WorksheetsПолитология
Total questions: 45
Worksheet time: 23mins
Саясаттану ғылымы нені зерттейді?
қоғамның саяси өмірінің, мемлекеттік институттардың, партиялар мен қозғалыстардың даму процесі
адамдардың саяси іс-әрекетінің психологиялық факторы
қоғамдық құрылым және ондағы адамдардың іс-әрекеті
саяси биліктің мәні, оның институттары; олардың пайда болу заңды-лықтары; қызмет етуін, дамуы және өзгеруі
Саясаттану ғылымының объектісі – бұл:
қоғамның саяси жүйесі және саясат
қоғамның экономикалық саласы
саяси биліктің қалыптасу, қызмет ету және өзгеру заңдылығы
әлеуметтік шындық
сезімдерде берілген объективтік шындық
Саясаттану пәні – бұл:
саясат қоғамдық өмірдің саяси саласы
қоғамдық өмірдің әлеуметтік-экономикалық саласы;
саяси биліктің құрылуының, қызметінің және өзгеруінің заңдылықтары;
әлеуметтік шындық;
сезімдерде берілген объективтік шындық.
Саясатты тұтастай, оның табиғатын, адамға қатысын, тұлға, қоғам мен мемлекеттік билік арасында өзара қатынасын зерттейтін және саяси құры-лыстың үлгісі мен нормативтік ұстанымын, сонымен бірге саясатты бағалау-дың жалпы өлшемдерін жетілдіретін білімнің саласы:
саяси тарих;
саяси философия;
саяси география
саяси антропология;
саяси психология
Саясат пен қоғамның, әлеуметтік құрылыс пен саяси институттар және үрдістердің арасындағы өзара әрекеттерді зерттейтін ғылым:
саяси семиотика;
саяси әлеуметтану;
биосаясат
саяси этика;
саяси психология
Саяси үрдістерді олардың кеңістік жағдайымен, аймақтық, климаттық және басқада табиғи факторлармен өзара байланысты зерттейтін саясаттанудағы бағыт:
саяси экономия
саяси антропология;
саяси география;
халықаралық қатынас теориясы
геосаясат.
Саяси ғылымның Халықаралық ассоциациясы қай жылы құрылды?
1945 ж.
1946 ж.
1949 ж.
1950 ж.
1951 ж.
Бір-бірімен және қоршаған ортамен қарым-қатынастағы элементтер жиынтығынан тұратын айқын біртұтастық ретінде қоғамның саяси саласын қарастыратын саясаттанудың әдісі:
салыстырмалы;
құрылымды-функционалдық;
жүйелік;
тарихи;
әлеуметтанымдық.
Жеке адамдармен топтарды алуан түрлі нақтылы зерттеудің саясаттанулық әдісі:
бихевиористік;
эксперттікбағалауәдісі;
жүйелік;
іскерлікойыны;
әлеуметтанулық.
Саясаттың қоғамнан тәуелділігінің, саяси құбылыстардың әлеуметтік себептерін анықтайтын саяси ғылымдар әдісі:
әлеуметтанымдық;
метафизикалық;
диалектикалық;
нормативтік;
институционалды.
Идеалды саяси құрылымды жасауға және оны іс-жүзіне асыруға бағытталған саясаттану әдісі:
тарихи;
антропологиялық;
позитивтік;
нормативті-құндылықты;
мәдениеттанымдық.
Мемлекет, партиялар, қоғамдық қозғалыстар және т.б. көмегімен саяси қызметтердің жүзеге асуын зерттейтін саясаттанудың әдісі:
салыстырмалы;
институтционалдық
жүйелік;
тарихи;
әлеуметтанымдық.
Саясаттың негізі әлеуметтік факторларда емес, биологиялық түзілім ретіндегі адамның табиғатында де пқарастыратын саясаттанулық әдіс:
эксперттік бағалау әдісі;
бихевиористік;
жүйелік;
антропологиялық;
әлеуметтанымдық;
Саяси үрдістерді дамытудың тілек – қалау түріндегі және іс-жүзінде мүмкін нұсқаларын қарастырып, қалыптастыруға бағытталған саясаттанудың қызметі (функциясы):
методологиялық;
болжамдық;
аксиологиялық;
реттеушілік;
дүниетанымдық.
Саяси институттарға, құрылыстарға, мінез-құлықтарға, оқиғаларға баға беретін саясаттанудың қызметі (функция):
тәрбиелік;
болжамдық;
аксиологиялық;
басқарушылық;
теориялық-танымдық.
Саяси құбылыстар мен үрдістерді талдау тәсілдері мен амалдарын жасаудағы саяси ғылымның қызметі:
методологиялық;
талдаушылық;
дүниетанымдық;
реттеушілік;
идеологиялық.
Саясат туралы, оның қоғамдағы рөлі туралы білімдерді қалыптасты-ратын және толықтыратын саяси ғылымның қызметі:
әлеуметтік-сыншылдық;
теориялық-танымдық;
басқарушылық;
реттеушілік;
тәрбиелік.
Қандай да бір саяси шындықты көруге бағытталған саясаттанудың қызметі (функция):
тәрбиелік
болжамдық;
дүниетанымдық;
басқарушылық;
теориялық-танымдық.
Қай мемлекетте және қай жылы жоғары оқу орындарында алғаш рет саясаттану пән оқытыла бастады?
1857 ж. – АҚШ-тың Колумбия колледжінде;
1871 ж. – Францияның саяси ғылымдар мектебінде;
1880 ж. – Париж университетінде;
1895 ж. – Лондонның экономика және саяси ғылымдар мектебінде;
1898 ж. – Мәскеу мемлекеттік университетінде.
Биліктің патерналистік тұжырымдамасының авторы:
Платон;
Аристотель;
Конфуций;
Каутилья;
Сократ.
Тоталитаризмнің идеялық негізін қалаушы:
Платон;
Аристотель;
Шан Ян;
Цицерон;
Вольтер.
Шығыстыңойшылы, «Мейірімдіқалатуралытрактат» атты еңбектің авторы:
Ибн-Рушда
Навои;
Низами;
әл-Фараби;
Конфуций.
Аристотельдің пікірі бойынша басқарудың аса жетілген түрі:
аристократия;
тирания;
олигархия;
полития;
демократия.
Діни және ақсүйектер сферасын бөлуге келетін «екіпатшалық» туралы ілімд іқалыптастырған ортағасырдағы саяси ойшыл кім?
Томас Мюнцер;
Мартин Лютер;
Ян Гус;
Жан Кальвин;
Фома Аквинский.
Ортағасырдағы ойшылдардың қайсысы Батыс елдерінің басым көпшілігінде қоғамдық-саяси өмірдің ерекше сипаты болып табылатын протестанттық этиканы даралықпен (индивидуалдықпен) үйлестірудің негізін қалаған?
Жан Кальвин;
Гуго Гроций;
Иеремия Бентам;
Аврелий Августин;
)Фома Аквинский.
Жер бетінің мәселелеріне белсенді араласу қай діннің теориялық принципіне жатады?
христиандық;
ислам;
индуизм;
иудаизм;
)буддизм.
Саясат туралы ілімнің негізін салушы:
Каутилья;
Аристотель;
Сюн-Цзы;
Мо-Цзы;
Лао-Цзы.
.“Мақсат тәсілді ақтайды” деген формула түрінде көрсетілген имморалистік саясаттың аталуы:
макиавелизм;
бонопартизм;
волюнтаризм;
ұлтшылдық;
сепаратизм.
Утопиялық социализм теориясының негізін салушы:
Т.Кампанелла;
Т.Мор
Ж.Руссо;
А.Радишев;
О.Конт.
Егемендік тұжырымдамасының авторы, абсолютизм идеологы:
Д.Локк;
Т.Гоббс;
Ж.Боден;
Э.Бёрк;
)М.Вебер.
Даосизм және доастар мектебінің негізін қалаушы (б.з.д.5-6):
Шан Ян;
Конфуций;
Лао Цзы;
Мо-цзы;
Сунь-цзы.
.Либерализм идеологиясының негізін салушы:
Г.Спенсер;
Ж.Боден;
Г.Тард
Д.Локк;
Э.Гидденс.
Билікті заң шығарушы, атқарушы және сот билігі деп жіктейтін теорияның авторы:
Д.Локк;
Э.Дюркгейм;
Ш.Монтеське;
К.Маркс;
Э.Бёрк.
Азаматты ққоғам тұжырымдамасының негізін қалаған ғалым:
Ж.Ж.Руссо;
Г.Гегель;
Дж.Локк;
А.де Токвиль
Т.Пейн;
Белгілі Рим шешені (б.з.д. 2-1 ғасыр), мемлекет қайраткері және құқықтық мемлекет идеясының негізін салушы:
Цицерон;
Н.Макиавелли;
Цезарь;
Октавиан;
)Берлускони.
Католик шіркеуінің патшалы ққұруыналдарына мақсат еткен XYI ғасырдағы батыс және орталық Европаның бірқатар мемлекетін кең қамтыған қоғамдық-саяси қозғалыс:
Реформация;
Обструкция ;
Ассимиляция;
Еретизм;
Кальвинизм.
(XIY-XY ғ.ғ.) Мемлекеттің дамуын бес кезеңге бөліп қарастыру тұжырымдамасын ұсынған және оны өзінің белгілі еңбектері «Үлкен тарих» («Үлгі болатын мысалдар кітабы») еңбегінде баяндаған белгілі араб тарихшысы:
Әбу Али ибн Сина;
Әл-Фараби;
Баласағұн;
Ибн-Халдун;
Әбу Райхан Бируни.
XYI-XYII ғ.ғ. ағылшын ойшылы, қоғамдық келісім теориясының авторы:
Томас Гоббс;
Дж.Локк;
Д.Истон;
Г.Алмонд;
Д.Милль.
Қазіргі қандай шетел саяси мектептерінде саяси модернизация, тұрақтылық, саяси шиеленіс мәселелері басым бағыттар болып табылады:
Француздық;
Ағылшын-американдық;
Немістік
Поляктық;
Ресейлік.
Қазақстан саяси ой ілімдерінің алғашқы қайнар көзі:
фольклор;
жазбаша деректер;
архитектура;
қолөнер;
дін.
«Құтты білік» еңбегінің авторы:
А.Байтұрсынов;
Әл-Фараби;
Баласағұн;
Ш.Уәлиханов;
Ы.Алтынсарин.
.Ә.Бөкейханов, А.Байтұрсынов және басқалар қандай партиялардың лидерлері?
Ақ жол;
Алаш;
Желтоқсан;
Табиғат;
Отан.
«Үш анық» трактатының авторы:
Т.Рысқұлов;
Ә.Бөкейханов;
Х.Досмұхамедов;
Шәкәрім Құдайбердиев;
М.Дулатов.
Қазақ ойшылы, «Түркістан Кеңестер билігінің қол астында (пролетариатдиктатурасының сипаттамасына)» кітабының авторы:
А.Байтұрсынов;
Т.Рысқұлов;
А.Бөкейханов;
М.Шоқай;
М.Дулатов.
ХІХғасырдағы қытайдың отаршылдық басқару жүйесіне талдау жасаған қазақ ойшылы:
А.Құнанбаев;
Ы.Алтынсарин;
Ш.Уәлиханов;
Шортамбай;
Ш.Құдайбердиев.
