Font size
Worksheets8сынып био 2
Total questions: 44
Worksheet time: 33mins
Адам ағзасының ішкі ортасы
кан
лимфа
ұлпа сұйыктыгы
сұйық
дәнекер ұлпасы. Ол мөлдір, бірақ сарғыш
түсті.
(a)
Лимфаның басты қызметі
жасушааралық сұйықтықты кері қанға
қайтару.
агзаны оттекпен камтамасыз ету
Қ а н н ы ң қ ы з м е т і
тасымалдау
қорғаныш
гумаральдык
қан арқылы май тәрізді заттардың тасымалдануы; майлардың
қайта таралуын камтамасыз етеді
альбумин
фибриноген
глобулин
антидене, ауру тудыратын
микробтардан қорғау
глобулин
альбумин
фибриноген
қанның ұюын камтамасыз етеді
альбумин
фибриноген
глобулин
қанның ең ірі жасушалары. 1 мм 3 қандағы мөл
шері – 4,5–5 млн. Олар қызыл түсті, екі жағынан иілген дискі пішінді,
ядросы жоқ, 120 тәулік тіршілік етеді. Оларда күрделі нәруыз – гемо-
глобин болады.
(a)
қанның ақ жасушалары. Бұл ядросы бар және қан
ағысымен ғана емес, жалған аяқтарымен де (амеба сияқты) қозғалатын,
қан тамырларының арнасынан шыға алатын қан жасушалары. 1 мм 3 қан
мөлшерінде 6–8 мың лейкоцит болады. Лейкоциттер ағзаны ауру тудыра-
тын микробтардан қорғайды, иммунитетті жүзеге асырады
(a)
қанның ұю үдерісіне қатысатын, ядросы жоқ, ұсақ
қан пластинкалары. 1 мм 3 қандағы мөлшері 180–400 мың. 8–11 тәулік
тіршілік етеді де, бауырда, көкбауырда немесе тромб түзілген кезде
тіршілігін жояды. Тромб ерімейтін нәруыз – фибриннің жабысып қалған
жіпшелерінен түзіледі, ол қан плазмасының еритін нәруызы – фибрино-
генгеайналады.
(a)
Иммунитет туралы ілім негізін калаган
эрлих
мечников
сеченов
павлов
қатты бөлшектерді жасушалардың ұстап қалуы
(a)
фагоциттер,фагоцитозга кабілетті
лейкоцит
амеба
лимфоциттердің кейбір түрлерін бөгде заттардың –
антигендердің (грек. анти – қарсы) енуіне жауап ретінде бөліп шығаратын
ерекше нәруыздар
(a)
Лейкоциттердің типтері
нейтрофил
лимфоцит
моноцит
эозонофил
базофил
Белсенді микрофагтар – жасушааралық кеңістікте,
теріде және т.б. мүшелерде кездеседі
нейтрофил
базофил
лимфоцит
Антиденелер жасау, гуморальдық және жасушалық
иммунитет
нейтрофил
лимфоцит
моноцит
Макрофагтар – көбінесе қан арнасынан тыс
(буын, плевра сұйықтығында және т.б.) зиянды
бөлшектерді жояды
моноцит
лимфоцит
нейтрофил
Бөтен нәруыздарды және тіршілігін жойған ұлпа
нәруыздарын залалсыздандырады
Эозинофил
нейтрофил
базофил
Қанның басқа жасушалары үшін тамырлардың
өткізгіштігі және қан ұюы үшін маңызды рөл
атқарады
базафил
нейтроцит
Эозинофил
айырша безде (тимуста) жұмыс істеуге дайын
«жетілген» болады;
Т-лимфоциттер
В-лимфоциттер
сүйек кемігінде жетіледі. Олар көбеюге қабілетті –
тек бір «жауын» – нақты бір ауру қоздырғышын тани алатын арнайы
жасушалардың келесі ұрпақтарын береді. Бұл лимфа түйіндерінде және
көкбауырда жүзеге асады.
(a)
гуморальдық иммунитетті қамтамасыз етеді
в лимфоцит
т лимфоцит
қоздырушысы – таяқша тәрізді бактерия.
күл
лейшманиоз
тырыскак
көбінесе жұтқыншақты, теріні (кесілген не сырылғанда), мұрын,
тыныс жолдары, көз, тіпті жыныс мүшелерін де зақымдауы мүмкін.
(a)
Бұл кезде теріде немесе сілемейлі
қабықта (мұрында) мөлдір сұйықтыққа толы топталған көпіршіктер
түзіледі. Зақымдалған жерде қышу, ашу, ауру сезіледі.
(a)
саңырауқұлақтар тудыратын өсімдік ауруы.
(a)
қоздырушыларды «танитын» және «есте сақтайтын»
едәуір күрделі иммунитетті жүзеге асырады
т лимфоцит
в лимфоцит
плазма нәруызы нәруыздар
агглютиноген
агглютинин
Тобы сәйкес келмейтін қан құйған кезде эритроциттер бір-біріне
жабысып қалады. Мұндай құбылыс
(a)
Егер
екінші жүктілік кезінде бала резусы тағы да оң, ал анасының резусы
теріс болса, онда жаңа туған нәрестеде қауіпті құбылыс
гемолиздік
сарыауру
агглютинация
Ірі қан тамыр
ларының қабырғалары 3 қабаттан түзіледі.
дәнекер ұлпасынан
Ортанғы қабаты бірыңғай сала-
лы бұлшық ет талшықтарынан
сілемейлі қа
бықшадан
жүректен шыққан қанды таратады. Сондықтан онда қан
қысымы жоғары және тез жылдамдықпен ағады. Олар – үш қабаттан
тұратын берік тамырлар.
(a)
қанды денеден жүрекке айдайтын қан тамырлары.
Олардың қабырғалары да үш қабаттан тұрады, бірақ бірыңғай сала-
лы бұлшық ет қабаты жұқа және әлсіз болады. Қанның қысымы
анағұрлым төмен.
(a)
зат алмасу мен газ алмасуды қамтамасыз ететін ең
жіңішке қан тамырлары.
(a)
қанмен үйкелісін азайтатын
тегіс эпителийден тұрады
перикард
миокард
эндокард
көлденең жолақты бұлшық ет қабатынан
тұрады
перикард
миокард
эндокард
Үлкен және кіші қан айналым жүйелері алғаш рет п б
(a)
қан қысымының төмендеуі
гипотония
гипертония
тахикардия
Миғақанқұйылу
(a)
қанағым (тромб, спазм не тамырдың жары-
луы) бұзылуы салдарынан жүрек бұл шық етінің кейбір жерлерінің
семуі.
(a)
жүректің
қанмен қамтамасыз етілуінің бұзылуы.
ишемиялык ауру
тахикардия
гипотония
Инфаркт және ишемия ауруларының туындауына себеп
тахикардия
атеро-
склероз
инфаркт
Егер май шытыраларының орнына тамырларда қан ұйығы пайда бол-
са, мұндай ауру
тромбоз
атресклероз
тахикардия
