına yukarıda verilen açıklamalardan hangisi girmektedir?

Birey olmanın kötüye kullanılmasıdır. Kişinin kendini keşfetmeyi bırakması ve benliğini iyi yönde inşa etmeyi terk etmesidir. Onun için kendi istek ve ihtiyaçları en önemli şeydir. Toplumun değerlerine sahip çıksa bile bu ancak kendi çıkarlarına uygunsa olabilir.

Metinde anlatılan insan modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşamın her yanında inançlar bulunmaktadır. İnancın olmadığı bir alan, inançla şekillenmeyen bir olgu yoktur. İnançların bir kısmı doğru, bir kısmi ise yanlış olarak nitelendirilir. Örneğin Dünya'nın küre şeklinde olduğu inancı doğru, düz bir yüzey olduğu inancı yanlış olarak nitelendirilir. Bir inancın doğru mu, yanlış mı olduğu onun bir özelliği ile ilişkilendirilir.

Bir inancın doğru veya yanlış olması aşağıdakilerden hangisi ile belirlenir?

Batlamyus ve Galileo aynı konuda iki farklı görüşe sahip astronomlardı. İkisi de kendi dönemlerinde doğruluğu kabul edilmiş teoriler ileri sürmüşlerdi. Ancak Galileo'nun teorisi ile Batlamyus teorisinin yanlışlığı ortaya çıkmıştı.

Metinde doğruluk iddialarındaki farklılık konusunda aşağıdakilerden hangisine dikkat çekilmiştir?

Günümüzde bilgiye ulaşma yolları oldukça çeşitlenmiştir. Ayrıca bilginin yayılması ve paylaşılması da son derece kolaylaşmıştır. Ancak bu durum bilgiye benzer her şeyin de yayılması anlamına gelmektedir. Bu nedenle pek çok iddia, sırf yaygınlığından dolayı bilgi sayılabilir. İşin kötüsü, birey, bilgisi olmadığı konularda rahatlıkla konuşabilecek şeye maruz kalmıştır. Kişinin maruz kaldığı bu şeye “malumat" adı verilmektedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi malumat kapsamına girmez?

Hayatta karşılaşılan sorunların tümü somut, basit ve gündelik sorunlar olmayabilir. Bazı sorunlar daha geniş kapsamlı ve daha soyut sorunlardır. Bu durumda o sorunlar için çözüm değil çözümleme adı verilen biraz daha üst düzey bir çalışma gerçekleştirilmelidir.

Buna göre daha karmaşık ve soyut sorunlar için yapılması gerekenler arasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan yer almaz?

İnsanın doğal bir yetisi olan çözümlemenin geliştirilebileceğini ilk defa gösteren ilk çağ filozofudur. Ona göre düşünceler dil aracılığıyla çözümlenebilir. Bu şekilde mantık ilminin ilkelerini ortaya koymuş ve bu ilkeler aracılığıyla yapılan akıl yürütmelerin sağlıklı düşünceyi doğuracağını iddia etmiştir.

Mantık ilminin ilkelerini koyan bu filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Mantık, düşüncenin temelinde yatan inançları ortaya çıkarır. Bunu yaparken kullandığı yöntemlerden birine göre genele ait bir bilgi, geneli oluşturan tüm alt nesneler için de geçerlidir.

Bu yöntem aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Bilgi, genel anlamda iki türe ayrılmaktadır. Bunlardan biri, uygulama bilgisi adı verilen türdür. Bu türle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Evinizde beslediğiniz kedinize baktığınızda sol beyniniz onu diğer varlıklar içinde sınıflandırır. Onun canlı sınıfında bir memeli ve kedi cinsinden olduğunu algılar. Sol beyniniz kedi cinsinin özelliklerinin sizin kedinizde de olduğuna hükmeder ve siz kedinizle ilgili pek çok bilgiye sahip olursunuz. Onun iç organlarının neler olduğunu, nasıl soluk alıp verdiğini, kas ve iskelet sistemi hakkında sonuçlara varabilirsiniz. Bunun için kedinizin iç organlarını doğrudan görmenize gerek yoktur.

Metinde anlatılan ve sol beynin yapmakla görevli olduğu bu işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Yalnızca bireyin kendisi tarafından doğrulanabildiği veya yanlış kabul edildiği bilgi kaynağıdır. Bu kaynaktan gelen bilgi, bireyin kendinden başkası tarafından kesin biçimde doğrulanamaz veya yanlış olduğu kabul edilemez. O yüzden, bu kaynaktan elde edilen bilgilerin ifadesi, yani dile dökülmesi, aynı türden bir bilgi ortaya çıkarmaz.

Bu bilgi kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Yaratıcı düşünmenin önemli bir bölümünü ve kaynağını oluşturur. Bir şeyi öğrenmeye dair duyulan güçlü istek olarak nitelendirilebilir.

Metinde yaratıcı düşüncenin kaynağı olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilmektedir?

Merak, yöneldiği şeye göre farklı türlere ayrılabilir. Bir insanda birden fazla türde merak bulunabilir ama herkeste her merak aynı derecede güçlü değildir. Örneğin Mekanizma merakı, merak çeşitlerinden biridir.

Bu merak çeşidi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Esnek düşünme yöntemi insanın çevresine adapte olma yeteneğinden doğar. Belirli kalıplarla düşünmek, kısa vadede kişiye bazı yararlar sağlasa da uzun vadede adapte olma yeteneğini köreltir. Esnek düşünme yöntemini kullanan kimse…..

Verilen metin aşağıdakilerden hangisi ile devam ettirilmemelidir?

Parçaların anlamlı bir şekilde birleştirilerek bütünlüğünün kurulması anlamına gelir. Kaynağı bütünlük kaygısıdır. Akıl yürütme, deneyim, sezgi gibi işlemlerden geçen bilgi ve inançlar içselleştirilmiş bir bütünlük halinde yeniden edinilmiştir.

Parçada hakkında bilgi verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Birey, bir sorunla karşılaşıldığında zihinde o sorun olmasaydı durumun nasıl olacağını veya olması gerektiğini hayal eder. Bu da sorun çözmenin hayal gücünün kullanılmasıyla yakından ilişkili olduğunu gösterir. Ancak kurulan hayal, sorunu çözmeye yönelik olmalı ve gerçeklikten aşırı derecede ayrılmamalıdır. Bunun için de hayalin çözüme yönelik belli fonksiyonlarının bulunması gerekir.

Aşağıdakilerden hangisi bu fonksiyonlar arasında yer almaz?

Her biri farklı özelliklere sahip olan insanlar, farklı geçmiş ve karakterde olmalarına rağmen aynı idealleri hayatlarına yansıtabilir, aynı ufuk çevresinde birleşebilirler. Malcolm X olarak bilinen Malik el-Şahbaz her şeyleriyle birbirlerinden farklı olan insanların nasıl aynı ideal etrafında birleştiklerini bir konuşmasında anlatırken bu konuda özellikle bir ibadeti örnek vermiştir.

Farklılıkların zenginlik olduğunun fark edildiği bu ibadet aşağıdakilerden hangisidir?

Çünkü bir konuda uzun araştırmalar yapmak ve pek çok bilgi edinip birçok şey öğrenmek her şeyin öğrenildiği anlamına gelmez. Düşüncede alçak gönüllü olmayan kimseler ise her şeyi öğrendiklerini düşündüklerinde artık araştırmaya devam etmenin bir anlamı kalmamıştır. Oysa alçak gönüllü düşünen insanlar…..

Bu metin aşağıdakilerden hangisi ile devam ettirilmelidir?

 İletişim, kısaca bir iddianın karşı tarafa iletilmesi olarak açıklanabilir. Ancak bu tanımdan iletişimin tek taraflı bir çaba olduğu sonucuna varılmamalıdır. Çünkü iletişimin güçlü olması iki taraflı olmasına bağlıdır. İletişimin güçlü olması için de karşı tarafın iletişime konu olan iddiayı anlayıp anlamadığını, anladıysa nasıl ve ne kadarını anladığını iyi tespit etmek gerekir.

 Bu tespit için yapılması gereken uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle uzun soluklu iletişim faaliyetlerinde birbiriyle iç içe konuşulan konuların seyri tam olarak takip edilemeyebilir. Bu nedenle iletişim sırasında aktarım devam ederken önceden aktarılmış olan verilerin sonrakilerle bağlantısının kopmasına neden olabilir. Bunu önleme yollarından biri de akıştan çok kopmadan kısa notlar almak veya önemli noktaları kendi cümlelerimizle içimizden tekrar etmektir.

Metinde iletişimde etkin dinleme aşamalarından hangisi açıklanmaktadır?

İletişimde düşünce veya bilginin içeriği/ne olduğu kadar nasıl iletildiği yani sunulduğu da önemlidir. Çünkü haklı da olsa bir kimse argümanlarını doğru sunmamışsa muhataplarını ikna edemez. Ne kadar bilgili de olsa bilgiyi doğru kanal ve şekillerle sunmamışsa karşısındakilere doğru aktaramaz. İşte bu noktada sunumun doğru yapılması pek çok fayda sağlayacaktır.

Aşağıdakilerden hangisi bu faydalar arasında gösterilemez?

Bir sorunla karşılaşıldığında yapılması gereken ilk ve en akıllıca iş o sorunu anlamaya çalışmaktır. Durum tespiti olarak adlandırılan bu çalışmayı yapmadan sorunu çözmeye çalışmak onu daha çok büyütecek, başka sorunları da beraberinde getirecektir.

Buna göre bir sorunla karşılaşıldığında yapılması gerekenler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Bir sorunun çözümünde gerekli tüm çalışmaları ve anlamsal faaliyetleri yerine getirdikten sonra sıra karar verme aşamasına gelir. Ancak bazı durumlarda karar vermek zorlaşır. Örneğin, kararın sonuçlarının yararlı mı, zararlı mı olacağını kestiremediğimiz durumlarda kararsız kalırız. Ancak gelecekte ne olacağına dair kesin bir öngörüde bulunmak mümkün değildir. Bu durumda kişiye düşen, üstüne düşenleri yaptıktan sonra işin hayırla sonuçlanması için Yaradan'ın bilgisine güvenmektir.

Bu metinde sorun çözümünde karar aşamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin önemi üzerinde durulmaktadır?

Sağlıklı düşünme bireysel veya toplumsal kaynaklı olarak sınıflandırılabilen bazı tehditler altında kalabilir. Bu tehditlerin pek çoğu kişinin kendisi tarafından tam olarak tespit edilemeyebilir. Yine bu tehditlerin pek çoğu temelde bir tehditle doğrudan bağlantılıdır.

Sağlıklı düşünmenin önündeki pek çok engelin bağlantılı olduğu asıl tehdit aşağıdakilerden hangisidir?

Temelde herkes kendi beklentilerini, çıkarlarını önemser. Bu insanın doğasında bulunan bir özelliktir. Çünkü yaşamını devam ettirmek isteyen her insan biraz kendi tarafını tutar. Ancak benmerkezci olmanın anlamı biraz daha farklıdır. Bir kimsenin benmerkezci birey olduğu yaptığı bazı davranışlardan kendini belli eder.

Aşağıdakilerden hangisi bu davranışlar arasında gösterilemez?

Burç yorumlarında herkes için geçerli bir yorum sanki size özelmiş gibi anlatılır ve yorum genelde yanlışlanamayan bir yorumdur. Örneğin bir kahve falında "sana üç vakte kadar bir yol görünüyor" denildiğinde aklınıza böyle bir şeyin saçma olduğu gelmez, çünkü bu genel geçer bir ifadedir. Tam tersine o yolun neresi olduğu ve ne zaman olabileceğini düşündürür. Bu fala bakanın doğruyu bildiğinden değil yanlışlanamayan genel geçer bir ifade kullanmasından kaynaklıdır.

Parçada açıklanan sağlıklı düşünme önündeki engel aşağıdakilerden hangisidir?

Kur'an-ı Kerim'de Hz. İbrahim için "O'nun tek başına bir ümmet olduğu" ifadesi kullanılmıştır. Çünkü içinde bulunduğu toplumun yanlış inanışlarına cesaretle karşı koymuş, aldığı kararlarda korkuya yenilmemiştir. Fiziksel, toplumsal ve psikolojik tüm baskılara rağmen inancının doğruluğunda ısrar etmiş ve diğer insanları da hak dine inanmaya kararlılıkla davet etmiştir.

Metinde Hz. İbrahim'in sağlıklı karar verme konusunda hangi engelle baş ettiği açıklanmıştır?

Sağlıklı düşünmenin önündeki engellerden biri de reklamlarda kullanılan yöntemlerdir. Çünkü bir satıcı, ürününün satın alınması için kimi zaman değerlerin araçsallaştırılması, toplumun hassasiyetlerinin görmezden gelinmesi gibi yollara başvurabilir. Temel fonksiyonu tüketicilerin ihtiyaç duyduğu ürünlerin onlarla buluşturulması olan reklamlar; duygu, değer ve hassasiyet gibi özellikleri kullanarak tüketiciyi ikna etmek için kullanılabilir.

Parçada açıklanan sağlıklı düşünme önündeki engel aşağıdakilerden hangisidir?

 Sınıfta birkaç öğrenci bilişim teknolojisinin ne kadar ilerlediği hakkında konuşuyordu. İçlerinden biri bilişim araçları ile ilgili bazı bilgiler verirken diğer bir öğrenci ise onunla ilgili şu cümleyi kurmuştu: "İyi de senin evinde bilgisayarın yok ki!"

 Bu olayda aşağıdaki düşünme hatalarından hangisi örneklendirilmiştir?

"Geçen gün eve çağırdığım musluk tamircisi işi eline yüzüne bulaştırdı. Küçük bir musluğu tamir edemedi. Demek ki tüm muslukçular aynı, ellerinden hiçbir şey gelmiyor."

Bu şekilde konuşan bir kimse aşağıdaki hangi düşünme yanlışına sahip demektir?

"Sigara ile ilgili bu kadar tartışacağınıza oturup şeker tüketmenin insan sağlığına etkisini tartışsaydınız daha yararlı olurdu."

Bu konuşmada düşülen düşünme yanlışı aşağıdakilerden hangisidir?

"Ulaşmayı istediğiniz başarıyı bu okulda elde edemezseniz başka hiçbir okulda elde edemezsiniz."

Bu cümlede aşağıdaki hangi düşünme yanlışı bulunmaktadır?