гигиена;

физиология;

анатомия;

психология;

астрономия.

жүйе: адам (адамдар тобы) – машина (техникалық құрал) – өндірістік орта;

жүйе: адам (әлеуметтік топ, халық, өңір халқы) - сыртқы орта;

әлемдік экономиканың пайда болуы мен даму заңдылықтары;

адам өмірінің ерекше формасы ретінде психиканың заңдылықтары;

әлеуметтік өмір, нақты қақтығыстардың шексіз әртүрлілігі.

жарықтандыру және ауа жылдамдығы;

температураның, салыстырмалы ылғалдылықтың және ауа жылдамдығының үйлесімі;

жұмыс аймағының температурасы;

салыстырмалы ылғалдылық;

жарықтандыру.

жер жынысының табиғатына;

жер бетінің сипатына (тау, жазық, теңіз);

өсімдіктер мен ормандарға;

су алаптарының болуына;

ошақ пен магнитуданың тереңдігіне

өрттер, тіршілікті қамтамасыз ету жүйелерінің бұзылуы;

құрылыстардың құлауы, жер беті тұтастығының бұзылуы;

су тасқыны, кәсіпорындардағы апаттар;

кәсіпорындардағы апаттар, көшкіндер;

көшкіндер, селдер, опырмалар;

баллмен 1 (12балға дейін.);

зиян келтіру сипатымен;

зардап шеккен халықтың және материалдық құндылықтардың саны;

жаппай өрттер;

әсер ету ұзақтығы пайызбен.

бұл кенеттен пайда болған уақытша су ағыны;

бұл шұңқырлар мен жолдар бойымен кенеттен пайда болған су ағыны;

бұл жартастың бойында кенеттен пайда болған су ағыны;

бұл тас жол бойында кенеттен пайда болған су ағыны;

бұл, құрамында тастар, құм және басқа материалдар көп болатын тау өзендерінің арналарында кенеттен пайда болатын уақытша су ағыны,

толқын;

дауыл;

тылысым тыныштық;

су тасқыны;

цунами.

әскери қақтығыстар кезінде немесе осы қақтығыстар салдарынан туындаған өрттерге қарсы күрес;

әскери қақтығыстар кезінде немесе осы қақтығыстар салдарынан, сондай-ақ табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезінде зардап шеккен аудандарда тәртіпті қалпына келтіру және қолдау;

ТЖ-дан кейін халықтың тыныс-тіршілігін қалпына келтіру

ҚР аумағындағы халықты, материалдық және мәдени құндылықтарды әскери іс-қимылдарды жүргізу кезінде туындайтын қауіп-қатерлерден, ҚР халқы мен аумағына әскери іс-қимылдарды жүргізу салдарларының табиғи және техногендік сипаттағы ТЖ-дан қорғауға дайындау және қорғау жөніндегі іс-шаралар жүйесі

әскери іс-қимылдар салдарынан халықтың тіршілігін қалпына келтіру.

әскери объектілерді қорғау;

халықты жаппай қырып-жою қаруынан (ЖҚҚ) және дүлей зілзалалар кезінде қорғау;

әскери-арнайы дайындық;

жол қозғалысын ұйымдастыру;

құлақтандыру және байланыс қызметі;

 баспана және панахана қызметі;

 қоғамдық тәртіпті сақтау қызметі;

құтқару және басқа да шұғыл жұмыстарды жүргізу;

 радиацияға қарсы және химияға қарсы қорғау қызметі.

қоғамның сыртқы қатерлерден қорғалуы;

жеке адамның ішкі қатерлерден қорғалуының жай-күйі;

бұл конституциялық құқықтарды, бостандықтарды, азаматтардың лайықты сапасы мен өмір сүру деңгейін, ҚР егемендігін, аумақтық тұтастығын және орнықты дамуын, мемлекеттің қорғанысы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін ішкі және сыртқы қатерлерден жеке адамның, қоғам мен мемлекеттің қорғалуының жай-күйі;

мемлекеттің егемендігі мен аумақтық тұтастығын қамтамасыз ету;

мемлекеттің қажетті қорғанысы мен қауіпсіздігі;

бұл ұлттық сипаттағы қайшылықтар туындаған аймақтағы жағдай

бұл этникалық қайшылықтар туындаған аймақтағы жағдай;

бұл билік пен халық арасында қайшылықтар туындаған аймақтағы жағдай;

бұл діни жанкүйерлер арасында қайшылықтар туындаған аймақтағы жағдай;

бұл белгілі бір аумақта адам құрбандықтарына, адамдардың денсаулығына немесе қоршаған ортаға зиян келтіруге, елеулі материалдық шығындарға немесе адамдардың өмір сүру жағдайларының бұзылуына әкеп соққан әлеуметтік қатынастар саласындағы қауіпті қайшылықтар мен қақтығыстардың туындауы.

түрлі себептерге байланысты қоғамда ел дамуының ұлттық идеясының болмауы

қолданыстағы билікті танудың әртүрлі себептеріне байланысты бұзушылық;

әлеуметтік сипаттағы төтенше жағдайлардың пайда болуы мен дамуының негізі қоғамдық қатынастардың тепе-теңдігінің әртүрлі себептеріне байланысты-экономикалық, саяси, этносаралық, конфессиялық, елеулі қайшылықтар, қақтығыстар мен соғыстар;

биліктің әлсіздігінің әртүрлі себептеріне байланысты елдегі қылмыстық қақтығыстар мен жалпы қылмыстар;

қоғамдық қатынастардың әртүрлі себептеріне байланысты бұзушылық лаңкестіктің өршуі.

бұл аймақтағы құқық тәртібіне қарсы көтеріліс;

бұл әлеуметтік әділетсіздік нәтижесінде қолданыстағы билікке ұмтылған көшедегі қарама-қайшылықтар;

бұл ұлттық қақтығыс негізінде адамдар тобының немесе елді мекеннің жеке

бұл, қоғамды тұрақсыздандыру, халықты және билік органдарын қорқыту мақсатында белгілі бір әлеуметтік-саяси күштердің немесе қылмыстық топтардың мүдделері үшін арнайы ұйымдастырылған экстремистік ұйымдар, топтар немесе жекелеген адамдар күш қолданып немесе оған қауіп төндіріп жасалған қылмыстардың жиынтығы болып табылатын қоғамдық-саяси құбылыс;

бұл төмен жалақыға байланысты митингілер мен ереуілдер.

табиғи шығу тегі стихиялық оқиға, оның қарқындылығы, таралу ауқымы және ұзақтығы адамдардың өміріне, экономика мен табиғи ортаға теріс әсер етуі мүмкін;

болашақта тікелей қауіпке айналуы мүмкін аса қатерлі жағдайлардың жиынтығы болып табылатын қауіптілік нысаны;

конструктивтік, өндірістік, технологиялық немесе пайдалану себептері бойынша не кездейсоқ сыртқы әсерлерге байланысты болған және техникалық құрылғылардың немесе құрылыстардың зақымдануынан, істен шығуынан, бұзылуынан болатын техногендік сипаттағы төтенше оқиға;

технологиялық объектілердің қоршаған табиғи ортаның компоненттерімен қалыпты өзара әрекеттесуінің бұзылуы нәтижесінде пайда болатын, адамдардың өліміне, экономика объектілері мен қоршаған табиғи орта компоненттерінің бұзылуына және бүлінуіне әкелетін деструктивті процесс;

болашақта тікелей қауіпке айналуы мүмкін гипотетикалық қауіп тудыратын жағдайлардың жиынтығы болып табылатын қауіп-қатер формасы.

көптеген адам құрбандықтарын, елеулі материалдық залалды және басқа да ауыр зардаптарды тудыруы мүмкін апатты табиғи құбылыс (немесе процесс);

адам денсаулығына зиян келтіретін, объектілерді, материалдық құндылықтарды едәуір мөлшерде жоюға, сондай-ақ қоршаған ортаға айтарлықтай зиян келтіретін үлкен апат;

құрлық, атмосфера, гидросфера және биосфера жай-күйінің өзгеруінен (антропогендік факторлардың әсерінен) туындаған және адамдардың денсаулығына, олардың рухани саласына, тіршілік ету ортасына, экономикаға немесе гендік қорға теріс әсер еткен аса ірі ауқымдағы төтенше оқиға;

конструктивтік, өндірістік, технологиялық немесе пайдалану себептері бойынша не кездейсоқ сыртқы әсерлерге байланысты болған және техникалық құрылғылардың немесе құрылыстардың зақымдануынан, істен шығуынан, бұзылуынан болатын техногендік сипаттағы төтенше оқиға;

адам өліміне, адам денсаулығына зиян келтіруге, объектілерді, материалдық құндылықтарды едәуір мөлшерде құртуғаға немесе жоюға, сондай-ақ қоршаған ортаға айтарлықтай зиян келтіруге әкелетін үлкен апат.

қандай да бір елді мекенде, тұрғылықты жерлердегі адамдарда жұқпалы аурудың жаппай таралуы, әдеттегі сырқаттанушылық деңгейінен едәуір асып түседі;

жұқпалы аурудың белгілі бір аумақтағы флораның бір немесе көптеген түрлері арасында жаппай таралуы;

белгілі бір аумақта жануарлардың бір немесе көптеген түрлерінің арасында

жұқпалы аурудың кең таралуы, әдетте осы аумақта тіркелетін ауру деңгейінен едәуір асады;

табиғи апаттар мен техногендік апаттардың туындауына тікелей қатер төндіретін табиғи және техногендік салалардағы қауіптің нысаны, сондай-ақ осы құбылыстарды ынталандыратын жағдайлардың болуы;

адамның жұқпалы ауруының қандай да бір елді мекенде, елде жаппай таралуы, әдеттегі сырқаттанушылық деңгейінен едәуір асып түседі;

белгілі бір уақыт ішінде өсімдіктердің жұқпалы ауруының едәуір аумақта (шаруашылық, аудан, облыс) таралуы;

дүлей зілзалалар мен техногендік апаттардың тікелей қатерінің болуын білдіретін табиғи және техногендік салалардағы қауіптілік нысаны;

белгілі бір аумақта жануарлардың бір немесе көптеген түрлерінің арасында жұқпалы аурудың кең таралуы, әдетте осы аумақта тіркелетін ауру деңгейінен едәуір асады;

табиғи апаттар мен техногендік апаттардың тікелей қатерін, сондай-ақ осы құбылыстарды ынталандыратын жағдайлардың болуын білдіретін табиғи және техногендік салалардағы қауіптің нысаны.

дүлей зілзалалар мен техногендік апаттардың тікелей қатерінің болуын білдіретін табиғи және техногендік салалардағы қауіптілік нысаны;

флораның жұқпалы ауруларының қандай да бір елді мекенде, елде, әдеттегі сырқаттанушылық деңгейінен едәуір асатын жаппай таралуы;

табиғи апаттар мен техногендік апаттардың туындауына тікелей қатер төндіретін табиғи және техногендік салалардағы қауіптің нысаны, сондай-ақ осы құбылыстарды ынталандыратын жағдайлардың болуы;

адамның жұқпалы ауруының қандай да бір елді мекенде, елде жаппай таралуы, әдеттегі сырқаттанушылық деңгейінен едәуір асып түседі;

белгілі бір аумақта жануарлардың бір немесе көптеген түрлерінің арасында жұқпалы аурудың кең таралуы, әдетте осы аумақта тіркелетін ауру деңгейінен едәуір асады.

адам шығынына, адамдардың денсаулығына немесе қоршаған табиғи ортаға залал келтіруге, сондай-ақ елеулі материалдық шығындарға және тіршілік ету жағдайларының бұзылуына әкеп соғуы мүмкін немесе әкеп соққан авария, қауіпті табиғи құбылыс, апат, дүлей немесе өзге де зілзала нәтижесінде қалыптасқан белгілі бір аумақтағы жағдай;

табиғи және техногендік ТЖ нәтижесінде қалыптасқан белгілі бір аумақтағы жағдай;

адам шығынына әкеп соғуы мүмкін немесе әкеп соққан техногендік апаттар нәтижесінде қалыптасқан белгілі бір аумақтағы жағдай;

өндірістегі техногендік авариялар нәтижесінде қалыптасқан белгілі бір аумақтағы жағдай;

тұрмыстық;

жанжал;

өндірістік;

жергілікті;

әлеуметтік.

әскери;

жанжал;

техногендік;

табиғи;

әлеуметтік;

Табиғи құбылыстармен және катаклизмдермен байланысты ТЖ;

Төтенше жағдайлар - бұл адамның өндірістік немесе экономикалық қызметімен байланысты аварияларар немесе апаттар;

Ғарыштық құбылыстармен байланысты ТЖ;

Террористік актілерге байланысты болған ТЖ;

Су тасқыны мен көктемгі су тасқынына байланысты ТЖ;

адам өзгерткен флора мен атмосфераның бір бөлігі

биосфераның адам өмірінің ыңғайлылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін өзгерткен бөлігі;

литосфераның адам өзгерткен бөлігі;

атмосфера мен гидросфераның адам өзгерткен бөлігі;

дұрыс жауап жоқ.

өнеркәсіптік және ауыл шаруашылығы өндірісі мен тұрмыстағы ағынды органикалық заттар;

минералды тыңайтқыштар, улы химикаттар, сондай-ақ мұнай және мұнай өнімдері;

өндіруші, өңдеуші және тұтынатын салалардың қатты қалдықтары;

шу, діріл, электр және магнит өрісі;

температура мен ылғалдылық.

Табиғи құбылыстармен және катаклизмдермен байланысты ТЖ;

Ғарыштық құбылыстармен байланысты ТЖ;

Төтенше жағдайлар - бұл табиғи құбылыстар мен катаклизмдерге байланысты туындаған авариялар немесе апаттар.

Террористік актілерге байланысты болған ТЖ;

Төтенше жағдайлар - бұл табиғи құбылыстар мен катаклизмдерге байланысты туындаған авариялар немесе апаттар.

барлық болып жатқан оқиғалар;

тіршілік қауіпсіздігі бұзылуына әкелетін кенеттен болатын құбылыстардың жиынтығы;

барлық ерекше оқиғалар;

барлық күтпеген оқиғалар;

физикалық белсенділік шегіне жеткен жағдай, осы аймақта және барлық күтпеген оқиғалар.

нәтижесінде эпидемия, эпизоотия және эпифитотия туындауы мүмкін адамдардың, ауыл шаруашылығы жануарлары мен өсімдіктерінің жұқпалы ауруы;

қоғам мен ұжымдардағы тәртіпсіздіктер және халықтың көбеюінің төмендеуі

аштық жариялау салдарынан адамдардың қалыпты өмір сүру жағдайларын бұзу;

азықтың жетіспеушілігінен жануарлар мен өсімдіктер әлемінің (фауна мен флораның) жойылуы;

еліміздің елеулі аумақтарында тұмау себебінен карантин мен обсервацияны енгізу.

тері, асқазан-ішек жолдары, шырышты қабаттар;

жаралар, асқазан-ішек жолдары, шырышты қабаттар;

шырышты қабықтар, тыныс алу органдары, асқазан-ішек жолдары

тыныс алу мүшелері, тері және жаралар;

тыныс алу мүшелері, тері және жаралар, асқазан-ішек жолдары, шырышты қабаттар.

агрессивтілік;

уыттылық;

құбылмалылық;

жасырын әсер ету кезеңі;

жылдамдық.

биологиялық;

техногендік;

радиобелсенді;

химиялық;

жарлғыш

адам, табиғи немесе материалдық ресурстарға зиян келтіретін теріс әсерден тұратын оқиға;

қоршаған ортаға теріс әсер ететін оқиға;

адамға теріс әсер ететін оқиға;

жануарлар әлеміне және өсімдіктерге теріс әсер ететін оқиға;

өндірістік процестің теріс әсерінен тұратын оқиға.

адамдарға, табиғи және материалдық ресурстарға теріс әсер ету деңгейі, әдетте қысқа мерзімді және жоғары деңгейде болатын оқиға;

әдетте кенеттен және қысқа мерзімде болатын оқиға;

әдетте, тіршілік ету ортасына үлкен зиян келтіретін оқиға;

әдетте, өндіріске үлкен зиян келтіретін оқиға;

әдетте, халыққа үлкен зиян келтіретін оқиға;

ғимараттар мен жабдықтардың бұзылуына, сондай-ақ қоршаған табиғи ортаға залал келтіруге әкеп соғатын қауіпті техногендік оқиға;

көліктің қирауына, сондай-ақ қоршаған табиғи ортаға залал келтіруге әкеп соғатын қауіпті техногендік оқиға;

объектіде, белгілі бір аумақта немесе акваторияда адамдардың өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін және ғимараттарды, құрылыстарды, жабдықтар мен көлік құралдарын қирауға, өндірістік немесе көлік процесін бұзуға, сондай-ақ қоршаған табиғи ортаға залал келтіруге әкеп соғатын қауіпті техногендік оқиға;

өндірістік процестің бұзылуына әкеп соғатын қауіпті техногендік оқиға;

адамдардың өліміне әкелетін қауіпті техногендік оқиға.

бұл адамға және оның қоршаған ортасына қатер төндіретін қауіптердің пайда болуының теориялық негіздерін, олардың пайда болуы мен көрініс табу заңдылықтарын, әртүрлі сипаттағы қауіптер мен төтенше жағдайларды болжауды, олардан қорғаудың және оларды жоюдың практикалық тәсілдерін зерттейтін ғылыми білім саласы;

бұл адам қауіпсіздігі туралы ғылыми білімнің жаңа саласының негізін құрайтын теориялық тәсілдер кешені;

әр түрлі сипаттағы қауіптер мен төтенше жағдайларды болжау, олардан қорғаудың практикалық әдістері;

бұл тұрғындарды ТЖ-дан қорғау тәсілдерінің негізін құрайтын ғылыми тәсілдер кешені;

бұл қоршаған орта туралы ғылыми білімнің негізін құрайтын ғылыми тәсілдер жиынтығы.

өндірістік қызметтің әсерінен адам ағзасының қызметтік жағдайының өзгеруін зерттеу және еңбек үдерісін ұйымдастыру бойынша ұсыныстар әзірлеу;

адамның өмір сүруінің барлық кезеңдерінде, оның қызметінің қолайлы жағдайларын, адамға және табиғи ортаға теріс факторлардың әсер етуінің нормативтік рұқсат етілген деңгейлерін қамтамасыз ету;

өндірістік ортаның зияндылығы мен қауіптілігі, өндірістік процестің ауырлық және қауырттылық көрсеткіштері бойынша еңбек жағдайларын сандық бағалау

жинақталған қиратып жоюшы (деструктивті) әлеуетті, жүйелі түрде азайту арқылы кейбір қолайсыз және қауіпті табиғи құбылыстар мен процестердің ықтимал шектерінің алдын алу;

төтенше жағдайларды олардың алдын алу бөлігінде де (туындау ықтималдығын азайту), сондай-ақ олардан болатын ысыраптар мен залалдарды азайту (салдарларды жұмсарту) жоспарында да алдын алу.

мүмкін болатын қауіпсіздік шаралары;

адам үшін оның қоршаған ортамен өзара әрекеттесуінен болатын әртүрлі сипаттағы қауіптер мен ТЖ және ықтимал қауіпсіздік шаралары;

адамды қоршаған өмір жағдайлары;

ТЖ кезінде өзін қорғай білу;

қоршаған орта - адамның мекендеу ортасы.

жер бетіндегі тіршіліктің табиғи таралу аймағы, оның ішінде атмосфераның төменгі қабаты, гидросфера және техногендік әсерге ұшырамаған литосфераның жоғарғы қабаты;

оқу үдерісінде адамның денсаулығы мен жұмысына әсер ететін оқу орнының факторларының жиынтығы;

адамның қоршаған ортасы - адам өміріне, оның денсаулығына және ұрпақтарының денсаулығына тікелей немесе жанама, жылдам немесе қашықтан әсер етуі мүмкін факторлардың жиынтығы;

еңбек үдерісінде адамның денсаулығы мен жұмыскерлік қабілеттілігіне әсер ететін өндірістік орта мен еңбек процесі факторларының жиынтығы;

материалдық және әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктерге сәйкес болу үшін техникалық құралдардың тікелей немесе жанама әсері арқылы адамдар өзгерткен биосфераның бұрынғы аймағы.

қауіпті, зиянды;

физикалық, химиялық, биологиялық, психофизиологиялық;

оңтайлы, рұқсат етілген, қауіпті, өте қауіпті;

физикалық, химиялық, оңтайлы, рұқсат етілген;

табиғи, антропогендік, техногендік, әлеуметтік;

қорғау нысаны болып табылады

қауіпсіздікті қамтамасыз ету құралы ретінде әрекет етеді;

қауіп көзі болуы мүмкін;

алғашқы үш жауап дұрыс;

дұрыс жауап жоқ.

адам денсаулығына немесе қоршаған табиғи ортаға зиян келтіретін белгілі бір ықтималдығы бар қызмет жағдайы;

қоршаған ортаның, оның жеке компоненттерінің ықтимал қасиеті қорғаныс объектісіне зиян келтіруде көрінеді, ол қауіп көзі бола алады;

сыртқы және ішкі факторлардың, заттың, энергия мен ақпараттың барлық ағындарының әрекеті рұқсат етілген шекті мәндерден аспайтын және жүйенің бұзылуына немесе оның жұмыс істеуі мен дамуының мүмкін болмайтын жағдайын туындатпайтын «адам-тіршілік ету ортасы» жүйесінің жағдайы;

«адам-тіршілік ету ортасы» ешқандай қауіп төндірместен бір-біріне тәуелді болады;

әсер ету кеңістігі мен уақытына байланысты емес жалпы сипаттағы қауіп.

өнеркәсіптік кәсіпорындарда авариялардың алдын алу және осы аварияларға байланысты төтенше оқиғалардың салдарларын қысқарту жөніндегі адам қызметінің саласы;

биосфера мен адамзат қоғамының, ал мемлекеттік деңгейде – мемлекеттің қоршаған ортаға антропогендік және табиғи әсер ету нәтижесінде туындайтын қауіп-қатерлерден қорғалу жағдайы;

жұмыс істеушілерге зиянды және қауіпті өндірістік факторлардың әсер ету ықтималдығын (қатерін) қолайлы деңгейге дейін азайтатын ұйымдастыру іс-шаралары мен техникалық құралдар жүйесі;

қалдықтарды дұрыс жою, ықтимал улы химикаттарды оқшаулау және сақтау тұрғысынан қауіпсіздік;

шұғыл қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін жеткілікті табыспен қамтамасыз ету.

өнеркәсіптік кәсіпорындарда авариялардың алдын алу және осы аварияларға байланысты төтенше оқиғалардың салдарларын қысқарту жөніндегі адам қызметінің саласы;

биосфера мен адамзат қоғамының, ал мемлекеттік деңгейде – мемлекеттің қоршаған ортаға антропогендік және табиғи әсер ету нәтижесінде туындайтын қауіп-қатерлерден қорғалу жағдайы;

жұмыс істеушілерге өндірістік факторлардың зиянды әсер ету ықтималдығын (тәуекелін) қолайлы деңгейге дейін төмендететін ұйымдастырушылық іс-шаралар мен техникалық құралдар жүйесі;

адамды кесел дет қаупінен қорғау, яғни денсаулық үшін қауіпсіз ортада өмір сүру мүмкіндігі;

адамның кесел дерт қаупінен қорғалуы, яғни денсаулық үшін қауіпсіз ортада өмір сүру мүмкіндігі.

өте жаман нәрсе, бақытсыздық мүмкіндігі;

ауру, жарақат түрінде денеге зиян келтіру мүмкіндігі;

өмір үшін күрес;

белгілі бір жағдайларда адам денсаулығы мен қоршаған ортаға зиян келтіретін құбылыстар, процестер, объектілер, заттардың қасиеттері;

өлім алдындағы қорқыныш.

адам және тек жануарлар әлемі;

табиғи орта және өсімдіктер әлемі;

адам, табиғи орта, материалдық және мәдени құндылықтар;

материалдық құндылықтар;

мәдени құндылықтар

табиғи, антропогендік;

табиғи, техногендік, әлеуметтік;

тұрақты, айнымалы;

импульсті және ауыспалы;

өндірістік, қалалық, тұрмыстық.

нақты қауіпті;

мүмкін емес қауіпті;

қауіптілігі өлімге душар етеді;

шамалы қауіпті;

әлеуетті, нақты және іске асырылған.

объектіде, белгілі бір аумақта немесе акваторияда адамдардың өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін және ғимараттардың қирауына әкеп соғатын қауіпті техногендік оқиға;

өндірістік немесе көлік процесінің бұзылуына әкеп соғатын қауіпті техногендік оқиға;

бұл кенеттен, жылдам жүретін оқиға, өндірісте әртүрлі бұзылулары бар үлкен апат;

бұл кенеттен болатын, өндіріске материалдық зиян келтіретін үлкен апатты өтпелі оқиға;

кенеттен болатын, адам өліміне, адам денсаулығына зиян келтіруге, объектілерді және басқа да материалдық құндылықтарды едәуір мөлшерде қирататын  немесе жоятын, сондай-ақ қоршаған ортаға айтарлықтай зиян келтіретін жойқын өтпелі оқиғалы апат.