Font size
Worksheetsodf part 2
Total questions: 100
Worksheet time: 1hrs 9mins
Қан айналу жүйесіндегі негізгі бөлім.
өкпе
бүйрек
жүрек
тамыр
ішек
Тыныс алу жүйесінің маңызды бөлігі
ауыз
мұрын
тамақ
өңеш
өкпе
Мәскеу қаласында болған дүниежүзілік жас кезеңдерінің шағын жиналысында адамның барлық өмірін неше кезеңге бөлген?
8
10
12
14
Нейронның денесін не деп атайды?
миелин
сома
аксон
дендрид
глия
Дендриттер дегеніміз...
Нейронның денесі
Тармақталған қысқа өсінділер
Ақ май тәрізді қабық
Нейронның денесінің ұзын талшықтары
Мишық неше бөлімнен тұрады?
5
7
4
3
Адамның қаңқасының негізі
Бұлшық ет
Сүйек
Қантамырлар
Арқа
Адам өмірінің 4-7 жасы қандай жас кезеңіне жатады?
Алғашқы балалық шақ
Бірінші балалық шақ
Екінші балалық шақ
Жеткіншек немесе жасөспірім
Баланың жасына лайық кітап оқу ұзақтығы 6-7 жаста қанша минутқа тең?
5 минут
10 минут
15 минут
20минут
Қанның мөлшері ересек адамдарда дененің жалпы салмағының қанша пайызын құрайды?
4-6%
6-8%
8-10%
10-12
Қан пластинкаларының пішіні?
Таяқша тәрізді немесе үшбұрыш
Жұлдызша тәріздес
Таяқша тәрізді
Сопақша немесе дөңгелек пішінді
Тұлға сүйектеріне не жатады?
Екі жауырын сүйектері
Аяқ және қол сүйектері
Ми сауыты және бет сүйектері
Омыртқа жотасы, 12 қос қабырғалар мен кеуде сүйегі
Рефлекторлық доға дегеніміз
Рефлексті қамтамасыз ететін нерв торы
Рефлекс тудыратын қозу импульстарынның арасындағы байланыс
Нерв орталықтарының арасындағы байланыс
Синапстардың динамикалық қосылыстары
Рецептор деген
Атқарушы мүше
Тітіркендіргіштің әсерін сезетін құрылым
Орталыққа тепкіш афференттік нерв талшығы
Нерв орталығы мен атқарушы мүшенің арасындағы жалғастырушы түйін
Нейронның қызметі
Интегратифтік
Интегративтік, Трофикалық, Медиатор түзеді, Биопотенциалдар тудырады
Медиатор түзеді
Биопотенциалдар тудырады, координациялық және интеграциялық қызметтер
Жүктілік сары дене гормоны
Прогестерон
Эстрадиол
Тестерон
Соматостатин
Жылу реттеу орталығы орналасқан
Мишықта
Гипоталамуста
Сопақша мида
Ортаңғы мида
Қан айналудың жалпы схемасы
Үлкен,орта және кіші қан айналу шеңберінен
Үлкен және кіші қан айналу шеңберінен
Артерия-веналық шеңберден
Артериялық, веналық және капиллярлық жүйеден
Қолқа, өкпе артериясы, төменгі және жоғарғы қуыс веналардан
Лейкоциттердің негізгі қызметі
тыныс алу
қорғаныш
қан ұйыту
Қалыпқа келтіру
Бейімделу
Майдың мономері деген
Липидтер
Май қышқылдары, глицеридтер
Майлар және май еместер Липоидтар
Май қышқылдары және глицерин
Көк бауырдың депосынан бөлінетін сұйықтық
гликоген
қан
май
нәруыз
көмірсу
Ирелеңдеп орналасқан мүше
асқазан
ішек
жұтқыншақ
ауыз
Тоқ ішектің ұзындығы
2-3м
5-6м
3-4 м
1,5-2 м
Дәрумендерді алғаш ашқан ғалымның аты
Геккель
Павлов
Лунин
Дарвин
Ересек адамдарда жұлынның салмағы
35-36 г
37-38 г
33-34 г
31-32 г
Қанның биохимиялық, физиологиялық көрсеткіштерінің белгілі тұрақтылығын қамтамасыз ететін жүйелер мен мүшелер
Сүйек
дәнекер ұлпа
Гуморальды және жүйкелі реттеу
Өкпе, ас қорыту мүшелері, тері бездері
Буферлік жүйелер
Бүйрек үсті безінің гормондары
Минералокортикоидтар (альдостерон)
Глюкагон
Катехоламиндер; адреналин, норадреналин
Тироксин
Эстрогендер
Кальцитонин
Инсулин
Глюкокортикоидтар
Егде жас
Әйелдер 74 - 80
Әйелдер 75 - 85
Әйелдер 55 - 74
Әйелдер 58 – 74, ерлер 53 - 74
ерлер 55 – 74
Ерлер 85 – 95
Ерлер 60 - 74
Әйелдер 58 – 74, ерлер 63 – 74
Жас кезеңдерін белгілейтін ағза ерекшеліктері
Әлеуметтік
Қоғамдық
Экологиялық
Морфологиялық
Биохимиялық
Физикалық
Медициналық
Қызметтік
Қалқанша безінің гипосекрециясы кезінде адамда кездесетін ауру түрлері
Базедов ауруы
Қант диабеті
Акромегалия
Кретинизм
Пиелонефрит
Гастрит
Эндемиялық зоб
Микседема
Ересек адамдағы негізгі алмасу мөлшері (ккал)
1200, 1500
1750
1300
1650
1700
Он екі елі ішек сөлінің құрамында
Тұз қышқылы
Он екі елі ішек сөлі
Сілекей
Витаминдер
өт
Ұйқы безінің сөлі
Ересек адамның тыныштық күйдегі ЖСЖ – І (соғ/мин)
50
80
70
120
60
Морфофункционалды ерекшеліктері бойынша 13 – 15 жастағы балаларға қатысуға болатын спорт түрлері
Көркем гимнастика, спорттық гимнастика шұғылдануға болмайды
Гимнастика, спорттық гимнастика, спорт ойындары, күрес, ат спорты, көпсайыс, семсерлеу
Ат спорты, көпсайыс, күрес түрлерімен шұғылдануға болмайды
Велоспорт, бокс
Ауыр атлетика, көздеп нысана ату
Жылу беру жолдары
Тотығу процестері
Дене температурасының төмендеуі
Диффузия
Конвекция
Кондукция
Фильтрация
булану
Милы қабаттың гармондары:
Тироксин
Кальцитонин
Норадреналин
Адреналин
Окситоцин
Глюкоган
Қыртысты қабатта түзілетін гормондар:
Глюкокортикоидтар
Андроген
Норадреналин
Эпинефроциттер
Минералкортикоидтар
Орталық секреция бездері:
Қалқанша безі
Қалқаншасерік бездері
Эпифиз
Гипофиз
Тимус (айырлы без)
Бүйрек үсті бездері
Аналық бездер гармондары:
Эстрогендер
Прогрестерон
Инсулин
Адреналин
Глюкоган
Нейроэндокринді
Қанның меншікті салмағы ересек адамдарда-
1,055 кг/м3
1,076 кг/м3
1,077 кг/м3
1,058 кг/м3
1,063 кг/м3
Жаңа туған сәбидің өңешінің ұзындығы? 5 жасында-?
7см
13см
12см
10см
16см
Бір бүйректің массасы қанша?
100 г
120г
130г
150г
170г
Адам терісінің ішкі және сыртқы қабаты:
эпидермис
гиподерма
инсулин
меланин
Тері бездері қай жерде көбірек болады:
Алақан, маңдай,
Шаш, шүйде
Қол, аяқ
Қолтық, мойын
Жүйке жүйесінің құрылысы мен функциялық негізі:
Пигмент
Нерв клеткасы
нейрон
Гармон
без
Тұлға сүйектеріне жатады
омыртқа жотасы
иық
ми сауыты
12 қос қабырғалар
бет сүйектері
Бас сүйектерінің негізгі бөліктері
омыртқа жотасы
иық
ми сауыты
12 қос қабырғалар
бет сүйектері
Аяқ-қолдардың сүйектері адам денесінің екі белдеуін құрады
омыртқа жотасы
иық
ми сауыты
12 қос қабырғалар
жамбас
Мишық бөлімдері
дәнді нейтроциттері
дейтерс ядролары
мишықтың құрты деп аталатын ортаңғы бөлім
эпифиз
мишықтың екі жарты шарлары
И.П. Павлов барлық рефлекстерді екі топқа бөлді, олар:
шартты
Биология
шартсыз
меланин
рефлекс
Шеткі ішкі секреция бездері
Гипофиз
Тимус (айырлы без), Бүйрек үсті бездері
Эпифиз
Сілекей бездері
Қалқанша безі, Қалқансерік бездері
Сопақша мидың қызметі
Рефлекторлық
Жұтыну, шайнау, саусақтардың нәзік қимылдарын реттеу
Ас қорыту
Өткізгіштік
Тыныс алуды, жүректің соғуын қимылдың түріне байланысты лайықтап отырады.
Нерв клеткасының құрылысы
Мембрана
Синапс
Дендрит
Ядрошық
Аксон
Тыныс алу жүйесінің мүшелері
бұлшық ет
бауыр
өкпе
тыныс жолдары
ішек
Бүйректің қызметі
тыныс алуды, жүректің соғуын қимылдың түріне байланысты лайықтап отырады.
қан плазмасын зиянды, қажетсіз заттардан тазарту
жұтыну, шайнау, саусақтардың нәзік қимылдарын реттеу
электролиттік және қышқыл-сілтілік тепе-теңдікті үйлестіру
өткізгіштік
ас қорытуға қатысады
№1 Физиология ғылымы:
Тірі ағзаның, жеке жүйелерінің, мүшелерінің қызметтерін зерттейды
Тірі ағзаның құрылысын зерттейді
Ағзаның әртүрлі тіршілік кезеңдеріндегі қызметтерінің жалпы көрсеткіштерін, қасиеттерін зерттейд
Математикалық символдарды зерттейді
Ағзаның сыртқы және ішкі ортаның әртүрлі әсерлеріне жауабын, бейімделуін, реттелуін зерттейді
Орталық жүйке жүйесінің бөлімдері:
Жұлын
Бауыр
Бүйрек
Мишық, ми сыңарлары
Сопақша ми, ортаңғы ми
Нейрон түрі
Симпатикалық
Афференттік
Диффузиялық
Эфференттік
Қондырма (аралық)
Рецепторлардың орналасуына сәйкес рефлекс түрлері
Экстеррорецивтік
Қимыл-әрекет
Қоздырғыш
Интерорецептивтік
Проприрецивтік
Сопақша мида орналасқан жүйке орталықтары
Қорғаныс (кірпік қағу, жас шығару, жөтелу, түшкіру т.б.)
Бүгу орталығы
Бағдарлау
Қан айналыс (ЖСЖ, қантамыр), ас қорыту (шайнау, жұту, сөл бөлу)
Тыныс алу (дем алу, дем шығару)
Талдағыштар дегеніміз
Вегетативті
Эндокринді
Сыртқы қоршаған ортадағы түрлі тітіркендіргіштерді сезетін
Ішкі ортаның өзгерістерін сезетін
Қан тамырлар
Ас қорыту
Ағзаны қуатпен қамтамасыз ететін мүше
Ми жарты шар қыртысында аяқталатын жүйке жүйесінің күрделі бөлігі
Шартсыз рефлекстер ерекшеліктері
туа пайда болған тұқым қуалайды
тіршілік ету барысында пайда болған, тұқым қуаламайды
Тұрақты, бір түрге тән
Тұрақты емес, бір өкілге ғана тән
Тек адекватты тітіркендіргішке түзіледі, дайын рефлекторлық доғасы бар
Шартты рефлекстер ерекшеліктері
Туа пайда болған, тұқым қуалайды
Тіршілік ету барысында пайда болған, тұқым қуаламайды
Тұрақты, бір түрге тән
Тұрақты емес, бір өкілге ғана тән
Кез келген тітіркендішке түзіледі, жаңа рефлекторлық доға жасалып, тұйықталу қажет
Гиппократ бойынша темперамент түрлері
Астеник
Акселерат
Гиперстеник
Холерик
Нормостеник
Меланхолик
Сангвиник
Жаңа туған нәрестеде бір тәуліктегі ұйқы мөлшері (сағат)
7
9
20
21
22
Қандағы гемоглобин қосылыстары
Оксидазалар
Фосфогемоглобин
Гликогемоглобин
Карбогемоглобин
Карбогемоглобин
Липогемоглобин
Оксигемоглобин
Қанның құрамындағы қан жасушалары
Эритроциттер
Альбуминдер
Лейкоциттер
Глобулиндер
Тромбоциттер
Қан сақтайтын қор мүшелер
Асқазан
Ұйқы безі
Ішек
Бауыр
Көк бауыр
Тері және өкпе қан тамырлары
Мектепке дейінгі бала – бақша жасы
4
5
8
2
6
Бастауыш мектеп жасы
4
7
10
9
Ересек адам ағзасындағы судың мөлшері (%)
60
70
50
30
65
Физиология ғылымының салалары
Анатомия
Жалпы физиология
Биофизика
Жас ерекшеліктер физиологиясы
Қолданбалы физиология
Мидың толық жетілуі
30 жас
35-40 жас
19жас
20 жаста
17 жаста
Ересек адам ағзасындағы қанның мөлшері (л)
10л
4л
5л
6л
5,5 л
Ересек адамның миының орташа салмағы (граммен)
900
1400
1360
500
1260
Тірі ағза қызметінің реттелуі:
Судың әсерімен
Витамин көмегімен
Гуморальді - гормондар
Гуморальді - аниондар мен катиондар әсері, биологиялық белсенді заттар
Жүйкелі ООЖ – нің қатысуымен
ОЖЖ – нің қозуды өткізу ерекшеліктері
Таралған
Белсенді
Баяулатылған
Қозудың жинақталуы
Екі бағытта
Ырғақтың трансформациясы
Бір бағытта
Талдағыштар бөлімдері
Синапс
Шеткі бөлім - рецептор
Аралық бөлім - өткізгіш жолдары
Сенсорлы
Ассоциативті
Орталық бөлім – үлкен ми сыңарлары қыртысындағы аймақтар
Жоғарғы жүйке әрекетінің төрт типке бөлінуінің негізіне ОЖЖ қызметінің туа біткен келесі ерекшеліктері жатады.
Қозу мен тежелудің лабильдігі
Қозу мен тежелудің күші
Қозу мен тежелу процесінің теңдігі
Қозу мен тежелу процесінің жылжығыштығы
Ұйқы түрлері
Бір мезгілді күнделікті
Наркотиктік
Көп мезгілді
Сергек ұйқы
Баяу ұйқы
Гомеостаз дегеніміз
Бауыр қызметінің тұрақты болуы
Өкпе ұлпасының физико – химиялық қасиеттерінің тұрақты болуы
Ағзаның ішкі сұйық ортасы құрамының салыстырмалы түрде бірқалыпты сақталуы
Ағзаның ішкі сұйық ортасының физико – химиялық қасиеттерінің салыстырмалы түрде сақталуы
Көптеген реттеу жүйесінің қызметі арқылы ағзаның ішкі ортасының салыстырмалы түрде бірқалыпты сақталуы
Эритроциттердің негізгі қызметтері
Сүйектің өсуіне әсер етеді
Бұлшық еттің жиырылуына әсер етеді
Қан реакциясының (рН) тұрақтылығын қамтамасыз етеді
Қанның ұюына қатысады
Жасушаларға О2, одан өкпеге СО2 тасымалдау
Холерикте ЖЖЖ – нің типі
Күшті
Ұстамсыз, қозу тежелуден басым
Ұстамды, қозу мен тежелу тең
Қозу реакциясын тежеуі өте қиын
Әлсіз
Сангвиникте ЖЖЖ – нің типі
Күшті
Әлсіз
Ұстамды, қозу мен тежелу тең
Қозу мен тежелу процестерінің бір – біріне ауысуы баяу
Қозу мен тежелу процестерінің бір – біріне ауысуы жеңіл
Флегматикте ЖЖЖ – нің типі
Күшті
Әлсіз, орташа
Қозу мен тежелу процестері күшті , салмақты
Қозу мен тежелу процестерінің бір – біріне ауысуы, жылжығыштығы жеңіл
0 Қозу мен тежелу процестерінің жылжығыштығы нашар
Орта мектеп жасы
8,9
18,16
12
14
11
Жоғарғы сынып оқушыларының жасы
8,9
17
12
16
15
Даму дегеніміз
Өсу (жасушалар санының көбеюі, көлемінің ұлғаюы, салмағының артуы т.б.)
Пішіннің пайда болуы, белгілі бір қызмет атқаруға бейімделуі
Ұлпалар мен мүшелердің айқындалуы
Миофибриллдердің қысқаруы
Шашының өсуі
Ішкі сөл бөлетін бездер
Сілекей бездері
Ұйқы безі, бүйрек үсті безі, жыныс бездері
Лимфа түйіндері
Қалқанша безі, қалқанша маңындағы бездер
Эпифиз, гипофиз, тимус
Кальций ионының маңызы
Қуат көзі
Сүйек ұлпасының құрамына кіреді
Бұлшық ет ұлпасының құрамына кіреді
Бұлшық еттердің жиырылуы мен босаңсуына
Қанның ұюына қатысады
Құрамында құнды белоктар бар тағамдар
Көкөніс
Жемістер
Ет, сүт
Жұмыртқа
Балық уылдырығы
Жылу өндіретін мүшелер
Тері
Бауыр
Өкпе
Бүйрек
Бұлшық ет
Көру сезім мүшесінің бөлімдері
Шеткі бөлім - хеморецепторлар
Аралық өткізгіш – биполярлы жасушалар
Шеткі бөлім - фоторецепторлар
Орталық бөлім – үлкен ми сыңарлар қыртысының шүйде бөлімінде орналасқан аймақтар
Аралық өткізгіш бөлім – көру жүйкесі
Қалқанша без гормондары
Адреналин
Тироксин
Окситоцин
Трийодтиронин
Кальцитонин
Орталық жүйке жүйесінің қызметтері
Ағзадағы барлық мүшелер мен ұлпалар қызметін реттеу
Тыныс алу
Ағзадағы барлық мүшелер мен ұлпалардың қызметін бір тұтас ағзаның мүдесіне бағындыру
Жиырылу
Қуат бөлу
Сөл бөлу
Ағзаны сыртқы және ішкі ортаның өзгерістеріне бейімдеу
Симпатикалық жүйке жүйесінің жүрек тамыр жүйесі қызметіне әсері
Жүрек соғу ырғағын күшейтеді
Жүрек қызметін бәсеңдетеді
Жүрек соғу ырғағын азайтады
Жүрек және өкпе қан тамырларын кеңейтеді
Бауыр мен көкбауырдағы қор қан мөлшерін айналымға шығарады
Парасимпатикалық жүйке жүйесінің жүрек тамыр жүйесі қызметіне әсері
Жүрек қызметін өзгертпейді
Жүрек соғу ырғағын азайтады
Қан тамырларын тарылтады
Жүрек соғу ырғағын күшейтеді
Жүрек қызметін бәсеңдетеді
Жүйке – бұлшық ет қимыл бірлігі
Мембрана
Қан тамырлары
Афференттік жүйке талшықтары
Аксон
Бұлшық ет талшықтары
Мотонейрон
Бұлшық ет жиырылуын қамтамасыз ететін қуат жүйелері
Көмірқышқыл газы
Оттегі
Гликолитті
Аминқышқылды
Тотығу
Креатинкиназа
Заттардың түсін қабылдау ілімінің негізін қалаған ғалымдар
И.П.Павлов
М.В.Ломоносов
П.К.Анохин
Т.Юнг
Г.Гельмгольц
