NEW
Font size
WorksheetsCEVAT
Total questions: 20
Worksheet time: 15mins
Günlük dilde “etik” sözcüğü sıklıkla “ahlak” sözcüğü yerine kullanılmaktadır. Ancak etik ve ahlak birbirinden farklı kavramlardır. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisi etiğe ilişkin söylenmiş olamaz?
Evrensel olarak kabul gören ilkeler üzerinde durur
Ahlak üzerinde konuşur, sorgular, tartışır ve düşünür.
Nasıl davranılması gerektiğine ilişkin yazılı olmayan standartlar belirler.
Günlük hayatta kişilerin ilişkilerinin ve eylemlerinin bilgisini edinmeye çalışır.
Derse geç gelen öğrencinin öğretmene gerekçesini açıklarken doğruyu söylemesi - - - -, yalan söylemesi - - - - dir. Bu davranışlardan birini seçmesi - - - -, doğru söylemeyi seçmesi yani iyiye yönelmesi - - - - dir. Açıklamadaki boşluklara aşağıdaki kavramlar uygun şekilde yerleştirildiğinde hangisi açıkta kalır?
erdem
kötü
iyi
sorumluluk
Ahlak felsefesi, insan eylemlerini ve bu eylemlerin dayandığı ilkeleri konu alan felsefe dalıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi ahlak felsefesinin sorularından olamaz?
Ahlaki eylemin amacı nedir?
Erdemli yaşam mümkün müdür?
Her güzel iyi midir, her iyi güzel midir?
Evrensel ahlak yasalarına ulaşmak mümkün müdür?
Ahlak insanın davranışları, yapıp ettikleri olarak tanımlanırken etik, bu ahlaksal davranışların problematiğini irdeleyen bir disiplin olarak ifade edilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi etiğin ilgilendiği sorulardan biri değildir?
Güzel olan karşısında evrensel bir beğeni sergilenebilir mi?
insan eylemlerinde özgür müdür?
Sorumluluğun temel dayanağı nedir?
Vicdan karşısında evrensel bir ahlak geliştirilebilir mi?
Mağazadan bir eşyayı çalmak isteyen kişi ya bir korumanın gözetimi ya elektronik bir kontrol sistemi ya da cezalandırılmaktan, kınanmaktan korktuğu için çalmaktan vazgeçebilir. Bu ahlaki bir davranış değildir; bu bir hesaptır, bu bir önlemdir. Ahlak, yalnızca kendi vicdanına yöneliktir. Bu görüş aşağıdaki yargılardan hangisini destekler niteliktedir?
Ahlaklılık önlem almayı gerektirir.
Toplumsal baskı suç oranını arttırır
Korkuyla yapılan iyilik, iyilik değildir.
Cezalandırılmanın olmadığı yerde ahlaktan söz edilemez.
Erdem içselleştirilmedikçe uygulanabilir bir meziyet değildir. Altıncı kattan düşmek üzere olan bir çocuğu tutup tutmamayı düşünen insan henüz erdemli sayılmaz. Duruma göre tutabilir ya da tutamaz o ayrı bir konu. Fakat erdemli insan tutsam ne çıkarım olur, tutmasam ne olur hesapları asla yapmaz. Erdemli olmayı içselleştirmiş ve erdemi temel bir yaşantı ilkesi haline getirmiş bir kişi doğru eylemin kararını hemen verebilir ve çocuğu tutar. Parçadan yola çıkılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çıkar düşünülmeden yapılan eylemlerde erdem aranmaz.
İçselleştirilmeden uygulanabilecek en önemli meziyet erdemdir
Yapılan davranışın sonucu olumlu olursa, kişi erdemi yaşantı ilkesi yapmış olur.
Doğru eylemde bulunmak için bir insanın erdemi özümsemiş olması gerekir.
İnsanın istenç ve eylemleri, içten ve dıştan gelen nedenlerle belirlenmiştir. Kararlarımız, içinde yaşadığımız koşullara bağlıdır. İnsanın Tanrı, doğa veya toplum tarafından belirlenmiş bir yazgısı vardır. Bu görüşleri savunan bir düşünüre göre ahlaki eylemin temel niteliği aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Ahlaki eylem irademizle gerçekleşir.
Her ahlaki eylemin temel bir amacı vardır
Evrensel ahlakın amacı sorumlu davranışlar sergilenmesidir
İnsan ahlaki eylemde bulunurken özgür değildir
Üniversite sınavına girecek olan Aslı, doğaüstü bir gücün sınavda başarılı olup olamayacağını önceden belirlediğini düşünmektedir. “Kaderimde ne yazıldıysa o olur. Çalışmama gerek yok.” der. Aslı’nın bu savunması aşağıdaki görüşlerden hangisine uygundur?
Otodeterminizm
İndeterminizm
Fatalizm
Determinizm
I. Her insan öncelikle kendi benliğini dikkate alır ve eylemlerini buna uygun olarak düzenler
II. Ahlaki eylem, mümkün olan en çok sayıda insana en fazla mutluluğu getirmelidir. Verilen görüşler sırasıyla aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine uygundur?
Nihilizm - Egoizm
Hedonizm - Fatalizm
Egoizm - Utilitarizm
Entüisyonizm - Liberteryanizm
İnsanın doğasında acıdan kaçıp, hazza yaklaşmak isteyen bir yapı vardır. Haz bize mutluluğu sağlarken, acı bu mutluluğa engel olur. Ancak buradaki haz, toplumun faydası ön planda tutularak seçildiğinde bizi mutluluğa ulaştırır ki bu, ahlaki eylemin temelinde yer alması gereken bir şeydir. Bu parçadaki ifadeler aşağıdaki görüşlerden hangisine uygundur?
Hobbes’un bencillik ahlakına
Epiküros’un hazcılığına
Bergson’un sezgiciliğine
Nietzsche’nin nihilizmine
Bentham’ın utilitarizmine
“Öyle hareket et ki senin eylemlerinin ilkesi tüm insanlığın eylemlerinin ilkesi olsun. Bunun için koşulsuz buyruğa uymalısın.” Kant’ın bu ilkesinden hareketle ahlaki eylemin amacını aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıkladığı söylenebilir?
Ödev
Haz
Yarar
Mutluluk
Toplumsal uyum
Tehlikelere gözü kara bir şekilde atılmak cesaret değildir. Varını yoğunu savurganca dağıtmakla da cömert olunmaz. Her şeyin bir ortası vardır. Erdemli insan orta yolu bulup ona göre davranan insandır. Bu parçaya göre bir insanı erdemli yapan aşağıdakilerden hangisidir?
Ölçülü olması
Vicdanlı olması
Kendini tanıması
Kötülükten sakınması
Duygularını bastırması
Ahlak felsefesi, ahlakı genel olarak ele alır, ahlaklı olmanın ne anlama geldiği üzerinde durur. Başka bir deyişle,ahlakın özünü ve temellerini araştırır. Temel değerleri ve erdemleri konu alarak, insan için neyin iyi olduğuna cevap verir. İnsan için özgürlüğün hangi anlamda olanaklı olduğunu sorgulayarak, insanın eylemlerini özgürlüğe dayandırmaya çalışır.Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ahlak felsefesinin sorguladığı sorulardan biri değildir?
Ahlaklı olmanın dayandığı temel ilke nedir?
İnsanın doğru bilgiye ulaşmasında yararlanacağı yol ne olmalıdır?
Vicdanlı bir hareketin unsurları nelerdir?
Kişi vicdanı karşısında evrensel bir ahlak yasası var mıdır?
Ahlakın varlığı, kişinin kararlarına bağlıdır. Kişi özgür olmadığında, yani iyi ve kötü, değerli ve değersiz karşısında, kendi arzu, istek ve idealleriyle bir seçim yapmadığı zaman, ahlaki eylemden söz edilemez.
Burada ahlakın aşağıdaki hangi özelliği üzerinde durulmuştur?
Ahlakın varlığı, bireyin varlığına bağlıdır.
Ahlakın varlığı, bireyin özgürlüğüne bağlıdır.
Ahlakın varlığı, topluma bağlıdır.
Ahlak ancak bir devlet otoritesiyle varolabilir.
İnsan için neyin gerçekten iyi neyin kötü olduğu, filozoflar tarafından ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Buna göre, iyi insan iradesinin ahlaka dayalı bir seçim sonucunda değer verdiği, yararlı bulduğu şey olarak tanımlanabilir. İhtiyaçlarımızı karşılayan, özlemlerimize uygun düşen bir şey, iyidir. Bu özellikleri taşımayan, bu amaçlara hizmet etmeyen şey ise kötüdür.
Bu ifadeye göre, iyi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Salt ahlaki bir ifadeyi dile getirmez
İnsan iradesinin dışında mutlak bir varlık tarafından belirlenir
Ölçüsü toplum değil, birey tarafından belirlenir.
İnsanın ahlaka dayalı bir karar neticesinde faydalı bulduğu şeydir
Gerçek anlamda iyi olan bir şeye katkı yapan iyilerden söz edilebilir. Burada iyi, kendisi için istenen ya da arzu edilen bir bütünde oynadığı rolden dolayı, iyi olan bir şeydir. Örneğin; yalan söylememek, bu anlamda iyi olan bir şey olarak görülebilir. Ama bazen yalan söylemek dürüst insanın başına dert açabilir. Fakat o ahlaklılık adını verdiğimiz bütün için iyi olan, bütüne katkı yapan bir şey olarak kesinlikle iyidir.
Burada söylenmek istenen düşünce aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilebilir?
İyi, istenilen bir bütünde yer aldığı bir role ilişkin, iyi olan bir şeydir
İyi, insanın başına dert açan bir değerdir
Bazen iyiden uzaklaşmak gerekebilir.
İyi olan bazen kötü olarak da ifade edilebilir.
Özgürlük genel anlamda, kişinin kendi dışında bir baskı ya da zorlama olmadan, seçimlerini kendi kendisini belirlemesi anlamına gelir. Yani, özgürlük kişinin dışarıdan gelen bir etki olmadan, kendi kendisini kontrol etmesi, kendi kendisini yönlendirmesi anlamına gelir.Buna göre, özgürlük için hangisini söylemek yanlış olur?
Kişinin dışarıdan bir baskı olmadan kendisini belirlemesidir
Kişinin, kendi içinden gelen isteklere göre davranabilmesi-dir.
Kişinin, dışarıdan bir etki olmadan kendi kendini kontrol etmesidir.
Kişinin eylemlerinin nedeninin, yine kendisi olmasıdır.
Kişi isterse her ortamda özgür olabilir.
Aristotales’e göre, cesaret adı verilen erdem, temelsiz bir atılganlık, bilgiye dayanmayan gözüpeklik ile mutlak korkaklık arasındaki doğru ortadır.Buna göre, Aristotales’e göre erdem aşağıdakiler- den hangisidir?
İyi olmaktır
Toplumun beklentilerine göre davranmaktır.
İki uç arasındaki dengeyi kurabilmektir.
Cesaretli olmaktır
Sorumluluk, ahlaki anlamda, kişinin eylemlerinin sonuçlarını üstlenebilmesi anlamına gelir. Sorumluluk ifade özgürlüğünü varsayar. Başka bir deyişle, eylemlere özgürce ve kendi motifleriyle karar veremeyen bir kimsenin, bu eylemlerinin hesabını verebilmesinden, onların sonuçlarını üstlenebilmesinden söz edilemez.
Parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Ahlak sorumluluk sahibi olmayı gerektirir
Sorumluluk, kişinin davranışlarının sonucunu üstlenmesidir
Özgür irade, beraberinde sorumluluk getirir.
Özgürce davranmayan bir kimse yaptıklarından sorumlu tutulamaz.
Çocukların sorumluluğundan söz edilemez.
Vicdan, kişiyi, ahlaksal özneyi kendi eylemleri hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi iyileri ve değerleri üzerinde doğrudan doğruya ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan güce, denir.Buna göre, vicdanla ilgili aşağıdakilerden hangisine söylenebilir?
Vicdan, insan davranışları hakkında gereksiz bir yargıyı ifade eder.
İnsanın, başkalarının davranışları hakkındaki değerlendirilmeleridir.
Özgürlük vicdanlılığı gerektirir.
Kişinin kendi davranışları hakkında yargıda bulunmasıdır.
