Font size
WorksheetsUH X - 3 - Proof
Total questions: 40
Worksheet time: 1hrs 17mins
Wis kawuningan dening ngakeh yen uwuh plastik mujudake salah sijine faktor kang ( ... ) kanggone tembe burine alam donya. Saiki ae wis akeh kabiwarake uwuh kang nglumpuk ing kali lan selokan, saengga njalari mampet lan dadine banjir.
mbebayani
maringi
njlentrehake
kala
siyang
Aku nduwe kewan kucing cacah telu, kabeh senengane ( ... ), tansah njaluk owal teri.
dhahar
nedha
mangan
maem
ngunjuk
"Parandene mangke sira iki yen den wulang dhateng ibu rama, sok balawanan ucape, iya iku cegahen kaki."
Ing petikan dhandhanggula kasebut, tembung apa sing bisa nggantekake tembung "parandene?"
temahira
keratipun
kasurang
wondene
balawanan
Saben tembang macapat niku sampun wonten wewatone piyambak mula yen nggawe tembange ya manut paugerane.
Leres
Kliru
Lamun sira mangke anglampahi,
Nganiaya ing wong tuwnira,
Ingukum dening Hyang Myanon,
Tembe yen lamun lampus,
Datan wurung pulang lan geni,
Yen wong durakeng rena,
Sanget siksanipun,
Mulane weweka ingwang,
Aja wani dhateng ibu rama kaki,
Prentahe lakonana.
Cakepan tembang kasebut kalebu...
Dhandhanggula
Pocung
Megatruh
Sinom
Asmaradana
Lamun sira mangke anglampahi,
Nganiaya ing wong tuwnira,
Ingukum dening Hyang Myanon,
Tembe yen lamun lampus,
Datan wurung pulang lan geni,
Yen wong durakeng rena,
Sanget siksanipun,
Mulane weweka ingwang,
Aja wani dhateng ibu rama kaki,
Prentahe lakonana.
Apa sing bisa digancarake saka tembang kasebut?
Wondene yen diwulang dhateng ibu rama, sok balawanan.
Yen anglampahi wong tuwa, bakal ora kena sinatru deninf Hyang Widhi.
Kaki kang duraka marang wong tuwa, tembe mburi tan disiksa.
Yen nindakake aniaya marang wong tuwa, urip bakal kasurang-surang.
Dadi anak kudu sumahir marang wulangipun wong tuwa.
Manungsa kang lair bisa digambarake ing tembang macapat Pocung.
Leres
Kliru
Sinom = Taruna
Leres
Kliru
Ngrembug basa sing dianggo ing sajroning wacana sastra, kita banjur kelingan marang ( ... ) tetembungan, yaiku "imajinasi" lan "kreasi." Sababipun, khasik wacana sastra sing diripta dening pngripta iku dudu satemene, nanging mung mujudake rekaning mawon.
sawatara
bebrayan
didungkapake
adhedhasar
madyaning
Kabeh kawruh disinau iku prelu,
Nggo donya akherat,
Uga kanggo sangu mati,
Wusana kalorone slamet raharja.
Tembang Pocung kasebut ndungkapake...
Wigatine sinau ing dinya kanggo akherat.
Slamet raharja niku babagan ora penting.
Sing dilakoni wayah urip wonten hubungane kalih akherat.
Waweka ing ngaurip maringi bab kang bagus kanggo tembe mburi.
Tumindak sakarepe bakal maringi slamet ing akherat.
Gogoh-gogoh tanapi slulup ing warih
Sarwi gung udrasa
Sesambatira ngerintih
Dhuh-dhuh adhuh ariningwang
Tembung "warih" ing tembang Maskumambang kasebut padha karo tembung apa?
Sumur
Segara
Kali
Banyu
Tirta
Gunem nadyan satembung,
Den jagaa aja nganti kebacut,
Luput-luput bisa njalari pradondi,
Temah ngilangken sadulur,
Ingkang cedhak dadi adoh.
Iku mujudake gatra-gatrane tembang apa?
(Jawaben nganggo 1 tembung)
(Tuladha njawab: Pocung)
(a)
Tembung "sinatru" nunggal teges karo tembung...
dimungsuhi
temahira
lampus
yayah rena
keratipun
Kanggo piranti memangan lan ngunjuk nalika ing njaban omah, ( ... ) uga mikih sing luwih "ramah lingkungan." Bisa nggegawa wadhah singbbisa diresiki lan dienggo maneh, migunakake bungkus saka kertas utawa malah godhong.
prayogane
awit senajan
wicaksanane
panemune
ngenani
Umpamane kita nglawan wong tuwa wayah diwulang piwulang becik, kita bakal oleh ukuman tembe mburi.
Leres
Kliru
Aksara jawa iki, pundi sing diwaca "Resi Wisrawa?"
"Rada lembut," yen ditulis menyang aksara jawa malih...
Sing kurang saka ukara kasebut, yaiku...
Kurang adeg-adeg.
Kurang pada lingsa.
Kurang padha lungsi.
Kurang padha pangkat.
Kurang ceceg.
Bu Rukmini: "Dwi ambangun griya kalih pepujaning manah, reroncening sekar ing donya kanggo pungkasaning omahing swarga, nganti kembange pati cumlorot, tansah dilakoni supaya tuwuh wohing bagus ing mangsa abadi."
Pak Darsa: "Mangertos babagan punika. Puji pandongaku mung Dwi bisa mujudake apa sing dipenginake kanthi becikipun."
Bu Rukmini: "Sakliyane niku, muga-muga Dwi bisa njaga niat, proses, uga asil kang bagus marang sembarang kalire. Ya, muga-muga wangunan griyane kuwat nganthi temu pati."
Saka dhialog kasebut, apa sing bisa kapethik?
Ambangun griya kasebut amung omah papan.
Welas asih dijaga kanthi daya nganti temu pati.
Mujudake tresna saka ucapan lan tumindak nyata kang becik.
Dedonga niku kasil mawon, ora ana prosese.
Yen urip ancasing swarga, niku babagan ora gampang.
Sapa wong sing diparingi pituduh dening Allah, mula ora bakal ana wong sing nyasarake.
Sapa wong sing disasarake dening Allah, mula ora bakal ana wong sing menehi pituduh.
Kekalih ukara kesebut maknane…
Leres
Kliru
Ukara ing ngisor iki sing migunakake basa krama alus, yaiku…
Pak Brata manahipun radi kuwatos, lembunipun ingkang sakit mboten purun nedha, tanemanipun pantun risak.
Nadyan tekan jaman kapan, kok jiwane wis anyingkur marang apa-apa sing becik, malah barang sing ala disenengi.
Dhik Tono matur Bapak karo nglucu, “Pak, aku nyuwun jajan!”
Ibu matur, “Pak, yen ngersakake dhahar, wis daktata ana meja!”
Tanggaku nganti saiki isih lara durung bisa mlaku.
Ukara pundi sing kalebu krama alus?
Kowe gelem turu kene, Mbak?
Panjenengan kersa sare kene, Mbak?
Sampeyan purun tilem mriki, Mbak?
Panjenengan kersa sare mriki, Mbak?
Awakmu sida turu kene, Mbak?
Sapa wong sing diparingi pituduh dening Allah, mula ora bakal ana wong sing nyasarake.
Sapa wong sing disasarake dening Allah, mula ora bakal ana wong sing menehi pituduh.
Kekalih ukara kesebut maknane…
Dadi jalma manungsa aja sok nyasarake dhiri.
Kita bisa maringi pitutur marang wong kang disasarake dening Gusti Allah.
Panguripan kudu agawa wewaton lan paugeran supaya wilujeng.
Wong sing diparingi pituduh saking Gusti Allah bakal kena disasarake marang manungsa.
Yen urip panguripan punika satepake kudu kesasar.
Pira jumlahe aksara rekan ing telu ukara aksara jawa kasebut?
5
6
7
8
9
"Ing budya yu ngudia rong hwaya pegat."
Supaya ukara kasebut dadi ukara sing nduweni guru lagu U, digunakake Baliswara, malih kepriye?
Hwaya pegat ngudia rong ing budya yu.
Ngudia rong ing budya hwaya pegat yu.
Ngudia rong hwaya ing pegat budya yu.
Rong ngudia hwaya pegat budia ing yu.
Pegat hwaya rong ngudia ing budya yu.
Ha na ca ra ka
Da ta sa wa la
Pa dha ja ya nya
Ma ga ba tha nga
Kasebut diarani aksara jawa...
Rekan
Legena
Swara
Murda
Carakan
"Tan ing awang-awang, daksawang kartika lan lintang ing ndhuwur. Candrane mekar kaya surya ing rina. Ora bakal ana manungsa sing nadhingi. Gusti Allah kwasa sanget."
Ing ukara-kasebut, tetembungan sing kalebu basa Kawi, yaiku...
Awang-awang
Kartika
Lintang
Candra
Surya
Aksara Jawa kasebut yen ditulis latin malih...
Nad yan asor wijilipon.
Nad yan asor wijil ipun.
Nadyan asor wijillipon.
Nadyan asor wijilipun.
Nadyan asor wijilipon.
Sanadyan wong cilik yen kelakuwane becik, wong kui pantes dicedhaki amarga utawa wong sing sugih carita sing bisa kanggo patuladhan apik supaya mundhak apa?
Budhi
Nalar
Kelakuwan
Piala
Bagus
"Watak kasebut manjilma wonten ing sikap, tingkah laku, tandang grayang, muna-muni, lan sesaminipun, kaangkah sageda tansah migunani timprap gesang bebrayan, mulungipun sumanggem dados juru ladosing benrayan ingkang leres, susila, lan endah, kang sartabsadhengah akaryanipun dipuntindakaken kanthi tulus mbudidaya memayu hayuning sasama, linambaran ing wewatekan sabar kebaking pasrah lan panarimah dhateng panguwaosing Pangeran Ingkang Maha Wikan."
Ing pada kasebut, bisa dimangerteni yen...
Dadi manungsa iku aja rumangsa bisa, nanging sing rumangsa.
Yen rukun niku agawe santosa.
Ora wani ngalah masiya kanggo kuhur wekasane.
Kita yen nglakoni becik bakal oleh becik.
Yen kita nglakoni tumindak ala, kita bakal oleh balesane saking Gusti Allah.
Pundi panulisan aksara jawa saka pakacepan sing trep?
Gatekna geguritan iki!
tetembangan lan lelagon babagan asmaradana
amarga arume kaya sekar sumebar ing ngendi-ngendi
endahipun krasa ing pikir lan batin
hyawa tan sirna saklawase
ya bakal dadi puspitaning ngaurip
udakara kaya mangkono kedadeyane
nanging samubarange kudu dimangerteni
gegayuhan lan kasunyatan niku bebarang apisah
Babagan sing bener saka geguritan kasebut, yeku...
Geguritane ngandhut sandhi asma.
Geguritane kadhapuk saka 8 gatra.
Geguritan kasebut manut paugerane macapat.
Geguritan kasebut kalebu asmaradana.
Geguritane saka rong gatra.
Gatekna geguritan iki!
tetembangan lan lelagon babagan asmaradana
amarga arume kaya sekar sumebar ing ngendi-ngendi
endahipun krasa ing pikir lan batin
hyawa tan sirna saklawase
ya bakal dadi puspitaning ngaurip
udakara kaya mangkono kedadeyane
nanging samubarange kudu dimangerteni
gegayuhan lan kasunyatan niku bebarang apisah
Prasaning driya ing gegguritan kasebut apa?
Welas asih punika dipadhakake kaya kembang sing arum banget.
Paraga tansah seneng yen ngrungokake lelaguan tresna.
Sing dadi kusumaning panguripane paraga iku asmara kang sirna.
Masiya nduwe angan ing pikir an kekarepan ing batin, kudu tansah sadhar dhiri.
Paraga nduwe kekarepan supaya apa sing dirasakake tansah sumunar lan ora ilang saksuwene panguripan.
Panulisan aksara jawa kasebut ora trep.
Bener
Kliru
Sing panulisane bener pundi wae?
Yen sampeyan dititahake dadi wong gedhe, aja sombong lan aja cedhak-cedhak karo wong sing ala kelakuane. Yen cedhak karo wong ala kui, bakal...
Menawa sinatru dening Hyang Widhi, mangke dhiri prasa...
Katresnan kuwi mulya. Dudu barang sepele. Mangkana wewarah kang bisa kita jupuk saka lelakone Dewi Ambika, putrine Prabu Darmamuka, narendra ing Giyantipura. Kadhung nibakake tresnane marang Dewabrata, kok satriya iku arep ninggal mlayu. Meshi wae Ambika ora trima. Nganti kapan wae, Ambika nedya nagih kesaguhane Dewabrata.
Apa piwulang kang kapundhut saka crita kasebut?
Lelakon ing urip aja amung lakon piala, ananging kudu prayoga kang nganggo wewaton.
Watekipun Dewabrata marang Dewi Arimbi becik sanget kanggo patuladhaning urip.
Anak polah bapak kepradhah amarga panyuwune Dewi Ambika marang Dewabrata.
Dewi Ambika tan nduweni kawajiban kanggo nyaguhi Dewabrata babagan tresna.
Dewabrata tan cidra tresna marang Dewi Ambika, dheweke arep ninggal mlayu Ambika.
Paugerane Dhandhanggula: 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
Tembang Dhandhanggula:
Aku duwe kewan kucing cacah telu
Kabeh seneng mangan
Tansah njalukniwak teri
Bubar mangan kucing telunbanjur ngilang
Kapan dina kucing telu mlayu-mlayu
Njegur sawah siji
Gupak lendhut nggegilani
Trus dakpondhong dakadusi aneng omah
Saka 10 gatra tembang kasebut, supaya trep karo paugerane Dhandhanggula, kudu ana gatra sing nggunakake Baliswara.
Gatra kapira sing kudu nggae Baliswara?
Gatra 6
Gatra 7
Gatra 8
Gatra 9
Gatra 10
Wonten putri luwih ayu
Tan ana ingkang tumandhing
Sariranira sang retra
Owah-owah saben ari
Yen rina kucembang cahya
Mung ratri mancur nelahi
Tembang macapat kasebut jinise...
Asmaradana
Sinom
Pangkur
Gambuh
Kinanthi
