NEW
Font size
Worksheetsголым 3
Total questions: 80
Worksheet time: 40mins
Американ әлеуметтанушысы Мертон бойынша «ғылым этосы» дегеніміз:
эмпирикалық деректер жиынтығы
барлығын қамтитын әлеуметтік теория
ғалымға әсер ететін құндылықтар жүйесі
рационалды деңгей
тәжірибенің маңызы
Сезімдік таным формалары:
ұғым, пайымдау, ой қорытынды
гипотеза, эксперимент, елес
парасат, ақыл, рух
интуиция, ес, елес
түйсік, қабылдау, елестету
«Өркениет қоғамның моральдық құлдырауына әкеледі» деген көзқарастың авторы:
Ж.Ж. Руссо
И.Г. Фихте
Г.Ф. Гегель
О.Ламетри
О. Конт
«Ғылыми білім ең жоғарғы мәдениет құндылығы және адамның әлемдегі бағыт – бағдарының жеткілікті шарттары » деген:
агностицизм
волюнтаризм
сциентизм
антисциентизм
секуляризация
К. Поппер ұсынған ғылымның фальсификациялық критерийі:
кез – келген ғылыми тұжырымды жоққа шығару мүмкіндігі
гипотезаны практика тұрғысыан растау
ғылыми тұжырымның шындыққа сәйкес келмеуі
ғылыми емес тұжырымдар
ақиқаттың интуициялық дәлелі
Әрі қарай ұсыныс және болжамды экспериментальдық тексеру мен қатар ғылыми теорияның құрылымдық элементін енгізе отырып, ғылыми білімді дамыту әдісінің бірі:
идеализация
интуиция
гипотеза
аналогия
силлогизм
Теорияны пролиферациялау – бұл:
ғылыми-зерттеу бағдарламаларын жасау
бәсекелес теориялардың санының қарқынды өсуі
теориялардың практикада жүзеге асуы
теорияларды жоққа шығару
теорияларды эмпирикалық растау
Ғылымның пәндіктен мәселелік бағытқа көшуі, сонымен қатар пәнаралық және комплекстік зерттеулердің дамуы - ... тән:
ежелгі грециялық математикаға
қайта құру дәуірінің ғылымына
қазіргі заманғы ғылымға
тәжірибелік жаратылыстану қалыптасу процесіне
барлық тарихи кезеңдерге
Мөлшерлік қатынасты анықтайтын іс – әрекет:
бейнелеу
өлшеу
түсіндіру
абстракциялау
бақылау
Р.Мертон бойынша ғылым этосына мына түсініктер кіреді:универсализм,жалпылық, араласпаушылық және ...
кешірімшілдік
ыңғайға көнушілік
плагиат
ұйымдасқан күмәншілдік
көзжұмбайлық
О.Конттың ғылым классификациясында ғылымдардың орналасу тәртібі мына принципке сәйкес келеді
Нақтылықтың азаюы
Абстрактылықтың көбеюі
Абстрактылықтың азаюы
Әліппе бойынша
Конттың қызығушылығы бойынша
Теория негізіне осы теорияның кейбір дәлелденбейтін бастапқы тұжырымдары қойылған ғылыми теорияның құрылуының дедуктивті әдісі
герменевтикалықәдіс
аксиоматикалық әдіс
статистикалық әдіс
аналогия әдісі
компаративтік әдіс
Жаңа замандағы эпистемологиялық айтыс өтті
физиктер мен философтар арасында
рационалистер мен иррационалистер арасында
рационалистер мен эмпириктер арасында
релятивистер мен догматиктер арасында
реалистер мен номиналистер арасында
Ғылымдағы «ұлы адасу» деп саналады:
формальдық логика
эволюционизм
алхимия
тарихилық
классикалық механика
Теориялық негізделген және мәтінді әдістемелік талдаудан өткізетін ілім
логика
семиотика
семантика
фонетика
герменевтика
Ноосфера теориясының бастауында тұрған
М.Д. Ломоносов
И.П. Павлов
В.И. Вернадский
Д.И. Менделеев
А.И. Апарин
Батыс Еуропада техногендік өркениет қалыптасқан ғасырлар:
ХVІІІ- ХХғғ.
ХІV-ХV ғғ.
ХVІ-ХVІІ ғғ.
ХІ-ХIIғғ.
ХV-ХVІ ғғ.
Формальдық логиканың заңдарын тұжырымдаған:
Аристотель
Геродот
Әль Фараби
Ибн Сина
Ғылымның дамуын жай, қарапайым түрде түсіндіреді, ғылыми танымда жаңа ақиқатты шындықты өсіріп жинайберу арқылы зерттейтін бағыт:
куммулятивизм
империализм
эстонцизм
перспективизм
Адам туғанда санасы таза тақта, ол түйсік арқылы мазмұнға толады деп санаған:
Джон Локк
конт
бейер
прог
Кеңістік пен уақыттың жалпы қасиеттеріне жатпайды:
танитын субъектіге тәуелділік
объективтілік және адам санасынан тәуелсіздік
бір-бірімен және материя қозғалысымен ажырамас байланыс
құрылымындағы үзілетін және үзілмес бірлік
сандық және сапалық шексіздік
Антисцентизм ғылымды қалай түсіндіреді:
ноосфера ретінде
өндіргіштік күші бар
барлық мәдениет эталоны ретінде
өздігімен дамитын жүйе
адам табиғатының өшпенділік күші
Ғылым тарихындағы болашағы зор ғылыми зерттеу бағдарламаларының бірі- атомизм концепциясының авторы:
Геродот
Аристотель
Аль Фараби
Демокрит
О. Шпенглер үшін өркениет дегеніміз:
мәдениет тұрақтылығы
мәдениеттің гүлденуі
мәдениеттің сөнуі
бұқара көтерілісі
мәдениет дамуы
Шәкәрім Құдайбердіұлының білім саласына ұсынған ғылымы:
өнер туралы ғылым
ар - ождан туралы ғылым
қайырымдылық туралы ғылым
әділеттілік туралы ғылым
өмір туралы ғылым
Диалектиканың дамудағы сабақтастықты қарастыратын заңы:
энергияның сақталу заңы
санның сапаға айналу заңы
терістеуді терістеу заңы
мазмұн мен форма заңы
әлемдік тартылыс заңы
Классикалық ғылымдағы ұлы дағдарыс мына құбылыспен байланысты:
Ұлы ғалымдардың болмауы
Материя массасының тұрақсыздығының ашылуы
Материяның қозғалыста екендігі
Материя жылдамдығының тұрақсыздығының ашылуы
Энергияның сақталу заңының ашылуы
Постклассикалық емес ғылымның объектісі болып табылады:
өздігінен ұйымдасатын орнықсыз жүйе
тарихи тұрақты дамушы жүйе
мәңгі өзгермейтін әлем
алыс жұлдыздар мен галактикалар
су асты әлемі
Материяның жоғалуы туралы жария еткен ХХ ғасыр философы:
А. Эйнштейн
Э. Мах
И. Ньютон
Гейзенберг
Фарадей
Әлемнің ғылыми бейнесінің дербес ғылыми теориялардың құрылу процесіндегі рөлі:
этикалық
аксиологиялық
эсетикалық рөл
эвристикалық
қатысы жоқ
Дәлме-дәл ұғымдармен, пайымдаулармен, белгілермен, тұжырымдармен ойдың нәтижесін бейнелеу:
экстраполяциялау
классификациялау
идеализациялау
формализациялау
модельдеу
Рационалды ойлау мен интуицияны қатаң қарсы қою тән:
Декартқа
Декарт пен Шопенгауэрге
Шопенгауэр мен Бергсонға
Декарт пен Бэконға
Картезийге
«Сауығу кітабының» авторы:
Ибн Сина
Аль Фараби
Аристотель
Геродот
Ғылымның адамның шынайы мәніне жат екендігі туралы тұжырым негіз болатын позиция:
сциентизм
антисциентизм
прагматизм
панлогизм
антропоцентризм
Мәтіндер мен айтылымдардағы ақпаратты дұрыс түсіндіру міндетін атқаратын философиялық ағым:
герменевтика
экзистенциализм
позитивизм
аналитикалық философия
логикалық семантика
Нақты шынайылық заңдылықтары туралы түсінік беретін, ғылым формасының жоғары, ең дамыған деңгейі:
ғылыми болжам
аксиома
ғылыми теория
эмпирикалық заң
догмат
Ғылымды былай анықтауға болады:
адамның объективті білімді іріктеу мен теориялық жүйелеу функциясы
жалпы қабылданған ғылыми зерттеулер нормалары
табиғат, адам, қоғам туралы жай мәліметтер
шынайылықтың әдеби – образдық формасы
адамның күнделікті тәжірибесінің нәтижесі
Материяның жаратылыстанушылық анықтамасынан философиялық түсінігінің ерекшелігі:
материяның нақты түрі мен қасиеттерін көрсету
материяның нақты қасиеттерін көрсетпей,объективті шынайылық фактілерін ғана елеу
материяның нақты сипаттарын міндетті түрде көрсету
материяның нақты қасиеттерін көрсетпей,оны тек логикалық категория ретінде көрсету
материяның нақты қасиеттерін көрсетпей,біздің санамызда оны субъективті шынайылық деп тану
О.Конт бойынша ғылым классификациясы
Теориялық, практикалық, творчестволық
математика, астрономия, физика, химия, биология, социология
тіл жөніндегі ғылым,логика, математика , физика, мета физика,азаматтық ғылым
физика, метафизика, теология, медицина
рух жөніндегі және табиғат жөніндегі ғылым
Айқын және көмескі білімді бөліп көрсетіп, ғылыми қолданысқа енгізген
Макс Боланин
О.Конт
Лейбнец
Геродот
Технологиялық прогрестің кешендік мәселелерімен айналысатын философия:
Ғылым философиясы
Ілім философиясы
Техника Философиясы
Технология
«Қазір адамзат қоғамның түбегейлі өзгерістеріне әкеле жатқан жаңа технологиялық революцияны бастан кешіруде»,-деп санаған ойшыл:
Тойнби
Тоффлер
Теяр де Шарден
Толанд
Трельч
Адамзат қоғамы мен табиғи ортаның бірлескен эволюциясы:
коэволюция
ғаламдану
интеграция
поляризация
қарқындылық
Дәстүрлі өркениеттің техногендік өркениеттік дамудан айырмашылығы:
қоғам өмірінен тарихи материалдарды жинау
ескі қоғамның салттары мен дәстүрлерін сақтап қалу
өндіріс күші мен әлеуметтік тәртіптердің өте ақырын дамуында
ескі дәстүрді жоққа шығару
табиғат пен тарихтың қиындықтарына төтеп бере алу
Классикалық механика пайда болған ғасыр
ХVІ ғ.
V ғ.
VІІ ғ.
ХV ғ.
ХVІІ ғ.
Ғылым тұтас ерекше құбылыс ретінде қалыптасқан кезең:
Антика дәуірінде
Қайта Өрлеу дәуірі
Орта ғасыр
Жаңа заман
ХХ-шы ғасыр
Диалектиканың терістеуді терістеу заңы бейнелейді
бағытын
себебін
механизмін
жылдамдығын
көлемін
Ғылыми зерттеуде тізгінсіз бостандықты талап еткен
Лакатос
Кун
Поппер
Серл
Фейерабенд
Жаратылыстану ғылымдарының пайда болған кезеңі
ХVІ-ХҮІІІ ғ.ғ.
Х ғ.
ХІІ ғ.
ХІІІ-ХV ғ.ғ.
ХІХ ғ.
Постклассикалық емес ғылыми рационалдылық дегеніміз:
күрделілігі басым, өз-өзінен даму үрдісіндегі жүйені зерттеу
ғалым білімнің құндылығын есте сақтауы керек
классикалық кезеңдегі рационалдық деңгейді дамыту
Декарттың екі әдісіне сүйену
ғалымның қандай әдіс қолданғанын ойында сақтауы
Ғылым дамуының қайнар көзін сыртқы әлеуметтік фактордан іздеген әдістемелік бағыт:
интерналистік
кумулятивистік
эволционистік
инструменталистік
экстерналистік
Классикалық рационализм мойындайтын әдіс:
гипотеза
индукция
тәжірибе
сенсор
дедукция
Қазіргі кезде уақыт пен кеңістіктің бәріне ортақ концепция
субстанционалдық
кванттық
энергетикалық
реляциондық
транценденталдық
Методологиялық эйфорияға жатады
Бэконның эксперименті
Фейерабендтің анархизмі
Кунның парадигмасы
Формальдық логика
шалықтау
Ғылым этосындағы универсализм түсінігі білдіреді:
Ғылыми білімдегі субъективизм
Ғылыми білімді бағалаудың объективтілігі
Плагиаттың болуы
Ұйымдасқан күдікшілдік
Жариялылық пен риясыздық
Шығармашылық қызметтің заңдылықтары мен шарттарын зерттейтін ғылым:
эвристика
эпистема
сигнатура
синергетика
силлогистика
Эмпирикалық заңдар дегеніміз – бұл:
құбылыстардың сезімдік қасиеттері арасындағы байланыстары
бақылау нәтежиелерін салыстыру
шындықтың мәнді байланыстары
болжам арқылы табылған байланыстар
фактінің бекітілуі
Кез келген коммуникациялық процестің негізі, адамның кез келген әрекетіне мағына беру, ойлаудыңфундаментальды операциясы:
индукция
интерпретация
бейнелеу
өлшеу
бақылау
Негізгі ғылыми түсініктер мен принциптерді синтездеу нәтижесінде пайда болған әлемнің жалпы қасиеттері жәнезаңдылықтары туралы түсініктердің тұтас жүйесінің аталуы:
әлемнің ғылыми бейнесі
ғылыми теория
гипотеза
конвенция
ғылыми рационалдық
И. Лакатос ұсынған ғылымды дамыту концепциясы -
парадигмалардың бәсекесі
әлемнің ғылыми бейнесінің бәсекесі
ғылыми зерттеу программаларының бәсекесі
ғылыми теориялардың бәсекесі
гипотезелар бәсекесі
Ақиқаттың бұлтартпас дәлелі ретінде мойындалады:
логика
практика
этика
құқық
аян берілу
Танымдық философиялық теориядан методологияның айырмашылығы:
шынайылыққа жету жолдары мен тәжірибелік тиімді білімге көп көңіл аударылады
ғылымдардың басқа әлеуметтік институттармен байланысын зерттеу
танымдық процестің теориялық рефлекциясы
ғылыми білімнің ішкі механизмдерін дамытуға бағытталады
танымның парадигмалығы
XIX ғасырда алғашқы эволюция теориясын жасаған ғалымдар:
Рей және Линней
Ламарк және Дарвин
Линней және Локк
Ньютон және Бюффон
Платон және Аристотель
«Органикалық әлемнің Ньютоны» деп аталған биолог:
Менделеев
Ламарк
Шлейденг
Ломоносов
Дарвин
Тек қана таным үрдісінің теориялық деңгейіне қатысты әдістерді атаңыз
бақылау, модельдеу салыстыру
жіктеу, талдау, біріктіру
құрастыру, идеализация, топтау
формалау, аксиомалау, дедукция
салыстыру, модельдеу, жіктеу
Фундаменталдық ғылымдардың ең биік және соңғы мақсаты:
ғылыми факті алу
теория жасау
заңдастыру
дедукциялау
жүйелеу
«Теория ақиқат, егер ол фактілермен тексеруден өтсе» - деп санаған философиялық бағыт:
структурализм
неопозитивизм
постпозитивизм
герменевтика
постмодернизм
Болмыста жоқ, оймен белгілейтін объекті білдіретін ұғым:
қиялдау елесі
идеализация
синтез
талдау
интуиция
Теорияны пролиферациялау дегеніміз
концепцияларды өзара салыстыру, мөлшерлеу
теорияны практикада қолдану
бәсекелес теориялардың қарқынды өсуі
теорияны жоққа шығару
теорияны эмпирикалық дәлелдеу
Әдістемелік анархизм қағидасының авторы:
И.Лакатос
Т. Кун
К. Поппер
Ст.Тулмин
П.Фейерабенд
Сциентизм үшін идеал
математика және кибернетика
жаратылыстанудың ғылыми әдістері мен нәтежиелері
білім методологиясы
гуманитарлық білім
философия
Рәміздер мен белгілер жүйесі туралы ғылым:
синергетика
семиотика
экзистенциализм
социология
функционализм
Болмысты, әлемді тануға қатысты Хайдеггердің парадоксы
ақиқат бір жақта
біз әлі де ойламаймыз
біреулер абстрактілі ойлайды
әлемді тануға болмайды
ешқандай продоксалды ойлар жоқ
Аристотель ғылымдарды былай жіктеді:
творчетсвалык, теориялык,
математикалык
физикалык
техникалык
Литтре, Конт, Ренан, Сперсер, Милль сияқты тұлғаларды байланыстырады
позитивизм
концептуализм
субъективизм
рационализм
идеализм
Реал дүниеде өзінің балама объектісі жоқ нәрселер туралы ұғым құруға байланысты ойлау процесі:
имперация
идеализация
коммуникация
верификация
«Қалыпты ғылым кезеңі», сонымен бірге «парадигмалар алмасу кезеңі» ғылыми танымның динамикасыконцепциясын ұсынған
Томас Кун
О.Конт
Лейбнец
Аристотель
Мына таным әдістерінің қайсысын зерттеудің теориялық және эмпирикалық деңгейлерінде бірдей қолдануғаболады
өлшеу
жүйелеу
формалдау
бақылау
аксиомалау
Материяның ғылыми философиялық түсінігін атаңыз
материя дегеніміз әлемнің белгісіз бір материялдық бастамасы
материя дегеніміз сезімдік – нақты заттар, процестер, құбылыстар
материя дегеніміз дүниенің өзгермейтін элементтері
материя дегеніміз әлемді қабылдап, түсінуіміздің жиынтығы
материя дегеніміз біздің санамыздан тыс өмір сүретін объективтік шындық
Эпистемология дегеніміз:
Ғылыми таным туралы ілім
философия туры
гылым туры
злым туры
