Font size
Worksheets4 сабақ. 1-2 аналитикалық топ катионына тән реакциялар
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
Белгiсiз ионға сұйытылған хлорлы сутек қышқылымен әсер еткенде ақ iрiмшiк тәрiздi тұнба түзiлдi. Осы тұнба аммиак ерiтiндiсiнде түгел еридi, анықталған ион:
Pb2+
Cr3+
Mn2+
K+
Ag+
Бiрiншi аналитикалық тобының катиондарына жатады:
Ba2+, Ca2+, Hg2+
Ag+, Hg2+, Pb2+
K+, Na+, NH4+
Cu2+, Hg2+, Cr3+
Al3+, Cr3+, Zn2+
Калийдiң ұшқыш тұздары жалынды бояйтын түсі:
көк
қара
күлгiн
қызыл
жасыл
Бiрiншi аналитикалық топ катиондары басқа топтардан ерекшеленедi:
осы топтың катиондарын ашатын реактивтердiң сезiмталдылығы төмен
топтық реактивi жоқ
катиондары басқа катионардың ашылуына кедергi жасайды
осы топтың катиодарына пирохимиялық реакциялар тән емес
катиондарды ашатын спецификалық реактивтерi жоқ
Сізге қоспадан калий мен натрий катиондарын ашу қажет, ол үшін қоспада сіздің реакцияға кедергі келтіретін ионның бар жоғын анықтауыңыз керек, кедергі келтіретін ион:
Ca2+
Hg2+
NН4+
Na+
Zn2+
Студенке калий ионын шарап қышқылы ерiтiндiсiмен ашуға тапсырма берілді, осы реакцияны жасауда қосылатын зат:
хлорлы сутек қышқылы
жәй эфир
органикалық қышқыл
аммоний гидрокарбонаты
натрий ацетаты
Натрий катионын ашатын реактивтер:
K[Sb(OH6)], (UO)2[(CH3COO)3]
K4[Fe(CN)6], K2[HgI4]
(NH4)2C2O4, HCI
KMnO4, AgNO3
NH4SCN, CuSO4
Аммоний тұздарына Несслер реактивiмен әсер еткенде байқалады:
ерiтiндiнiң түссiзденуi
ерiтiндiнiң сары –жасыл тұнбаның түзiлуi
аммиактың бөлiнуi
қызыл-қоңыр тұнбаның түзiлуi
түсті кристаллдардың түзiлуi
Қан плазмасының осмостық қысымын ұстап тұратын тұз:
NaCI
NaHCO3
KCI
NH4OH
NH4CI
Екiншi аналитикалық топ катиондарының топтық реактивi:
NaOH
H2SO4
HCI
AgNO3
NH4ОН
Күмiс катионы бар ерітіндіге, бір зат қосқанда, нәтижесiнде ақ iрiмшiк тәрiздi тұнба түзiлді, реакция теңдеуін табыңыз:
AgNO3 + KI = AgI + KNO3
2AgNO3 + Na2S2O3 = Ag2S2O3 + 2NaNO3
2AgNO3 + 2KOH = Ag2O + H2O + 2KNO3
AgNO3 + K2CrO4 = Ag2CrO4 + 2KNO3
AgNO3 + HCl = AgCl + HNO3
Pb(OH)2 көрсететiн қасиеті:
бейтарап
қышқыл
амфотерлiк
тотығу
тотықсыздану
Калий йодид реактивiнің сынап тұздарының (I) ерiтiндiлерiмен түзетін тұнбаның түсі:
ақ ірімшік
кармин қызыл
сары-көк
батпақ-көк
қызыл-кiрпiш
Күмiс аммиакаты комплексiн ыдыратуға болатын реактив:
NaOH
H2SO4
C2H5OH
HNO3
KCSN
Екінші топ қоспаларынан, екеуі бірдей ақ ірімшік тәрізді қорғасын (PbCI2) хлориді мен күмiс (AgCI) хлоридінің тұнбалары түзілді, осы тұнбаларды бiр-бiрiнен ажыратуға болатын мүмкіндікті табыңыз:
центрифугалау арқылы
тұнбаларды спиртпен жуады
сiлтi ерiтiндiсiмен өңдейдi
тұнбаларды ыстық сумен жуады
концентрлi сiлтi ерiтiндiсiмен өңдейдi
Аммоний хлоридiн медицинада қолданады:
антисептикалық және күйдiргiш
диуретикалық және қақырық түсiретiн
дезинфекциялаушы және қабынуға
жүрек ауруларында және тыныштандыратын
аллергияға қарсы және антисептикалық
NH4CI+NaOH → реакцияның нәтижесiнде түзілетін өнім:
қызыл-қоңыр тұнбаның бөлiнуi
ерiтiндiнiң түссiзденуi
аммиактың бөлiнуi
оттектің бөлiнуi
сарғыш кристалдардың түзiлуi
Алмас құрамына кiредi:
Mg2+
Hg2+
Ag+
Na+
Pb2+
Құрамында күмiсі бар қосылыстар:
бура, гипс, альбастер
алмас, каломель, амальгамма
ляпис, колларгол, протаргол
ағылшын тұзы, күйдiрiлген магнезия
темiр-аммоний ашудасы, сульфат
Аммоний иондарына NH4+ тән және сезiмталды реактив:
калий йодидi
феллинг реактивi
калий бихроматы
несслер реактивi
натрий сульфидi
Ерiтiндiден аммоний тұздарын шығаруға болады:
барий хлорид ерiтiндiсiмен тұндыру арқылы
несслер реактивiмен комплекске байланысу арқылы
ерiтiндiнi булау және құрғақ қалдықты қыздыру арқылы
шайқау арқылы эфир қабатына өткiзу
хлороформ мен экстракция арқылы
Hg2CI2 - тұнбасына аммиак ерiтiндiсiмен әсер еткенде байқалады:
тұнба еріп, қызарады
тұнбаның үстiне аммоний иондары адсорбцияланады
тұнбаның бiр бөлiгi ерiтiндiге өтедi
ақ тұнба қара түске боялады
түссiз комплекс түзiледi
Жалын сары түске боялса, ал көк шыныдан қарағанда – күлгiн түс болса, қоспада бар элементтер: (2 нұсқасы дұрыс)
Na+
K+
Pb2+
Ag+
Cu2+
Студенке қоспадан натрий катионын Na+ анықтау берілді, жұмысты орындау үшін қажетті реактив:
Na3[Co(NO2)6]
K[Sb(OH)6]
H2C6H4O6
K2[HgI4]
K4[Fe(CN)6]
Берілген теңдеуден тұнба түзетiн реакцияны анықтаңыз:
NaCI + AgNO3 = AgCI + NaNO3
NaOH + SO2 = Na2SO3 + H2O
Mg + H2SO4 = MgSO4 + H2
2NaCI + H2SO4 = Na2SO4 + 2HCI
CaO + H2O = Ca(OH)2
Na2SO4 • 10H2O тұзы қолданылады:
гастритке
іш жүргізуге
терi ауруына
анемияда
қан тоқтатуға
Калий хлорид ерiтiндiсiне шарап қышқылымен әсер еткенде түзiлген ақ тұнба тез ерiп жойылды. Реакцияны дұрыс жүргiзу үшiн қажетті жағдай:
реакция жүргiзген пробирканы қыздыру керек
реакцияны эфир қатысуымен жүргiзедi
реакцияны натрий ацетаттың қатысуымен жүргiзедi
реакция жүрген кезiнде пробирканың қабырғаларын шыны таяқшамен ысқылау керек
берiлген екi қосылыстардың араластырып қыздыру керек
Пирохимиялық реакцияны беретiн катиондар:
As (III), As (V), Zn2+
Fe3+, Fe2+, Al3
Ag+, Hg2+, Cr3+
Al3+, NH4+, Mn2+
Na+, Ca2+, K+
Белгісіз ион күкірт қышқылының 2 н ерітіндісімен, 96 % этил спирті қатысында ақ түсті тұнба түзді, тұздары жалынды қызыл кiрпiш тәрiздi түске бояды, осы ионды анықтаңыз:
К+
Na+
Fe(III)
Hg (II)
Ca2+
Анализ жүрiсiнде II аналитикалық топтан III топқа өтетін катион:
Pb2+
Ag+
Hg2+
Ca2+
Mn2+
