Był założycielem pierwszych normańskich osad na Grenlandii odrytej przez niego w 982 roku. Swój przydomek Eryk zyskał z powodu koloru włosów. Urodził się w Norwegii jako syn Thorwalda Aswaldssona, stąd był znany także jako Eryk Thorwaldsson.

(a)  

Normański odkrywca, który jako pierwszy Europejczyk zobaczył Amerykę Północną. Podczas żeglugi z Islandii do Grenlandii w 986, Bjarni zboczył z kursu w wyniku sztormu. Ujrzał wtedy lesiste wzgórza, gdzieś na zachodzie. Chociaż ląd wydawał się gościnny, Bjarni postanowił nie badać nowych ziem. Później opowiedział o swoim odkryciu na Grenlandii i w Norwegii, ale nie wzbudziły one większego zainteresowania w tamtych okresie. Dziesięć lat później Leif Eriksson potraktował te opowieści poważnie i wyruszył na poszukiwanie tajemniczego lądu. Rezultatem było założenie normańskiej kolonii w L'Anse aux Meadows na Nowej Fundlandii, pierwszej europejskiej osady w Ameryce.

(a)  

konkwistador hiszpański, zdobywca Chile.

W 1525 r. dołączył do braci Pizarro i Hernando de Luque w Panamie celem wspólnej wyprawy na podbój Peru. Rozczarowany przydzielonym terenem po zdobyciu terytorium, de Almagro wystarał się o zgodę królewską na podbój terenów położonych dalej na południe.

Almagro został pokonany przez braci Pizarro w bitwie pod Las Salinas w kwietniu 1538 r. Został wtedy pojmany, a następnie stracony 8 lipca tegoż roku. Jego ludzie wystąpili później przeciwko Francisco Pizarro, zabili go w 1541 r. w Limie.

(a)  

Hiszpański, żeglarz, odkrywca i konkwistador, pierwszy Europejczyk, który zbadał Florydę

(a)  

Hiszpański zdobywca Meksyku, członek wyprawy, która podbiła Kubę. Po zdobyciu w latach 1519-1521 stolicy Azteków Tenochtitlan, stał się namiestnikiem tych ziem.

W 1528 oskarżony o korupcję i odwołany do Hiszpanii. Po powrocie do Meksyku w 1530 otrzymał jedynie zwierzchnictwo nad wojskiem. W 1535 dotarł do Kalifornii.

(a)  

Portugalski żeglarz i wicekról Indii. Uczestniczył w próbach dotarcia do Indii.

Założył pierwszą europejską osadę na Przylądku Dobrej Nadziei (1503), następnie wpłynął na Ocean Indyjski. Został mianowany przez króla wicekrólem Indii. Zajął Goa oraz Malakkę (1511). Jego flota walczyła z Arabami (wspieranymi przez Wenecjan) o kontrolę nad handlem na Oceanie Indyjskim oraz na Morzu Czerwonym. W 1515 zajął Ormuz. Zginął na morzu niedaleko Goa.

(a)  

Holenderski żeglarz i odkrywca. Był pierwszym Europejczykiem, który dopłynął do Tasmanii i Nowej Zelandii.

(a)  

arabski kartograf i podróżnik, żył na dworze króla Sycylii. W 1154 roku stworzył wielką mapę świata zwaną Tabula Idrisiana (Tabula Rogeriana). Mapa miała orientację południową. W swoich realacjach z podróży opisał Polskę, pomylił ją jednak z Czechami, pisząc o niej "kraj zewsząd otoczony górami".

(a)  

Polski podróżnik, geolog. Wykształcenie medyczne i geologiczne zdobył w Kijowie i Dorpacie. Przebywał na zesłaniu na Syberii, zajmował się kolekcjonowaniem okazów przyrodniczych oraz badaniami geologicznymi. Po przeniesieniu do Irkucka zaczął prężnie działać w Syberyjskim Oddziale Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego, m.in. prowadząc badania w południowej części guberni irkuckiej. Badał również tereny górnego biegu Dolnej Tunguzki i skrzętnie notował spostrzeżenia z wyprawy przez Oleniok. Swoje obserwacje z wszystkich wypraw zawarł w wielu publikacjach, które jednak nie są w pełni znane w Polsce. Poza działalnością pisarską zajmował się również kolekcjonowaniem skamielin roślin i owadów. Za swoje badania otrzymał m.in. złoty medal Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego (1870). Zmarł śmiercią samobójczą; istnieje również teoria, że nieświadomie przedawkował leki.

(a)  

Niemiecki geofizyk, znany współcześnie dzięki teorii wędrówek kontynentów, nazywaną też teorią Wegenera. Wegener zajmował się początkowo astronomią, z której doktoryzował się w 1905 na Uniwersytecie w Berlinie. Później zainteresował się nową podówczas dyscypliną, jaką była meteorologia. Dzięki swoim zainteresowaniem sportami balonowymi stał sie prekursorem badań mas powietrza za pomocą balonów meteorologicznych. Jego wykłady z Termodynamiki atmosfery stały się klasycznym podręcznikiem na początku XX wieku. Wegener brał też udział w latach 1906–30 w 4 ekspedycjach na Grenlandię, gdzie badał polarną cyrkulację powietrza. Dokonał wówczas też wielu cennych obserwacji glacjologicznych. Zginął tam podczas burzy śnieżnej. W trakcie swej kariery naukowej był profesorem uniwersytetu w Hamburgu (od 1919) i w Grazu (od 1924).

(a)  

Niemiecki przyrodnik i podróżnik.Zajmował się mniejszymi jednostkami fizycznogeograficznymi Ziemi. Opisał szczegółowo stepy, pustynie i lasy równikowe. Wg Humboldta celem fizycznogeograficznego opisu Ziemi powinno być poznanie jedności w mnogości, badanie ogólnych praw i wewnętrznego ich związku między zjawiskami tellurystycznymi; wprowadził pojęcia strefowości i piętrowości klimatycznej. Jako jeden z pierwszych postulował ochronę przyrody, jest twórcą pojęcia pomnk przyrody.

(a)  

Norweski badacz polarny, największy odkrywca czasów nowożytnych. 1897-1899 uczestniczył w belgijskiej wyprawie statku "Belgica" do Antarktyki, kierowanej przez Amundsena Gerlache'a de Gomery, w czasie której zbadano Ziemię Grahama. 1903-1906 na statku GjĂśa" pierwszy przebył całe Przejście Północno-Zachodnie, od Grenlandii do Cieśniny Beringa (dotarł przez cieśniny Lancaster i Peel do południowo-wschodniego wybrzeża Ziemi Króla Wilhelma, gdzie zimując prowadził badania i obserwacje magnetyzmu ziemskiego, 1904 ustalił położenie północnego bieguna magnetycznego na północnym wybrzeżu Półwyspu Boothia).

(a)  

Włoski kupiec, nawigator i podróżnik morski. W czasie swoich wypraw zbadał znaczną część wschodniego wybrzeża Ameryki Południowej. W odróżnieniu od Krzysztofa Kolumba, który sądził, że dotarł do Azji Wschodniej, uznał odwiedzone tereny za nieznany wcześniej kontynent. Brał udział w przygotowaniu drugiej i trzeciej wyprawy Kolumba. Według własnego świadectwa miał jakoby w latach 1497-1504 odbyć cztery wyprawy odkrywcze, w co powątpiewają dzisiejsi badacze. Pewny jest jego udział w hiszpańskiej wyprawie do Gujany (1499-1500), razem z A. de Odeją i J. de la Cosą. W czasie jej trwania już samodzielnie dotarł do Amazonki, zbadał wybrzeże Brazylii, dopłynął do ujścia rzeki Orinoko i zawrócił do Kadyksu. W latach 1501-1502 na okręcie portugalskim opłynął brzegi Brazylii. Od 1503 r. zaczęły się ukazywać drukiem listy Vespucciego wraz z barwnymi opisami poznanych krajów. Tłumaczone na wiele języków, zyskały mu tak dużą popularność, iż powszechnie jego, a nie Kolumba, zaczęto uważać za odkrywce Ameryki, a nowy ląd nazwano od jego imienia.

(a)  

Polski geofizyk, meteorolog i podróżnik. Uczestniczył w belgijskiej wyprawie antarktycznej Adriena de Gerlache'a w latach 1897-1899. Jest autorem jedynej oryginalnej pracy polskiej o wyprawach polarnych oraz monografii lodu (1823). Pierwszy ustalił symetrię krystalograficzną kryształków lodu.

(a)  

Urodził urodził się w Warszawie. Uczył się natomiast za granicą. Studiował w Belgii, później był we Francji, Anglii, Szwajcarii. W latach 1894-1896 opublikowano 20 jego rozpraw naukowych. W wieku 26 lat, wykształcony wszechstronnie na studiach geofiznycznych, otrzymał propozycję od belgijskiego kapitana Gerlacha de Gomery udziału w ekspedycji naukowej. Nie zastanawiał się długo. Wyjechał najpierw w Alpy, gdzie w praktyce sprawdził się jako glacjolog. By podkreślić swoją narodowość, zmienił nazwisko z Arct na Arctowski.Ekspedycja na Antarktydę trwała rok. W wyprawie wzięły udział światowe sławy - Roald Amundsen (Norwegia), Frederick Cook (USA). Arctowski stał się kierownikiem naukowym wyprawy. W czasie rejsu prowadził badania z zakresu oceanografii, meteorologii, glacjologii i geologii. Nie był jedynym Polakiem na żaglowcu "Belgica". Obecny był również Antoni Dobrowolski (podróżnik i geofizyk). Polacy zajmowali się obserwowaniem chmur.

(a)  

Brytyjski podróżnik, badacz Afryki. W 1861 wyruszył z Kairu w poszukiwaniu źródeł Nilu. Prowadził badania biegu Nilu i jego dopływów w Etiopii i Sudanie. W 1864 dotarł do jeziora, które nazwał Jeziorem Alberta, i jako pierwszy stwierdził, że wypływa z niego Nil (obecnie za rzekę źródłową Nilu uważa się Kagerę).

Kontynuował badania do 1865, następnie zaś, w latach 1869-1873, w imieniu tureckiego wicekróla Egiptu brał udział w ekspedycji mającej na celu zniesienie niewolnictwa i rozwój handlu w regionie tropikalnych jezior afrykańskich. Ponadto badał Cypr, Indie, Japonię i

(a)  

Był holenderskim żeglarzem i podróżnikiem. Poszukując Przejścia Północno-Wschodniego do Azji, w latach 1594-1597 brał udział w 3 wyprawach: odkrył należącą obecnie do Rosji wyspę Nowa Ziemia, Spitsbergen i Wyspę Niedźwiedzią, dotarł do północnego krańca Nowej Ziemi.

Jego Imieniem nazwano część Morza Arktycznego u wybrzeży Europy i jedną z wysp we wschodniej części archipelagu Svalbard. Notatki z jego ostatniej podróży odnaleziono po 274 latach, na Nowej Ziemi.

(a)  

Urodził się 1849 roku w Warszawie. W roku 1866 wstąpił do szkoły oficerskiej w Odessie. Z początku służył w pułku piechoty. Na własną prośbę w 1874 roku został przeniesiony do Oddziału Topograficznego sztabu Okręgowego Wojsk w Turkiestanie.

W latach 1876-97, pełniąc służbę w oddziale topograficznym garnizonu w Samarkandzie, podejmował wiele wypraw po Azji Środkowej (Pamir, Ałtaj, Turkiestan, Buchara, Afganistan). Dotarł między innymi do gór Zerawszańskich i Hisarskich. Zbierał pomiary topograficzne. Oprócz tego zgromadził bogatą dokumentację geograficzną i etnograficzną. Zajmował się glacjologią, poszukiwaniami geologicznymi oraz gromadził liczne zbiory florystyczne i faunistyczne, głównie owady. Dzięki swojej znajomości regionu przyjęty został do Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego. Poza zbiorami pozostawił z tych wypraw nagradzane na wystawach artystyczne zdjęcia fotograficzne.

W 1897 przeniesiony został na własną prośbę do Siedlec w stopniu ppłk, w 1906 emerytowany. W Siedlcach był aktywnym członkiem PTK i organizował wycieczki krajoznawcze.

(a)  

Inżynier wojskowy i podróżnik. Uczestnik powstania listopadowego. Urodził się 17 grudnia 1797 roku w Warszawie. Był inżynierem wojskowym. Brał udział w powstaniu listopadowym. Potem przebywał na emigracji we Francji. Zajmował się tam budową dróg i mostów. Od 1836 stał się uczestniczył w budowie portu w Algierze. W roku 1842 opracował plany fortyfikacji Aleksandrii. Uczestniczył we francuskiej wyprawie naukowej w Góry Księżycowe (Ruwenzori) i do źródeł Nilu. Podróż w górę Nilu trwała osiem miesięcy, cel jednak nie został osiągnięty a uczestnicy wyprawy wrócili do Europy tylko z cząstkowymi wynikami pracy. W Andaluzji założył plantację drzew oliwnych z urządzeniami nawadniającymi oraz konstruował młyny i prasy o napędzie wodnym.

(a)  

Żeglarz i odkrywca portugalski, który opłynął południowy kraniec Afryki jako pierwszy Europejczyk od starożytności.

(a)  

Szlachcic pochodzenia węgierskiego, żołnierz, podróżnik, autor tłumaczonych na wiele języków, głośnych pamiętników. W 1768 przybył do Krakowa i brał udział w konfederacji barskiej. Dostał się do niewoli rosyjskiej i 1770 został deportowany do Bolszerecka na Kamczatce. Tu zorganizował spisek, w którego wyniku zesłańcy opanowali miasto.

Beniowski opuścił Kamczatkę na statku skarbowym i przypłynął do Makau, osady portugalskiej na wybrzeżu chińskim, niedaleko Kantonu. Po sprzedaniu statku, skór i futer, opuścił  Makau i popłynął do Francji.

Wstąpił do wojska francuskiego w charakterze podpułkownika. Rząd Francji wysłał go 1773 na Madagaskar w celu podboju wyspy. Obwołany przez tubylczych naczelników i władców namiestnikiem wyspy, próbował bez powodzenia nią administrować. W1785 przypłynął do Madagaskaru. Dotarł do Zatoki Antongilskiej i opanował francuska faktorię handlową. Zginął 23 maja 1786 w potyczce z Francuzami. Pochowany nad rzeką Andranofotsy w Zatoce Antongilskiej.

(a)  

Duński żeglarz, odkrywca i badacz północnej Azji. Po ukończeniu szkoły morskiej w Amsterdamie i podróży do Indii Wschodnich, wstąpił jako podchorąży do floty cara Piotra I. Powierzono mu dowództwo nad wyprawą mającą na celu poznanie północno-wschodnich wybrzeży Azji i odkrycie Przejścia Północno-Wschodniego.

1725-1728 przemierzono całą Syberię, aż do Ochocka nad Oceanem Spokojnym i dalej do Niżniekamczacka na wschodnim wybrzeżu Kamczatki. 1828 Bering wyruszył z Kamczatki, przepłynął przez cieśninę na Morze Arktyczne do 67 st. 18'N, potwierdzając, że Azja nie ma połączenia lądowego z Ameryką.

1730 powrócił do Sankt Petersburga, odkrywając wcześniej połączenie między Morzem Ochockim i Oceanem Spokojnym. 1733-1741 kierował Wielką Ekspedycją Północną, której zadaniem było zbadanie wybrzeży Morza Arktycznego i odnalezienie północnych brzegów Ameryki. 1741 wypłynął z Kamczatki docierając do brzegów Alaski i Aleutów. Po uszkodzeniu statku załoga została zmuszona do zimowania na wyspie w archipelagu Wysp Komandorskic, gdzie Bering zmarł.

(a)  

brytyjski podróżnik i badacz. 1858 wspólnie z J.H. Speke'm odkrył jezioro Tanganika. 1861 jako pierwszy zdobył gł. szczyt masywu Kamerun - Fako (4070 m n.p.m.).

(a)  

Angielski żeglarz i odkrywca, kartograf, astronom. Organizator i kierownik trzech wypraw dookoła świata. W trakcie pierwszej zdobył wyspy Towarzystwa, spenetrował obszary Melanezji i Nowej Zelandii, dotarł do wybrzeży Australii i przypłynął cieśninę Torresa.

Podczas drugiej odkrył, m.in.: Nową Kaledonię, archipelag Fidżi, wyspy w Polinezji wyspy  Georgię Południową i Sandwich Południowy.

Trzecia wyprawa zorganizowana w celu odnalezienia przejścia morskiego z Oceanu Spokojnego na Ocean Atlantycki, dotarła do wybrzeży Alaski, na Morze Czukockie oraz na Hawaje, gdzie zginął w potyczce z tubylcami.

Sporządzone przez Cooka mapy zmieniły wyobrażenie o zarysach lądów i mórz. Doniosłe znaczenie miało również stwierdzenie możliwości kolonizacji Australii.

(a)  

Polska podróżniczka. Kształciła się w Warszawie na Wyższych Kursach Naukowych, później w Oxfordzie. 1912-1921 wykładowca na uniwersytecie w Oxfordzie, Londynie, Bristolu, badaczka kultury ludów Syberii. W 1913 wygłosiła w Birmingham referat, który zachęcił Uniwersytet Oxfordzki do zorganizowania ekspedycji naukowej na Syberię.

(a)  

Geograf, geolog i paleontolog, badacz Syberii. Był uczestnikiem powstania styczniowego, zesłany na Syberię, do Omska, następnie do Irkucka. Na polecenie Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego odbył wyprawy geologiczne w góry Sajan Wschodni, do doliny Irkut i nad rzekę Dolną Tunguzkę. 1877-1881 opracował pierwszą mapę geologiczną wybrzeża jeziora Bajkał.

W geomorfologii zapoczątkował kierunek ewolucyjny. 1886-1891 pracownik Petersburskiej Akademii Nauk. Zmarł badając tereny wzdłuż rzeki Kołymy. Jego imieniem nazwano dwa pasma górskie w azjatyckiej części Rosji, dwie góry koło Bajkału i miasto nad Kołymą.

(a)  

Angielski przyrodnik o wszechstronnej wiedzy. Studiował botanikę, zoologię, medycynę, geologię i teologię. Twórca teorii ewolucji, zwanej darwinizmem.

Bogate zbiory botaniczne, zoologiczne i geologiczne zebrane podczas wyprawy dookoła świata w 1831 stały się podstawą do opracowania dzieła O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego. Wg Darwina dobór naturalny jest najważniejszym czynnikiem nadającym kierunek zmienności organizmów, znaczy to, że w walce o byt przetrwają tylko osobniki najsilniejsze, które przekazując potomstwu cechy przystosowawcze, wzmacniają gatunek w kolejnych pokoleniach.

(a)  

Żeglarz angielski, poszukiwacz drogi północno-zachodniej do Chin (Północno-Zachodnie Przejście), a następnie południowo-zachodniej do Indii.

W latach 1585-1587 odbył 3 wyprawy w poszukiwaniu Przejścia Północno-Zachodniego. Podczas pierwszej wyprawy (1585) zbadał wybrzeża Grenlandii i odkrył (nazwaną później jego imieniem) cieśninę pomiędzy Grenlandią a Ziemią Baffina.

Podczas czwartej wyprawy, już w 1592, odkrył Wyspy Falklandzkie. W 1595 opublikował sprawozdanie z wypraw.

Zabity przez piratów japońskich w Cieśninie Malakka podczas jednej z kolejnych wypraw

(a)  

Podróżnik, lekarz i zoolog. Profesor uniwersytetu lwowskiego, członek PAU. Groziła mu kara śmierci za działalność powstańczą. W wyniku interwencji międzynarodowego środowiska naukowego został skazany na 12 lat katorgi i dożywotni pobyt na Syberii. Tam odkrył ponad 200 nowych gatunków.

Na Syberię wyruszył 10.08.1864 , będąc lekarzem bez praktyki, niósł pomoc towarzyszom niedoli.W pierwszych latach pobytu zajmował się wyrębem lasu. Łowił wtedy owady. Odkrył też kilka gatunków ryb, płazów, skorupiaków. Dzięki dobrej opinii został wkrótce zwolniony z ciężkich robót. W 1869 r. opublikował pierwszą pracę naukową o faunie Syberii, którą doceniło Rosyjskie Towarzystwo Geograficzne. Prezes organizacji wstawił się za Polakiem, dzięki czemu otrzymał pozwolenie na osiedlenie się w rejonie perły Syberii- Bajkału.

(a)  

Żeglarz portugalski, odkrywca morskiej drogi do Indii. Wysłany przez króla Manuela jako dowódca trzech okrętów, mając pod sobą 160 ludzi, wyruszył 8 lipca 1497 z Rastello. Trasa wyprawy wiodła przez Atlantyk koło Wysp Kanaryjskich i Wysp Zielonego Przylądka. W grudniu dotarł do Przylądka Dobrej Nadziei. Na wysokości Mozambiku napotkano pierwsze statki pochodzące z Indii Wschodnich. W kwietniu 1498 wyprawa opuściła wybrzeża dzisiejszej Kenii i ruszyła przez Ocean Indyjski docierając do wybrzeża indyjskiego w okolicy Kalikat 20 maja. Gama nie uzyskał od indyjskiego księcia Kalikat zgody na założenie portugalskiej faktorii, na skutek nieprzyjaznych machinacji Arabów, obawiających się utraty swego monopolu handlowego. Opuścił wybrzeże indyjskie, po trzech miesiącach rejsu osiągnął wybrzeża afrykańskie, powrócił do portu macierzystego.

Gama powtórzył swoją wyprawę do Indii, dowodząc tym razem flotyllą 13 okrętów wojennych. W czasie jej trwania założył forty i kolonie handlowe w Somalii i Mozambiku.

(a)  

(ur. 5 marca 1512 – zm. 2 grudnia 1594) flamandzki matematyk i geograf, prekursor współczesnej kartografii. Autor odwzorowania walcowego wiernokątnego, znanego jako odwzorowanie Merkatora.

W latach 1585-1595 wydał zbiór map w formie księgi, ozdobiony wizerunkiem tytana Atlasa, stąd nazwa atlas geograficzny.

(a)  

włoski żeglarz pływający pod brytyjską banderą.

Cabot będąc już doświadczonym kapitanem, został zatrudniony przez Henryka VII dla odbycia podróży w celu znalezienia drogi do Azji. Zgodnie ze swymi przekonaniami Cabot wybrał drogę północną w nadziei na odnalezienie domniemanego Przejścia Północno-Zachodniego. W czasie swej wyprawy w 1497 jako pierwszy nowożytny Europejczyk dopływa do kontynentalnych brzegów Ameryki Północnej odkrywając Nową Fundlandię i Labrador. Kontynuując swoją wyprawę na północ zostaje zatrzymany przez lody. Cabot nie zdołał odkryć północnej drogi morskiej, lecz wytyczył kierunek poszukiwań dla kolejnych podróżników. W czasie swej drugiej wyprawy w 1498 opłynął środkową część wybrzeża amerykańskiego docierając aż do przylądku Hatteras. Powracając z wyprawy zginął w okolicach Islandii.

(a)  

W czasie swej pierwszej wyprawy w 1607 starał się dotrzeć do Azji przez biegun północny. Udało mu się opłynąć znaczną Spitsbergenu i odkrył zupełnie nieznaną wyspę Jan Mayen. Informacje o bogactwie życia biologicznego, na uznawanych za jałowe akwenach, spowodowało rozwój wielorybnictwa i polowań na foki. W czasie drugiej wyprawy na wschód przedostał się aż za Nową Ziemię. W czasie swej trzeciej wyprawy w 1609, będąc w służbie holenderskiej tym razem na zachód dotarł do odkrytej wcześniej przez Johna Cabota Nowej Fundlandii. Po osiągnięciu tej wyspy skierował się na południe i dopłynął do ujścia rzeki, zwanej jego imieniem – Rzeka Hudsona w obecnym stanie Nowy Jork. Odkrycie tych terenów zapoczątkowało holenderskie osadnictwo w tym rejonie i dało początek kolonii Nowej Holandii. Po tym zawrócił na północ i ponownie udał się na wody arktyczne. Omijając Nową Fundlandię popłynął wzdłuż wybrzeży Labradoru. Aż osiągnął odkrytą wcześniej przez Davisa, lecz nazwaną jego imieniem Cieśninę Hudsona. Następnie przedostał się na Zatokę Hudsona, gdzie na wybrzeżu Zatoki Jamesa załoga przezimowała. Hudson był przekonana, iż odkryty przez niego akwen jest zachodnim Oceanem i zamierzał kontynuować podróż na zachód. Uniemożliwił mu to bunt załogi, która opanowawszy okręt pozostawiła Hudsona wraz z jego synem i ośmioma wiernymi towarzyszami na pustynnym brzegu i odpłynęła w drogę powrotną. Buntownicy zdołali dotrzeć do Anglii i tam złożyć sprawozdanie. Wysłana w w latach 1612-1613 wyprawa ratunkowa, nie zdołała odnaleźć żadnych śladów Hudsona i jego przyjaciół.

(a)  

Polski geolog, mineralog, badacz Ameryki Południowej

Po powstaniu listopadowym przeniósł się do Paryża, gdzie ukończył szkołę górniczą ze stopniem inżyniera. Przeniósł się do Chile. Działalność Domeyki w Chile miała duże znaczenie dla tego kraju. Dzięki zainicjowanym przez niego licznym badaniom mineralogicznym i geologicznym, rozwinął się tam przemysł górniczy, dając ubogiemu dotąd krajowi szansę wzbogacenia się i uniezależnienia od zagranicy. Oprócz tego, Domeyko przyczynił się do upowszechnienia w Chile oświaty i polepszenia jej poziomu.

W dziedzinie mineralogii Domeyko zasłużył się poprzez odkrycie m.in. arketytu, amiolitu i domeykitu. Opisał też dokładniej własności znanych wcześniej minerałów. Prace swe ogłaszał w rocznikach uniwersyteckich w Santiago i pismach specjalistycznych. Opublikował też dwa duże dzieła na temat zasobów naturalnych w Chile, a także Peru, Boliwii i Argentynie.

(a)  

Francuski podróżnik i odkrywca, znany z licznych, wczesnych odkryć na terytorium dzisiejszej Kanady. Wyruszył na poszukiwanie zachodniej drogi morskiej do Azji. Wówczas odkrył tereny na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej (Nowa Fundlandia), a także ujście rzeki Św. Wawrzyńca. Podczas następnych wypraw popłynął w górę rzeki i dopłynął do miejsc, w których znajdują się obecnie Montreal i Quebec City. Nie powiodło się założenie pierwszej francuskiej osady w Ameryce.

(a)  

Żeglarz, który niby miał dotrzeć do Ameryki przed Kolumbem.

(a)  

Agronom, botanik i podróżnik działający w służbie Francji, pochodzenia polskiego.

Położył zasługi w zagospodarowaniu obszarów pustynnych Sahary, propagował prace nawadniające, budowę studni artezyjskich, zakładanie sztucznych oaz. Odbył szereg wypraw badawczych po Afryce. W 1891 został wysłany do obszarów pomiędzy dorzeczem Konga i jeziorem Czad.

Ponownie przebywał w okolicach Konga, gdzie prowadził badania przyrodnicze. W 1895 kierował wyprawą do Tunisu, dokonując analizy możliwości rolniczych. Dzięki 6-letniom badaniom w Afryce został uznanym specjalistą rolnictwa tropikalnego, autorem wielu publikacji w prasie francuskiej.

(a)  

Geograf, geofizyk, glacjolog, klimatolog i polarnik.

W latach 1930- 1931 prowadził badania w Laponii. Uczestnik licznych wypraw na tereny polarne, m.in. w duńskiej\i polskich

(a)  

Był szkockim podróżnikiem, lekarzem i misjonarzem, badaczem Afryki. Prowadząc prace misyjne dużo podróżował i dokonał wielu ważnych odkryć. Działając w kraju Beczuana odkrył jezioro Ngami.

Przebył trasę od górnego Zambezi do Luandy, odkrywając na Zambezi największy wodospad Afryki, który nazwał Wodospadem Wiktorii. W 1858 odkrył jezioro Niasa. Podczas następnej wyprawy dotarł do jeziora Tanganika, rzeki Luapuli, jezior Mueru i Bangueulu. Odkrył Lualabę i mylnie uznał ją za odcinek źródłowy Nilu.

Jego imieniem nazwano wyspę na Zambezi niedaleko Wodospadu Wiktorii, miasto w Zambii i pasmo górskie wzdłuż jeziora Niasa. W Malawi jest osada nazwana Livingstone.

(a)  

Stanowi wzór dla wielu badaczy. Stworzył podstawy nowoczesnej antropologii. Od naukowców wymagał doskonałego opanowania języka i zamieszkiwania razem z tubylcami na danym terenie. Stał się pionierem antropologii terenowej.

Młody Bronisław dorastał w iście naukowym środowisku. Początkowo studiował chemię i matematykę, później interesował się filozofią. Uzyskał stypendium i kontynuował naukę w Londynie. Tam też przyszedł pierwszy sukces- napisał pracę o rodzinie u aborygenów.

Jednakże marzeniem młodego badacza było prowadzenie obserwacji w terenie. Udało mu się pozyskać finanse. Na wyprawę zabrał będącego w stanie załamania psychicznego Witkacego. Bronisław natomiast pozostał na Wyspach Triobrianda, które liczyły ok. 1300 mieszkańców. Będąc pionierem badań terenowych nie miał gotowych założeń prowadzenia obserwacji. Zdecydował, że najpierw należy zebrać jak największą ilość danych. Nie ograniczał się przy tym i prowadził wszechstronne statystyki. W trakcie swojego pobytu na wyspach udowodnił, że życie tubylców jest bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać i jest regulowane przez wiele skomplikowanych praw i zależności.

(a)  

Polski geograf i geolog. Profesor Uniwerstytetu Warszawskiego (od 1946) i członek Polskiej Akademii Nauk (od 1952), przewodniczący Komisji Wypraw Międzynarodowego Roku Geofizycznego (1956-1958). Obiektem jego badań były utwory jurajskie i czwartorzędowe w Polsce, a ponadto prowadził badania na Antarktydzie, Saharze, w Himalajach

(a)  

Angielski żeglarz i odkrywca. Baffin wziął udział w wyprawie, która była kontynuacją wcześniejszych wysiłków w celu odnalezienia Przejścia Północno-Zachodniego. W czasie ostatniej wyprawy żeglarzom dopisało wielkie szczęście. Sprzyjające warunki atmosferyczne sprawiły, że płynąc Cieśniną Davisa, udało im się przedrzeć przez normalnie skute lodem wody do Morza Baffina i Cieśniny Smitha. Po zawróceniu na zachód wyprawa odkryła dwie nowe cieśniny: Jonesa i Lancastera. Ta, tak owocna z punktu odkryć geograficznych podróż, zakończyła się fiaskiem. Nie odkryto Przejścia, a doświadczenia subarktycznej żeglugi tej postaci zniechęciły kolejnych odkrywców do zapuszczania się na te wody.

(a)  

Niemiecki kartograf i geograf. Sporządził mapę żeglarską oraz mapę Europy. Jako pierwszy zaproponował nazwę Ameryka dla Nowego Świata na cześć Amerigo Vespucciego, którego uważał za jego odkrywcę. Nową nazwę kontynentu umieścił w traktacie Cosmographiae introductio... i na mapie świata Universalis cosmographia, wydanych w 1507. Nazwa ta dotyczyła tylko Ameryki Południowej.

(a)  

podróżnik, pisarz tworzący w języku francuskim, publicysta, działacz polityczny, historyk. W latach 1788-1792 poseł na Sejm Czteroletni, działacz obozu reform. Odbył liczne podróże, z których pozostawił relacje, zebrane w tomie Podróże. W okresie od 1805 do 1806 kierownik naukowy rosyjskiej misji dyplomatycznej do Chin (dotarł do Mongolii). Członek Petersburskiej Akademii Nauk od 1806. Jeden z pierwszych badaczy historii i archeologii Słowiańszczyzny.

(a)  

Założyciel Katedry Geografi w Krakowie oraz Poeta.

(a)  

Zesłany, agent w służbie rosyjskiej. Podróżował po Azji Środkowej, wykonał zdjęcia topograficzna Buchary, w 1937 miał tajną misję w Afganistanie

(a)  

Geolog, badacz Archipelagu Malasjkiego. W 1918-1938 prowadził badania w Indonezji, gdzi odkrył ropę naftową i inne materiały.

(a)  

Orientalista. Podróżował po Bliskim Wschodzie poznjąc Azję Mniejszą, Syrie, Irak i Arabie. Przebył zapewnewszerz Półwysep Arabski. Ilustrował Konie Arabskie i Arabie

(a)  

Urodził się na Wołyniu. Jego stary po upadku powstania listopadowego uciekł do paryża. Jako Inżynier wybudował kolej w paru i Ekwadorze

(a)  

Niektórzy mówią, że polscy odkrywcy 21 wieku to himalaiści, jednak nie sposób pominąć milczeniem Marka Kamińskiego. Zdobył on oba bieguny Ziemi, Spitsbergen, masyw Vinsona, czyli najwyższy szczyt Antarktydy oraz Mount Gunbjorn – najwyższą górę Grenlandii. Kamiński dwukrotnie przeszedł Grenlandię na nartach. Pokonał też 800 kilometrów na Pustyni Gibsona w Australii w 46 dni.

(a)  

Polscy podróżnicy współcześni mieli to szczęście, że do promowania swoich działań mogli wykorzystywać media. Znani polscy odkrywcy i podróżnicy tego okresu to Tony Halik i Elżbieta Dzikowska, którzy przez ponad dwadzieścia lat byli prowadzącymi telewizyjne programy naukowe.

Tony Halik urodził się w 1921, a zmarł w 1998 roku. W 1948 roku wyemigrował z Polski, by cztery lata później przyjąć obywatelstwo argentyńskie w celu łatwiejszego przemieszczania się po świecie. Zafascynowany przede wszystkim Indianami, Halik często przemierzał tereny amazońskiej dżungli. Na żaglówce w towarzystwie żony Pierrette Andrée Courtin przepłynął rzeki Parana i Paragwaj w poszukiwaniu indiańskich plemion. W czasie jednej z wypraw Halik w paśmie górskim Serra do Roncador odkrył system tuneli i jaskiń. Jedną z nich nazwał Jaskinią Orła Białego.

Najsłynniejsza podróż Halika to wyprawa jeepem z Ziemi Ognistej do Alaski.

(a)  

Odkrył np. Źródło Amazonki

(a)  

Przebył samotnie Afrykę wzdłuż – z południa na północ, a następnie z północy na południe, finansując swoją wyprawę dzięki zdjęciom i pisanym podczas podróży reportażom, publikowanym w europejskiej prasie.

(a)  

Paweł Edmund Strzelecki (ur. 20 lipca 1797 w Głuszynie, zm. 6 października 1873 w Londynie) – polski podróżnik, geolog, geograf, badacz i odkrywca. Jako pierwszy Polak indywidualnie okrążył świat w celach naukowych, odwiedził wszystkie kontynenty oprócz Antarktydy. Paweł Edmund Strzelecki to polski odkrywca, podróżnik, geolog i geografii. Prowadził liczne badania geologiczne w Australii, Ameryce Północnej i Ameryce Południowej. Jego imieniem w Australii nazwano rzekę, pustynię, górę, 2 szczyty i rezerwat przyrody. Odkrył w Australii złoża złota, węgla kamiennego, ropy naftowej i rudy miedzi.

(a)  

Farmaceutyk i przedsiębiorca skonstruował pierwszą lampę naftową oraz wybudował pierwszą na świecie kopalnie ropy, która powstała w wsi Bóbrka, leżącej obok Krosna.

(a)  

Urodził Się w Zułowie. Jest Bratem Józefa Piłsudskiego. Po planowaniu zamachu na Cara Został Zesłany Na Syberię gdzie na Sachalinie badał Lokalne Plemię Ajnów. Prowadził tam również pracę meteorologiczne, zbudował bibliotekę oraz uczył dzieci. Umarł w Paryżu. Dostał przydomek króla Ajnów

(a)  

Rosyjski Generał. W 1886 roku prowadzi badania centralnego Tienszanu, górnego biegu Syr-darii, Narynu i Suusamyru, Pamiru, części Hindukuszu, dopływów Indusu, górnego biegu Tarymu, księstwa Hunza i grzbietu Kaszgaru. Grąbczewski odbiera później złoty medal Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego.

W 1889 roku bada rejony Karateginu, Darwazu, Pamiru, Kafiristanu, części Wachanu i Hindukuszu, północno-zachodniego Tybetu i Kaszgarii. Dociera do Karakorum, pod północną ścianę K2. W trakcie tej podróży tworzy plany topograficzne obszaru wielkości kilku tysięcy km kw..

(a)  

polski geograf, dydaktyk, popularyzator geografii. Przyczynił się do rozwoju podręczników geograficznych dla uczniów liceów i szkół podstawowych. Za jego najważniejsze osiągniecie uznaje się „Szkolny słownik geograficzny”. Zawiera on około 3200 haseł ze wszystkich działów geografii oraz działów pokrewnych. Inne książki to „Kartografia w zarysie”, „Wstęp do geografii fizycznej”, „Pojęcia i ich kształtowanie w toku nauczania geografii w szkole ogólnokształcącej”. Jan Flis był jednym z organizatorów olimpiady geograficznej.

(a)  

Stworzył wielki Atlas geograficzny

(a)  

W latach 1818–1819 dowodził w wyprawie, która dotarła do Cieśniny Smitha i Cieśniny Lancastera. Podczas wyprawy w latach 1829–1933 odkrył półwysep Boothia i Wyspę Króla Williama. Podczas tej ekspedycji jego bratanek James Clark Ross (1800–1862) jako pierwszy ustalił położenie północnego bieguna magnetycznego. W latach 1850–1851 prowadził poszukiwania zaginionej wyprawy Franklina.

(a)  

irlandzki podróżnik i odkrywca, badacz Antarktydy. Otrzymał Medal Polarny.

(a)  

W 1957 roku dowodził ekspedycją polarną PAN, która wybudowała Polską Stację Polarną nad Zatoką Białych Niedźwiedzi^[4]. Uczestniczył także w wielu innych polskich i norweskich wyprawach polarnych, w wielu jako kierownik – m.in. na Wyspę Niedźwiedzią (1932–1933, 1964), Grenlandię (1937), Spitsbergen (od 1934 do 1984–1985).

(a)  

amerykański podróżnik i odkrywca; najprawdopodobniej był pierwszą osobą, która dotarła do geograficznego bieguna północnego.

(a)  

Odkrył wyspy Vanuatu

(a)