Font size
Worksheetsэкология
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Төменде аталған ғалымдардың қайсысы ғылымға “экология ” ұғымын енгізді?
Дарвин
Либих
Геккель
Вавилов
Аутэкология нені зерттейді?
популяциялардың қоршаған ортамен қарым-қатынасын
ағзалардың қоршаған ортамен қарым –қатынасын
әр түрлі ұйымдасу деңгейіндегі экожүйелерді
бүтіндей алғандағы биосфераны
бірлестіктердің қоршаған ортамен қарым-қатынасын
Аталған факторлардың қайсысы абиотикалықфакторларға жатады?
температура
бәсекелестік
паразитизм
жыртқыштық
адамның қызметі
Аталған факторлардың қайсысы биотикалықфакторларға жатады?
температура
жарық
комменсализм
радиация
жарық
Аталған факторлардың қайсысы абиотикалықфакторларға жатады?
топырақты тыңайту
батпақтарды құрғату
плотина салу
ормандарды кесу
көктемдегі өзендердің жайылуы
Төмендегі аталған мысалдардың қайсысы антропогенді факторға жатады?
популяциялардың өзара әсері
өнеркәсіптің дамуы
популяциялардағы даралар арасындағы өзара байланыстыр
жарық
температура
Төменде аталған факторлардан абиотикалық факторларды атаңыз:
ылғалдылық жарық, температура
ағзалардың бір-біріне әсері
ормандарды кесу
батпақты құрғату
барлық аталған факторлар
Ағзалардың ненің өзгеруіне байланысты реакциясын фотопериодизм деп атайды?
ауа температурасы
ылғалдылық
ауаның ылғалдылығы
күн мен түннің ара қатынасы
жоғарыда аталғандардың комплексті өзгерістері
Суда тіршілік ететін ағзалар қалай аталады?
эврибионттар
стенофоттар
гидрофилдер
гидробионттар
стенобионт
Симбиоз дегеніміз не?
екі популяция бір-бірімен әрекеттеспейді және олардың біреуі екіншісіне әсер етпейді
бірлестіктің бір түрінің популяциясы екіншісін пайдаланады
популяциялардың біреуі үшін зиянды болатын өзара қатынастар
әр түрлі түрге жататын даралардың өзара пайдалы бірігіп тіршілік етуі
дұрыс жауабы жоқ
Биомассаның ең үлкен тығыздығы қай ортаға тән?
сулы орта
сулы және топырақ ортасы
топырақ ортасы
ауа және сулы орта
жер-ауа ортасы
Біздің планетаның дамуына саналы адамның іс-әрекеті негізгі фактор болып тұрғандағы биосфераның даму сатысы қалай аталады?
ноосфера
гидросфера
социосфера
антропосфера
техносфера
Аталған ғалымдардың қайсысы минимум заңын тұжырымдаған?
А.Тенсли
В.Щелфорд
Ю.Либих
Г.Гаузе
В.Вернадский
Аталған ғалымдардың қайсысы толеранттылықзаңын тұжырымдаған?
В.Сукачев
Б.Коммонер
В.Вавилов
В.Вавилов
В.Щелфорд
Экожүйенің аталған компоненттерінің қайсысы редуцент болып табылады?
шыбын
кесіртке
жауынқұрт
щегіртке
барлығы
Төменде аталған өзара қарым-қатынастардыңқайсысы жыртқыштыққа жатады?
иесінің денесінде бит, кенелер тіршілік етеді
қасқырлар ұсақ шөп коректілермен қоректенеді
микроорганизмдердің ішекте тіршілік етуі
бунақденелілер гүлдің нектарымен/ шірне/ қоректенеді
барлығы
Азотфиксациялаушы бактериялар қай топқа жатады?
спарофиттер
симбионттар
паразиттер
спарофит және паразиттер
сапрофит және симбионттар
Сауысқандар тұяқты жануарларға қауіп туыптұрғандығын хабарлайды. Бұл өзара қарым- қатынастың қайтипіне жатады?
түраралық өзара көмек
жыртқыштық
симбиоз
мутуализм
нейтрализм
Паразитизмге мысал келтіріңіз:
қайың және оның түбінде өсетін саңырауқұлақ
адам ағзасы мен сорғыш құрттар
қыналар
ара мен гүл
шаян мен актиния
Бәсекелестікке қайсысы мысал бола алады?
тұмар омайгадд шаршап кеттим
қыналар
ағаштар мен микоризалы саңырауқұлақтар
қайың орманындағы шырша
акула және жабысқақ балық
Төмендегі ағзалардың ішіндегі консументтерге жатпайтынын атаңыз
құмырсқа
дәрілік алтей
жылан
бақа
қиқоңыз
Берілген нұсқалардың қайсысы паразитизмге мысал бола алады?
шаян мен актиния
шыршалы ормандағы қайың
қына
барлығы
бит, кене, саңырауқұлақ
Қасқырлар жыл сайын бұғылардың 25 % -ға жуығын өлтіреді. Бұл құбылыс өзара әсердің қандай формасына жатады?
бәсекелестік
жыртқыштық
паразитизм
мутуализм
аталғандардың барлығы
Әр түрлі түрге жататын даралардың өздерінің арасында немесе бір түрдің ішіндегі қорек,мекен ету ареалы үшін қарым- қатынас қалай аталады?
жыртқыштық
бәсекелестік
паразитизм
мутуализм
барлығы
Әрбір түр басқа түрлермен қарым –қатынасынан пайда болатын бірлесіп тіршілік етуі қалай аталады?
бәсекелестік
жыртқыштық
мутуализм
паразитизм
бәріііі
Бәсекелестің болуын не анықтайды?
ресурстардан тәуелсіз тіршілік етеді
ортақ ресурстардың шектелуі
ортақ ресурстардың жеткілікті болуы
тек коректік ресурстармен анықталады
барлығы
Аталған белгілердің ішінен “ие” – “паразит” мөлшері қарым- қатынасы үшін міндетті белгіні атаңыз:
табиғи сұрыпталудың нәтижесі ретінде иесімен тығыз байланыс;
өзіне пайда алмай, иесіне зиян келтіру
иесінің толық сарқылуы мен тез өлуі
иесіне келтірмей, өзіне пайда алу
барлығы
Төменде аталған бейімделу мысалдарының ішінен жыртқыштарға ең тән белгіні атаңыз:
қорғаныштық рең
жылдам реакция
баспаларды пайдалану
тікен, ине сауыттарының болуы
Аллелопатия дегеніміз не?
иесінің тамақтарының қалдықтарымен қоректену
өзара пайдалы, бірақ бірлесіп тіршілік ету міндетті емес
метаболизм өнімдерінің көмегімен өсімдіктердің бір-біріне химиялық өзара әсері
екі түрдің міндетті түрде бірігіп тіршілік етуі мен өзара пайдалы әсері
бәрі
Табиғи биогеоценоздарда қандай факторлар өзара әсерлеседі?
абиотикалық және биотикалық
биотикалық
биотикалық және антропогендік
абиотикалық және антропогендік
Әрбір келесі деңгейге энергияның қандай мөлшері өтеді?
1%
10%
25%
15%
Өсімдіктер бірлестігі қалай аталады?
зооценоз
экожүйе
биоценоз
фитоценоз
Қоректену тізбегінде қандай буынның жойылуыбиоценоз үшін айтарлықтай зиянды нәтижеге әкеліп соқтыруымүмкін?
редуценттер
1-ретті консументтер
2-ретті консументтер
3-ретті консументтер
Сукцессиялардың нәтижесі қандай?
бірлестіктің күрделі ішкі құрылымын сақтау
бірлестіктің қоршаған ортаға бейімделуі
бір бірлестіктің басқасымен алмасуы
түрлердің қоршаған ортаға бейімделуі
барлығы
Тундра бірлестігіне тән дұрыс қоректену тізбегін табыңыз
мүк –бұғы –үкі
тырбық қайыңдар – саңырауқұлақ –бұғы
өсімдік – тышқан-қарсақ-үкі
тырбық қайыңдар – саңырауқұлақ –бұғы
өсімдік –тышқан -бұғы
Төмендегі экожүйелердің қайсысы биомассасы мен өнімділігінің жоғары болуымен сипатталады?
шөл
мұхит
тундра
тропиктік орман
жалпақ жапырақты орман
Экожүйенің өнімділігі шектеуші факторларға тәуелді екені белгілі. Орман белдеуінің шектеуші факторларын атаңыз
жылудың мөлшері
топырақтағы минералдық элементтердің болуы
жауын-шашын мөлшері
жауын-шашын мен жылудың мөлшері
барлық аталған факторлар
Жануарлар бірлестігін қалай атайды?
фитоценоз
зооценоз
биоценоз
биогеоценоз
Популяцияда бір айда, жылда немесе он жылда туылған даралардың санын қалай атайды?
өлім
көшіп келу/ иммиграция
туылу
көшіп кету/эммиграция
миграция
Әр түрлі ағзалардың арасындағы байланыстар қалай аталады?
жанама
биотикалық
тікелей
қореқтік
бәсекелестік
Дайын органикалық заттармен коректенетінағзаларды қалай атайды?
гетеротрофтар
автотрофтар
хемотрафтар
фоторофтар
Популяцияның тығыздығы дегеніміз не?
берілген кеңістіктердегі даралардың белгілі бір саны
жалпы саны
кішкене жердегі әр түрлі даралардың саны
тіршілік кеңістігінің аудан бірлігіне келетін дараларсаны
Толеранттылық диапазоны кең ағзаларды қалай атайды?
галофиттер
эврибионттар
стенобионттар
гелиофиттер
Су экожүйесі дегеніміз не?
көлдің өсімдіктер бірлестігі
көлдің биотикалық және абиотикалық компоненттерінің жиынтығы
көлдің жануарлар бірлестігі
фитопланктон
зоопланктон
ҚР«Экологиялық қауіпсіздік» концепциясы ... қабылданды.
1998 жылы
1994 жылы
1996 жылы
1995 жылы
« Экология » ғылымы ... жылы дамыған.
1866
1688
1816
1919
« Популяция » түсінігін алғаш рет ... енгізген.
Ч.Дарвин
В.Вернадский
Ч.Элтон
Ю.Либих
В.Щелфорд
Жалпы экология ғылымы ... бөлімдеріне жіктеледі.
эргэкология және гиоэкология
цитэкология және синэкология
микроэкология және макроэкология
миниэкология және максиэкология
аутэкология және синэкология
Биосфера - бұл ...
адамзат қоғамы және өндірістің бір бөлігі
жер шарының сыртқы қатты қабаты
тірі ағзалар мекендейтін қабат
тірі ағзалар тығыз орналасқан аймақ
өсімдіктер мен жануарлар дүниесі
Литосфера - бұл ...
жер бетіндегі су қорлары
жер шарының сыртқы қатты қабаты
жер бетіндегі ұсақ шаңдар
топырақтың қарашірігі
Биосфера ілімінің авторы ...
Геккель
В.Вернадский
Зюсс
Дарвин
Тенсли
Ноосфера - бұл ...
«өндіріс дамыған»қабаты
«атмосфера» бөлігі
«ой - сана» қабаты
«өндіріс дамыған»қабаты
«технология дамыған» қабаты
Ағзаның таралу аймағы ... деп аталады
популяция
экологиялық қойма
ареал
зоогендік фактор
Гидросфера - бұл ...
өсімдіктер және жануарлар дүниесі
адамзат қоғамы және өндіріс
жер бетіндегі су қорлары
жердің жоғарғы қатты қабаты
Атмосфера - бұл ...
адамзат қоғамы және өндіріс
жердің қатты жоғарғы қабаты
өсімдіктер және жануарлар дүнесі
жер шарының газды қабаты
Эволюция – бұл ...
тірі ағзаның пайда болуы
биосфераның дамуы
органикалық заттардың бастапқы айналымы
бейорганикалық заттардың дамуы
Абиотикалық факторлар ... болып жіктеледі
климаттық, эдафогендік, орографиялық, химиялық
орографиялық, химиялық, зоогендік, антропогендік
фитогендік, микробиогендік, зоогендік. антропогендік
фитогендік, химиялық, антропогендік, климаттық
Экотоп - бұл ...
биотикалық факторлардың жиынтығы
экологиялық факторлар жиынтығы
абиотикалық факторлардың жиынтығы
тірі организмдер жиынтығы
Өздігінен органикалық зат жасайтын ағзалар ... деп аталады
гетеретрофтар
экожүйелер
автотрофтар
биоценоздар
Экологиялық факторлар ... болып жіктеледі.
биологиялық және химиялық
биотикалық және абиотикалық
экологиялық және экологиялық емес
өндірістік және транспорттық
биогендік және абиогендік
Дайын органикалық заттармен қоректенетін ағзалар ...деп аталады.
автотрофтар және гетеротрофтар
биофагтар және сапрофагтар
сапрофиттер және гетеротрофтар
гетеротрофтар және автотрофтар
Қоршаған ортаның бірінші реттік кезеңді факторларына ... жатады.
суда еритін газдар, температура
қоршаған ортаға антропогендік әсер ету
ылғалдылық, жарық
стихиялық құбылыстар
жердің айналуы, жыл мезгілдерінің ауысуы
«Биогеоценоз» - бұл ...
жердің белгілі бір телімінде тіршілік ететін ағзалардың бірлестігі
жердің белгілі бір телімінде тіршілік ететін өсімдік, жануар, микроағзалардың бірлестігі
литосферадағы өсімдіктер бірлестігі
жердің белгілі бір телімінде өмір сүретін микроағзалар бірлестігі
Биоценоз - бұл ...
тірі ағзалардың жиынтығы
жануарлар дүниесі
өсімдіктер дүниесі
микроағзалардың жиынтығы
абиотикалық факторлардың жиынтығы
Сарқылатын табиғи қорларға ... жатады
космостық қорлар
атмосфералық ауа
флора, фауна, топырақ
күн сәулесінің радиациясы
Сарқылмайтын табиғи қорларға ... жатады.
жер қойнауы
космостық, климаттық қорлар
климаттық, радиациялық қорлар
топырақ, су,ауа
өсімдіктер мен жануарлар дүниесі
Эрозия ... болып бөлінеді.
желді және сулы
техногендік
улы
желді жіне тұзды
Тұрақты даму бағдарламасы ... жылы қабылданған.
1990
1999
1992
2000
Топырақтың құнарлы қабатының желмен, сумен бұзылу үрдісі ... деп аталады.
ластану
тұздану
эрозия
техногендік ластану
Ауыстыруға болмайтын қорға ... жатады.
энергия
ауа
жанар май
батпақтану
тұздану
Толеранттылық заңы ... жылы ашылды.
1913
1813
1713
1613
Тұрақты даму - бұл ...
қоғамның өндірістік дамуы
қоғамның үздіксіз, қалыпты дамуы
өркениеттің кезеңмен дамуы
өркениеттің үздіксіз, уақыттық дамуы
Қоғамды тұрақты дамытуда ...қажет
өркениеттің үздіксіз дамуы
қоғамдағы өндірісті өзгертуі
адамзаттың жаңа қоғамын қалыптастыруы
адамдардың сана-сезімін өзгертуі
Тұрақты даму бағдарламасы ... жылы қабылданған.
1990
1999
1992
2000
1992жылы Біріккен ҰлтарҰйымының конференциясында қабылданған бағдарлама ... деп аталады.
«Атмосфераны қорғау»
«Тұрақты даму», «Халық және тұрақтылық»
«Тұрақты даму», «ХХІ ғасырдың күн тәртібі»
«Су кодексі», «Радиациялық қауіпсіздік»
«ХХІ ғасырдың күн тәртібінің» негізгі бағыты...
халықты сапалы тамақпен қамтамасыз ету
халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету
халық және тұрақтылық, жер ресурстарын тиімді пайдалану
жер қорларын шексіз пайдалану
жер қорларын халық қажетіне пайдалану
Ауа құрамындағы мөлшері ең көп элемент ...
оттегі
азот
сутегі
аргон
... ағзалармен қоршаған ортаның өзара байланысын зерттейтін ғылым.
биология
ботаника
гигиена
зоология
экология
Озон қабатын бұзатын заттар:
шаңдар
фреондар
космостық заттар
су буы
механикалық бөліктер
Қышқыл жаңбыр түсінігін ұсынған ...
Р.Смит
Г.Крутцен
Ш.Раупаль
И.Исаченько
В.Вернадский
Ноmo sapiens - бұл ...
маймыл адам
синантроп
саналы адам
Судың сарқылуы - бұл ...
беткейлік ,жер асты сулары сапасының жақсаруы және су қорының тұрақты көбеюі.
беткейлік ,жер асты сулары сапасының және су қорының тұрақты жағдайы.
беткейлік ,жер асты сулары сапасының және су қорының тұрақты жағдайы.
беткейлік ,жер асты сулары сапасының нашар болуы және су қорының тұрақты азаюы.
беткейлік ,жер асты сулары сапасының нейтралды жағдайы және су қорының тұрақты азаюы.
Қазақстандағы қорықтар саны:
10
5
8
12
Әр тұрақты экожүйені ... құрайды.
автотрофтар мен редуценттер
автотрофтар мен гетеротрофтар
хемотрофтар мен редуценттер
гетеротрофтар мен редуценттер
В. Вернадский барлық түрлердің тірі ағзаларының массасын ... деп атады.
қосты емес зат
органикалық зат
биокосты зат
тірі зат
Б.Коммонердің бірінші заңы...
бәрі үшін төлеу қажет
барлығы барлығымен байланысты
барлығы өзара байланысты
Б.Коммонердің бірінші заңы...
барлығы бір жаққа жоғалады
табиғат өзі жақсы біледі
барлығы барлығымен байланысты
барлығы өзара байланысты
бәрі үшін төлеу қажет
Бірлестіктер экологиясы -бұл ...
биоэкология
аутэкология
демэкология
жер экологиясы
синэкология
Продуцентке ... жатады.
микроорганизмдер
жыртқыш аңдар
шөпқореқтілер
өсімдіктер бірлестігі
жануарлар бірлестігі
Гетеротрофтарға жатпайды...
сапрофиттер
консументтер
продуценттер
планктондар
паразиттер
Топырақтағы мекендеуші ағзалардың аталуы...
планктон
бентос
гидробионттар
сферобионттар
эдафобионттар
Шөпқоректі жануарлар биоценозда қай топқа жатады?
өндірушілер
консументтер
фототрофтар
автотрофтар
редуценттер
Ағзаның қоршаған орта жағдайларына төзе алу қабілетін қалай атайды?
мамандану
толеранттылық
вируленттілік
сезімталдық
тұрақтылық
Тек белгілі бір тамақпен қоректенуге бейімделген ағзаларды қалай атайды?
эврифагтар
фагоциттер
барлық аталғандар
стенофагтар
дұрыс жауап жоқ
Топырақ мекендеушілерін қалай атайды?
планктон
эдафобионттар
бентос
гидробионттар
суккулент
Бірінші ретті консументтерге қайсысы жатады?
жыртқыштар
қорек талғамайтындар
шөпқоректілер
сүтқоректілер
етқоректілер
Ағзалардың қанша мекен ету ортасы бар?
3
4
2
5
Бірдей уақыт аралығында қайталанатын ортаныңөзгерістерін қалай атайды?
хаосты
циклді
тұрақты
тұрақсыз
бағытталған
Қоршаған ортаның қатаң белгілі бір жағдайларынқажет ететін ағзаларды қалай атайды?
суккуленттер
галофиттер
гелиофиттер
стенобионттар
эврибионттар
Жер бетіндегі жасыл өсімдіктердің бірінші реттіөнімінің биомассасының жиналуының энергетикалық көзіне нежатады?
ультракүлгін сәулелер
рентген сәулелері
инфракызыл сәулелер
аталғандардың барлығы
күн сәулесі
