NEW
Font size
WorksheetsҚАЗАҚ ТІЛІ
Total questions: 16
Worksheet time: 8mins
1. Түбір сөздермен немесе атау тұлғадағы зат есім, есімдік, тұйық етістік, есімшемен тіркесетін септеуліктер:
мен, бен, пен, менен, бенен, пенен, да, де, та, те, және, әрі.
үшін,сайын, секілді, туралы, тәрізді, сияқты, сынды, жөнінде, жайында, жайлы, арқылы, шамалы, қаралы.
бірақ, алайда, дегенмен, әйткенмен, сонда да, әйтпесе.
әлде, біресе, кейде, яки, бірде, я, не, немесе, болмаса, не болмаса, я болмаса
Шығыс септіктегі сөздермен тіркесетін септеуліктер:
соң, гөрі, бері, әрі, бұрын.
бірге, қатар, қабат.
шейін, таман, тарта, салым, жуық, тақау, таяу, дейін.
сияқты, сынды, жөнінде, жайлы, шамалы, қаралы.
Көмектес септіктегі сөздермен тіркесетін септеуліктер:
сайын, секілді, туралы, тәрізді, сияқты, сынды,
тарта, салым, жуық, тақау, таяу, дейін.
соң, гөрі, бері, әрі, бұрын.
бірге, қатар, қабат.
Ыңғайластық қатынасты білдіретін жалғаулықтар:
мен, бен, пен, менен, бенен, пенен, да, де, та, те, және, әрі
бірақ, алайда, дегенмен, әйткенмен, сонда да, әйтпесе.
әлде, біресе, кейде, яки, бірде, я, не, немесе, болмаса, не болмаса, я болмаса
себебі, өйткені, сондықтан, сол себепті.
Талғаулықты және кезектес қатынасты білдіретін жалғаулықтар:
Я, яки, я (не) болмаса, не, немесе, әлде, болмаса, кейде, бірде, біресе
Бірақ, алайда, дегенмен, әйтседе, әйткенмен, сонда да
Себебі,өйткені, сондықтан,сол себепті
пен, және, әрі, да, де, та, те
Демеуліктер сөзге не сөйлемге үстейтін мағынасына қарай алты түрге бөлінеді:
4
6
3
5
Болымсыздық немесе қарсы мәнді салыстыру демеуліктері:
-мыс, -міс.
-ақ, -ау, -ай, әсіресе, -да, -де, -та, -те.
түгіл, тұрсын, тұрмақ.
ғана (қана) тек.
Себеп-салдарлық қатынасты білдіретін жалғаулықтар:
әлде, біресе, кейде, яки, бірде, я, не, немесе,
себебі, өйткені, сондықтан, сол себепті.
дегенмен, әйткенмен, сонда да, әйтпесе.
мен, бен, пен, менен, бенен, пенен,
1. Меңгеруді табыңыз
Сенің өмірің.
Қалтасынан алды
Жылатып тастау.
Үлкен шкаф
Мидай дала.
Қиысу-
Ілік септікті жалғаулы сөз бен тәуелдік жалғаулы сөздің байланысу түрін матасу деп атаймыз.
Бастауыш пен баяңдауыштың жіктік жалғауы арқылы бір жақты және 1—2 жақтарда жекеше не көпше түрде байланысуын қиысу дейміз.
Басыңқы сыңар мен бағыныңқы сыңардағы сөздің атау мен іліктен басқа септік жалғауларының біреуі жалғану не шылаулар арқылы байланысу түрін меңгеру деп атайды.
Сөздердің қатаң орын тәртібі нәтижесінде қатар тұру арқылы байланысу түрін қабысу деп атайды.
Матасу-
Тыңдаушылар отырды. Сендер келдіңдер. Жәбірленушілер шықты.
Қылмыскер Майқұдықтан ұсталып еді
Институттың бастығы. II курстың тыңдаушысы. Баланың сөзі.
Үшінші топ; жібек орамал.
Сөздердің орын тәртібі арқылы байланысын табыңыз.
Меңгеру арқылы байланысып тұрған тіркесті табыңыз.
Жанасуды табыңыз
Бастауыш пен баяндауыштың байланысу түрі қалай аталады?
Меңгеру
Қабысу
жанасу
Қиысу
Матасу
Жанасу-
кеше болды, әдейі келді, сол арқылы білді
қара қалам, төрт батыр, қызықты сәт
баланың үйі , біздің гүліміз
мен жазушымын, сен баласың, Мұрат-ақын
