Font size
WorksheetsPneumatyka
Total questions: 154
Worksheet time: 1hrs 18mins
Do prawidłowego działanai pompy wyporowej wymagane jest
Aby zapewnione byly sczelne oddzielne przestrzeni ssawnej od tłoccznej oraz sczelnosc miedzy elementami wyporowymi a komora wyporową
Wystarczy ze zapewnione jest szczelnie oddzielenie przestrzeni ssawnej od tłocznej gdyż bez zachowania tego warunku nie uzyska sie szczelnosci miedzy elementami wyporowymi a komorą wyporową
Aby zapewnione było szczelne oddzielenie przestrzeni ssawnej od tłocznej
Aby zapewnione były : szczelność miedzy elementami wyporowymi a komorą wyporową oraz w przestrzeni ssawnej
Uszczelnienia w siłownikach podzielić można na:
Statyczne, urchowe i dynamiczne
statyczne i kinematyczne
samousczelniajace i dociskowe
ruchome i spoczynkowe
Przedstawiono symbol:
nienastawnego zaworu dławiącego
nienastawnego trójdrogowego regulatora przepływu
nastawnego dwudrogowego regulatora przepływu
nastawnego zaworu dławiacego
Do zaworów sterujacych nateżeniem przepływu zaliczyć można zawory
przelewowy rozdzielacz, dławiacy
dwugrogowy regulator przepływu, nastawny dławiacy, synchronizator
dwudrogowy regulator przepływu, synchronizator, odcinajacy
zawór dławiący, trójdrogowy regulator przepływu, rudukujacy
zawór dławiący, trójdrogowy regulator przepływu, redukcyjny
Przedstawiony symbol przedstawia
układ dwupompowy
pompe o stałym kierunku tłoczenia i zdwojonej wydajnosci
pompę dwustrumieniową
podwójna pompe o stałej wydajnosci
Do wad napędu pneumatycznego i spreżonego powietrza zaliczyć można:
Wysokie koszty zakupu elelemntów pneumatycznych, duża sscisliwosc powietrza, koniecznosc dozorowania zbiorników
Zmiany obciązenia silownikow lub silników w trakcie pracy powoduja zakłócenia ich predkosci, w wielu napedach koniecznosc stosowania przewodow spływowych z tłumikami halasu, koniecznosc dozorowania zbiorników
Ograniczenia długości skoków, wysokie koszty przygotowania sprezonego powietrza, koniecznosc okresowego odpowietrzania układów
Trudnosci w precyzyjnym powiazaniu ruchów mechanizmów(np synchronizacja), koniecznosc stosowania w niektórych urzadzeniach cieklego czynnika smarnego, koniecznosc dozorowania zbiorników
Napędem pneumatycznycm nazywamy:
Mechanizm lub urzadzenie,które zmienia energię sprężonego płynu na energie mechaniczną ruchu posuwisto zwrotnego lub obrotowego
mechanizm lub urzadzenie, które zamienia energię mechaniczna ruchu posuwisto-zwrotnego lub obrotowego na energię sprężonego płynu(nosnika energiI)
mechanizm lub urzadzenie, które zamienia energie sprężonego gazu(nsonika energii) na energię mechaniczną ruchu posuwisto-zwrotnego lub obrotowego
mechanizm lub urzadzenie, które zamienia energie sprężonego gazu lub cieczy (bedacego nosnikiem energi) na energie mechaniczna ruchu posuwisto zrotnego lub obrotowego napedzanego mechanizmu
Współczynnik sprawnosci objetosciowej(wolumetrycznej) siłownika definiujemy jako stosunek
Wielkosci strumienia cieczy roboczej doplywajacej do siłownika, oraz strumienia cieczy roboczej wypływajacego z niego
Wielkosci strumienia cieczy roboczej wyplywajacej z silownika oraz strumienia cieczy roboczej dopływajacej do niego.
Chłonnosci teoretycznej do chlonnosci rzeczywistej
chlonnosci teoretycznej do chlonnosci teoretycznej
Zwiększenie objętości zasklepionej skutkuje:
Wzrostem ciśnienia powodującego przeciążenie łożysk pompy
Spadkiem ciśnienia powodującego przeciążenie łożysk pompy
Spadkiem ciśnienia przyczyniającego się do powstawania kawitacji
Wzrostem ciśnienia przyczyniającego się do powstawania kawitacji
Do pomp rotacyjnych zaliczyć można:
Pompy tłoczkowe z wychylnym wirnikiem
Śrubowe i zębate a wychylną tarczą
Pompy zębate oraz tłoczkowe z wychylnym wirnikiem
Pompy zębate oraz łopatkowe
Poniższa charakterystyka przedstawia zależność:
Rzeczywistej zmiany momentu na wale pompy w funkcji prędkości obrotowej wału przy stałym ciśnieniu wyjściowym
Rzeczywistej zmiany wydajności pompy w funkcji prędkości obrotowej jej wału przy stałym ciśnieniu wyjściowym
Rzeczywistej zmiany momentu na wale pompy w funkcji ciśnienia wyjściowego przy stałej prędkości wału
Rzeczywistej zmiany wydajności w funkcji ciśnienia wyjściowego przy stałej prędkości wału
Straty w pompach można podzielić na:
Mechaniczne, hydrauliczne i ciśnieniowe
Ciśnieniowe, hydrauliczne i objętościowe
Mechaniczne, cieplne i hydrauliczne
Mechaniczne, objętościowe i hydrauliczne
Straty w pompach można podzielić na:
Mechaniczne, hydrauliczne i ciśnieniowe
Ciśnieniowe, hydrauliczne i objętościowe
Mechaniczne, cieplne i hydrauliczne
Mechaniczne, objętościowe i hydrauliczne
Pompy wyporowe dzielimy na;
Rotacyjne i tłoczkowe
Śrubowe zębate i tłoczkowe
Rotacyjne i rzędowe
Zębate, osiowe i tłoczkowe
Do pomp tłocznych zaliczmy pompy:
Tłoczkowe łopatkowe z wychylną tarczą lub wirnikiem
Tłoczkowe promieniowe z łopatkami wirującymi, osiowe z tarczą wychylną niewirującą
Tłoczkowe rzędowe, promieniowe z tłoczkiem niewirującym
Śrubowe, tłoczkowe z wychylnym wirnikiem
Brak odp.
Objętość przestrzeni zasklepionej:
Zwiększa się od momentu zazębieni do wyzębiania
Jest stała w całym zakresie obrotu koła
Podczas wchodzenia w zazębienie pary zębów zmniejsza się, a podczas wyzębiania zwiększa
Podczas wchodzenia w zazębienie pary zębów zwiększa się, podczas wyzębiania zmniejsza
Zmniejszenie objętości zasklepionej skutkuje:
Wzrostem ciśnienia przyczyniającego się do powstawania kawitacji
Wzrostem ciśnienia powodującego przeciążenie łożysk pompy
Spadkiem ciśnienia powodującego przeciążenie łożysk pompy
Spadkiem ciśnienia przyczyniającego się do powstawania kawitacji
Straty objętościowe
Spowodowane są przeciekami zewnętrznymi i wewnętrznymi w pompie
To suma przecieków wewnętrznych i zewnętrznych pompy, których wielkość zależy od dwóch parametrów prędkości obrotowej pompy oraz parametru nastawy
Spowodowane są oporami przepływu czynnika roboczego przez kanały pompy
Wynikają z oporów tarcia, które powoduje przecieki zewnętrzne i wewnętrzne
Sprawność całkowita pompy to:
Stosunek mocy hydraulicznej (iloczynu ciśnienia i natężenia przepływu) do mocy mechanicznej dostarczonej na wał pompy (iloczyn momentu i prędkości kątowej)
Stosunek mocy N2 do N1 gdzie N1 to iloczyn ciśnienia i natężenia, N2 to moc mechaniczna
Stosunek mocy hydraulicznej (iloczynu ciśnienia i prędkości obrotowej wału pompy) do mocy mechanicznej dostarczonej na wał pompy (iloczynu momentu i prędkości obrotowej)
Stosunek mocy wejściowej hydraulicznej ( iloczynu ciśnienia i natężenia przepływu) do mechanicznej na wale pompy (iloczyn momentu i prędkości obrotowej)
Przedstawiony symbol przedstawia:
Pompę o zmiennym kierunku tłoczenia
Pompę o zmiennym kierunku tłoczenia i zmiennej wydajności
Pompę o stałej wydajności
Pompę o stałym kierunku tłoczenia i zmiennej wydajności
Współczynnik sprawności hydrauliczno-mechanicznej pompy definiujemy jako:
Stosunek rzeczywistego momentu na wale pompy do momentu teoretycznego (wynikającej z objętości geometrycznej komory wyporowej)
Stosunek momentu teoretycznego (wynikającego z objętości geometrycznej komory wyporowej) do rzeczywistego momentu na wale pompy
Stosunek mocy hydraulicznej (iloczynu ciśnienia i natężenia przepływu) do mocy mechanicznej dostarczonej na wał pompy (iloczyn momentu i prędkości kątowej)
Stosunek rzeczywistego ciśnienia wyjściowego do ciśnienia teoretycznego (wynikającego geometrii komory wyporowej)
Straty mechaniczne związane są z:
Oporami przepływu przez kanały pompy powodując tarcie
Oporami tarcia wywołanego współpracą ze sobą części pompy oraz oporów przepływu cieczy przez kanały pompy
Tarciem cząsteczek czynnika przepływającego prze pompę
Tarciem na powierzchniach wszystkich części pompy będących względem siebie w ruchu
Poniższa charakterystyka przedstawia zależność:
Rzeczywistej wydajności pompy od ciśnienia wyjściowego przy stałej prędkości wału
Rzeczywistej mocy pobranej przez pompę w funkcji ciśnienia przy stałej prędkości wału
Rzeczywistej wydajności pompy od prędkości obrotowej wału przy stałym ciśnieniu wyjściowym
Momentu rzeczywistego od prędkości obrotowej wału przy stałym ciśnieniu wyjściowym
Podczas pracy pompy zębatej:
Bardziej obciążone są łożyska koła biernego niż czynnego
W większym stopniu obciążone są łożyska koła, które w danym momencie przetłacza czynnik. Wartość sił działających na łożyska zależy od kierunku pracy pompy
Łożyska obydwu kół zębatych obciążone są jednakowo
Bardziej obciążone są łożyska koła czynnego niż biernego
Poniższa charakterystyka przedstawia zależność:
Rzeczywistej wydajności pompy od prędkości obrotowej przy stałym ciśnieniu wyjściowym
Rzeczywistej mocy pobranej przez pompę od prędkości obrotowej przy stałym ciśnieniu wyjściowym
Momentu rzeczywistego od ciśnienia wyjściowego przy stałej prędkości wału
Rzeczywistej mocy pobranej przez pompę od ciśnienia przy stałej prędkości wału
Pompa hydrauliczna
Posiada zdolność samo zasysania cieczy roboczej, a jej wydajność dostosowuję się do obciążenia odbiornika (siłownika lub silnika)
Pozwala wygenerować wysokie ciśnienie przy jednoczesnym zachowaniu wysokich sprawności objętościowych
Pozwala wytworzyć stałe ciśnienie niezależne od oporu jaki napotyka podczas generowania strumienia przepływu
Pozwala wygenerować wysokie ciśnienie kosztem znacznego spadku wydajności
Poniższa charakterystyka przedstawia zależność:
Rzeczywistej wydajności pompy od prędkości obrotowej przy stałym ciśnieniu wyjściowym
Sprawności objętościowej pompy od ciśnienia wyjściowego przy stałej prędkości wału
Rzeczywistej mocy wyjściowej od ciśnienia wyjściowego przy stałej prędkości wału
Sprawności całkowitej od ciśnienia wyjściowego przy stałej prędkości wału
Aby zapobiec negatywnym skutkom związanym z powstawaniem przestrzeni zasklepionej w pompach zębatych stosuje się zabieg polegający na łączeniu tej przestrzeni:
Z częścią ssawną oraz tłoczną w określonych fazach zazębienia za pomocą specjalnie wyfrezowanych rowków na powierzchniach elementów przylegających do czołowych powierzchni kół zębatych
Z częścią tłoczną we wszystkich fazach zazębienia z pomocą specjalnie wyfrezowanych rowków na powierzchniach elementów przylegających do czołowych powierzchni kół zębatych lub za pomocą specjalnych kanałów w kołach zębatych
Z częścią ssawną we wszystkich fazach zazębienia za pomocą specjalnie wyfrezowanych rowków na powierzchniach elementów przylegających do czołowych powierzchni kół zębatych
Z częścią ssawną lub tłoczną z pośrednictwem tzw. rowków odciążających wyfrezowanych na powierzchniach (współpracujących z kołami) bocznych płyt dociskowych lub płyt łożyskowych
Wypadkowa siła działająca na łożyska pompy zębatej zależy od:
Rozkładu ciśnienia generowanego przez pompę, średnicy wierzchołków kół zębatych oraz kąta przyporu
Rozkładu ciśnienia generowanego przez pompę, szerokości wieńca oraz kąta przyporu
Ciśnienia generowanego przez pompę, liczby zębów kół zębatych oraz od kąta przyporu
Ciśnienia generowanego przez pompę, średnicy wierzchołkowej kół zębatych oraz szerokości wieńca
Zasada działania pompy wyporowej:
Polega na przetłaczaniu czynnika roboczego z przestrzeni ssawnej do tłocznej za pomocą elementów wyporowych, przy czym przetłaczana dawka jest ściśle określona obj… komory wyporowej
Polega na przetłaczaniu czynnika roboczego z przestrzeni ssawnej do tłocznej poprzez wykorzystanie zjawiska samozasysania charakterystycznego dla pomp hydraulicznych wysokociśnieniowych
Jest podobna do zasady działania pomp wirowych, z tą różnicą, że w pompach wydajność jest stała w funkcji ciśnienia na wyjściu
Polega na przetłaczaniu określonej dawki czynnika roboczego z przestrzeni ssawnej do tłocznej za pomocą elementów wirnikowych (najczęściej) o ściśle określonych wymiarach komory wyporowej
Kompensacja luzu osiowego w pompie zębatej polega na:
Doprowadzeniu cieczy roboczej pod ciśnieniem na powierzchnię czołową tulei łożyskowej lub płytki dociskowej ograniczoną przez uszczelki i wytworzeniu w … luzu w przestrzeni między powierzchniami czołowymi kół i tulei lub płytek
Odprowadzeniu cieczy roboczej z całej powierzchni czołowej tulei łożyskowej lub płytki dociskowej i wytworzeniu w ten sposób właściwej siły kompensującej … powierzchniami czołowymi kół i tulei lub płytek
Doprowadzeniu cieczy roboczej pod ciśnieniem na całą powierzchnię czołową tulei łożyskowej lub płytki dociskowej i wytworzeniu w ten sposób siły kompensującej między powierzchniami czołowymi kół i tulei lub płytek. Siła ta jest proporcjonalna do ciśnienia tłoczenia.
Odprowadzeniu cieczy roboczej z powierzchni czołowej tulei łożyskowej lub płytki dociskowej ograniczoną przez uszczelki i wytworzeniu w ten sposób … przestrzeni między powierzchniami czołowymi kół i tulei lub płytek
Do prawidłowego działania pompy wyporowej wymagane jest:
Aby zapewnione były: szczelne oddzielenie przestrzeni ssawnej od tłocznej oraz szczelność między elementami wyporowymi a komorą wyporową
Wystarczy, że zapewnione jest szczelne oddzielenie przestrzeni ssawnej od tłocznej gdyż bez zachowania tego warunku nie uzyska się szczelności między elementami a komorą wyporową
Aby zapewnione były: szczelność między elementami wyporowymi a komorą wyporową oraz w przestrzeni ssawnej
Aby zapewnione było szczelne oddzielenie przestrzeni ssawnej od tłocznej
Pompy wyporowe podzielić można
na pompy o stałej i zmiennej wydajności
pompy o zmiennej wydajności
Straty w pompach objętościowych
związane przede wszystkim z przeciekami oleju w pompie
Związane są ze szczelnością
Straty w pompach hydraulicznych
spowodowane oporami przepływu czynnika we wszystkich kanałach wewnętrznych pompy
nie są spowodowane oporami przepływu
Moment teoretyczny na wale pompy wyporowej
zależy od wydajności właściwej (jednostkowej) pompy, różnicy ciśnień pomiędzy kanałami wyjściowym i wejściowym. Jeżeli rozpatrujemy pompy o zmiennej wydajności moment ten zależy również od parametru nastawy
zależy od wydajności pompy
Wraz ze wzrostem ciśnienia na wyjściu z regulatora
Moc użyteczna rośnie
Moc na zaworze różnicowym rośnie
Moc na zaworze dławiącym maleje
Moc użyteczna maleje
Do zaworów sterujących ciśnieniem zaliczyć można zawory:
Przelewowy, różnicowy, dławiący
Maksymalny, redukcyjny, przełączający
Przekaźnik ciśnienia, synchronizator, bezpieczeństwa
Maksymalny, redukcyjny, odcinający
Natężenie przepływu przez dławik zależy od:
Kwadratu pola przepływowego dławika, pierwiastka różnicy ciśnień na dławiku oraz współczynnika proporcjonalności
Pola przekroju przepływowego dławika, od pierwiastka głębokości oleju oraz jego przepływu przez dławik
Pola przekroju przepływowego dławika, spadku ciśnienia na dławiku oraz współczynnika proporcjonalności
Pola przekroju przepływowego dławika, pierwiastka różnicy ciśnień na dławiku oraz kwadratu współczynnika proporcjonalności
Prędkość ruchu obciążonego odbiornika hydraulicznego regulować można poprzez:
Zmianę ciśnienia na zaworze bezpieczeństwa
Zmianę wydajności i dopasowanie ciśnienia pompy
Zmianę wydajności pompy
Odpowiednie skierowanie zaworem redukcyjnym
Prędkość ruchu odbiornika hydraulicznego regulować można poprzez:
Zmianę wydajności i dopasowanie ciśnienia pompy
Odpowiednie sterowanie momentem obrotowym
Zmianę ciśnienia na zaworze bezpieczeństwa
Zmianę prędkości obrotowej silnika napędzającego pompę
Regulator przepływu służy do:
Utrzymywania stałego ciśnienia roboczego przed regulatorem niezależnie od zmian natężenia przepływu przez niego
Utrzymywania stałego ciśnienia czynnika roboczego w podłączonej gałęzi niezależnie od zmian natężenia przepływu przez regulator
Utrzymywania stałego natężenia przepływu czynnika roboczego w podłączonej gałęzi niezależnie od zmian ciśnienia przed regulatorem
Utrzymywania stałego natężenia przepływu czynnika roboczego w podłączonej gałęzi niezależnie od zmian ciśnienia przed i za regulatorem
Zadaniem regulatora przepływu jest:
Stabilizowanie wartości natężenia przepływu w układzie
Podział strumienia na dwa jednakowe niezależne strumienia zasilające …
Wpływanie na wartość natężenia przepływu w układzie
Stabilizowanie ciśnienia w układzie
Zawory przelewowe:
Utrzymują w linii hydraulicznej określone ciśnienie
Utrzymują w układzie hydraulicznym określony strumień niezależnie od zmian obciążenia siłownika lub silnika
Zabezpieczają układ hydrauliczny przed wzrostem ciśnienia powyżej dopuszczalnej wartości
Zabezpieczają układ przed wzrostem strumienia ponad wartość dopuszczalną. Przez większą część okresu eksploatacji są zamknięte i otwierają się tylko w sytuacjach krytycznych
Regulator trójdrogowy podłącza się w układzie
Na dopływie odbiornika jeżeli jest nastawialny i na wypływie z niego jeżeli jest nienastawialny
Na dopływie lub wypływie z odbiornika
Tylko na wypływie z odbiornika
Tylko na dopływie do odbiornika
Maksymalne ciśnienie p1 w przedstawionym zaworze zależy od:
Siły napięcia sprężyny 6 i powierzchni czynnej grzybka 5
Siły docisku wkrętu 8 oraz wartości ciśnienia p2
Położenia tulei 7 oraz sztywności sprężyny 4
Siły napięcia sprężyny 4 i powierzchni suwaka 3
Dwudrogowy regulator przepływu składa się z dwóch zaworów:
Dławiącego oraz różnicowego połączonych ze sobą szeregowo
Dławiącego oraz różnicowego połączonych ze sobą równolegle
Dławiącego oraz redukcyjnego połączonych ze sobą równolegle
Dławiącego oraz przelewowego połączonych ze sobą szeregowo
Po przekroczeniu ciśnienia maksymalnego w przedstawionym zaworze:
Ciśnienie p1>p2<p0
Ciśnienie p1>p2>p0
Ciśnienie p1>p2=p0
Ciśnienie p1<p2>p0
Do zaworów sterujących natężeniem przepływu zaliczyć można zawory:
Dwudrogowy regulator przepływu, synchronizator, odcinający
Zawór dławiący, trójdrogowy regulator przepływu, redukcyjny
Przelewowy, rozdzielacz, dławiący
Dwudrogowy regulator przepływu, nastawny dławiący, synchronizator
Zadaniem synchronizatora zaworowego jest:
Wpływanie na wartość natężenia przepływu w układzie
Podział strumienia na dwa jednakowe niezależne strumienia zasilające odbiorniki
Stabilizowanie ciśnienia w układzie
Stabilizowanie wartości natężenia przepływu w układzie
Jeżeli pod czas pracy regeneratora dwudrogowego pompa
Suwak zwrotu redukcyjnego zwiększa swoją szczelinę dławiącą
Suwak zwrotu różnicowego zmniejsza swoją szczelinę dławiącą
Suwak zwrotu różnicowego zwiększa swoją szczelinę dławiącą
Suwak zwrotu redukcyjnego zmniejsza swoją szczelinę dławiącą
Trójdrogowy regulator przepływu składa się z dwóch zaworów
Dławiącego oraz redukcyjnego połączonych ze sobą równolegle
Dławiącego oraz przelewowego połączonych ze sobą szeregowo
Dławiącego oraz różnicowego połączonych ze sobą równolegle
Dławiącego oraz różnicowego połączonych ze sobą szeregowo
Na rysunku przedstawiono symbol
Nienastawiony regulator trójdrogowy
Nastawny regulator trójdrogowy
Zawory bezpieczeństwa
utrzymują w układznie hydraulicznym określony niezaleznie od zmian obciążenia siłownika lub silnika
utrzymują w lini hydraulicznej okreslone cisnienie
zabezpieczają układ hydrauliczny przed wzrostem cisnienia powyzej dopuszczalnej wartosci
zabezpeczaja uklad przed wzrostem strumienia ponad wartosc dopuszczalna przez wieksza czesc okresu eklploatacji sa zamkniete i otwieraja sie tylko w sytuacjach krytycznych
Współczynnik nierównomierności ciśnienia w zaworze maksymalnym pośredniego działania:
Zależy od natężenia przepływu przez jego kanał
Zależy od ciśnienia początku otwarcia zaworu oraz od natężenia przepływu przez jego kanał
Jest mniejszy niż w zaworze bezpośredniego działania
Jest większy niż w zaworze bezpośredniego działania
Zawory maksymalny dzielimy na:
bezpieczeństwa i przełączające
Proporcjonalne i odcinające
bezpieczeństwa i przelewowe
przelewowe i redukcyjne
zadaniem zaworów dławiących jest
wpływanie na wartość natężenia przepływu w układzie
stabilizowanie wartości natężenia przepływu w układzie
stabilizowanie ciśnienia w układzie
podział strumienia na dwa jednakowe niezależne strumienia zasilające odbiorniki
Maksymalne ciśnienie w przedstawionym zaworze nastawia się poprzez zmianę:
Położenia grzybka 5
Położenia sprężyny 3
Strumieniaprzepływu przez kanał PZ
Położenie śruby 4
Na rysunku przedstawiono symbol:
Nastawnego zawory dławiącego
Nienastawnego zaworu dławiącego
Nienastawnego trójdrogowego regulatora przepływu
Nastawnego dwudrogowego regulatora przepływu
Zależność zmiany natężenia przepływu przez dławik w funkcji ciśnienia zasilającego jest:
Nieliniowa ( funkcja pierwiastkowa) dla dławika typu kapilarnego
Liniowa dla dławika typu kapilarnego
Nieliniowa dla dławika typu zmiennego
Liniowa dla dławika typu kryzowego
Układ przedstawiony na rysunku to układ:
Dławieniowej regulacji prędkości siłownika z zastosowaniem zaworu dławiącego zamontowanego równolegle do siłownika ( bocznikujący pompę)
Dławieniowej regulacji prędkości siłownika z zastosowaniem regulatora przepływu zamontowanego równolegle do siłownika (bocznikujący pompę)
Dławieniowej regulacji prędkości siłownika z zastosowaniem zaworu dławiącego zamontowanego na wypływie z siłownika
Dławieniowej regulacji prędkości siłownika z zastosowaniem zaworu dławiącego zamontowanego na dopływie do siłownika
Na rysunku przedstawiono symbol:
Nastawnego zaworu dławiącego
Nienastawnego zaworu dławiącego
Nastawnego dwudrogowego regulatora przepływu
Nienastawnego trójdrogowego regulatora przepływu
Bilans mocy regulatora przedstawia zależność
mocy hydraulicznej generowanej w układzie w funkcji ciśnienia na wyjściu z regulatora
mocy hydraulicznej generowanej w układzie w funkcji ciśnienia na wejściu do regulatora
sumy strat mocy na zaworach przelewowym, dławiącym i redukcyjnym w funkcji ciśnienia na wejściu do regulatora
sumy start mocy na zaworach przelewowym, dławiącym i różnicowym w funkcji ciśnienia na wyjściu z regulatora
jeżeli w układzie z regulatorem przepływy zamontowanym na dopływie do odbiornika zwiększy się jego obciążenie wówczas natężenie przepływu przez regulator:
Pozostanie bez większych zmian
Spowoduje zmiany prędkości odbiornika
Zauważalnie zwiększy się
Zauważalnie zmniejszy się
regulator dwudrogowy podłącza się w układzie?
tylko na wypływie z odbiornika
na dopływie lub wypływie z odbiornika
tylko na dopływie do zbiornika
na odpływie odbiornika jezeli jest nastawiony na wyplywie z niego jezeli jest nie nastawiony
Siłownik hydrauliczny to:
Urządzenie służące do zmiany energii mechanicznej ruchu postępowo-zwrotnego na energię ciśnienia zakumulowanego w ciekłym czynniku roboczym
Rodzaj silnika hydraulicznego, który wykonuje ruch obrotowy w sposób ciągły
Urządzenie służące do zmiany energii mechanicznej ruchu obrotowego na energię ciśnienia zakumulowanego w ciekłym czynniku roboczym
Rodzaj silnika hydraulicznego, w którym tłok wykonuje ruch postępowo-zwrotny na drodze zwanej skokiem
Zależność spadku ciśnienia (w określonych kanałach w rozdzielaczu) od natężenia przepływu przez ten kanał przedstawiana jest w postaci:
Rodziny charakterystyk przepływowych
Wykresów natężeniowych
Charakterystyki otwarcia rozdzielaczy
Charakterystyk statycznych
Aby uzyskać najbardziej łagodną pracę układu hydraulicznego ( bez uderzeń hydraulicznych) i przeciążeń pompy należy stosować:
Binarne sterowanie elektryczne rozdzielaczy o dowolnych przekryciach
Rozdzielacze o przekryciach ujemnych
Rozdzielacze o przekryciach dodatnich
Rozdzielacze o przekryciach zerowych
Jakie przekrycia pozwalają uzyskać największą szczelność w parze suwakowej rozdzielaczy?
Zerowe
Przejściowe
Dodatnie
Ujemne
Straty w siłownikach możemy podzielić na:
Mechaniczne, cieplne i hydrauliczne
Mechaniczne, objętościowe i hydrauliczne
Mechaniczne, hydrauliczne i ciśnieniowe
Ciśnieniowe, hydrauliczne i objętościowe
Rozdzielacz suwakowy to zawór:
którego podstawę konstrukcyjną stanowi precyzyjna para suwakowa, w której położenie suwaka wewnątrz tulei zależne jest od ciśnienia roboczego
składający się z suwaka obracającego się względem osi tulei, w której wykonane są kanały i pierścieniowe wytłoczenia
składający się z suwaka poruszającego się wzdłużnie w tulei, w której wykonane są kanały i pierścieniowe wytłoczenia
w którym suwak wykonawczy pracujący w tulei zmienia przepływ do odbiornika w zależności od elektrycznego sygnału sterującego
W rozdzielaczach zmiana odsłanianego pola przekroju przepływowego od przemieszczenia suwaka to charakterystyka:
Otwarcia rozdzielacza
Drogowa rozdzielacza
Przepływowa rozdzielacza
Statyczna rozdzielacza
Rozdzielacz to zawór, którego zadaniem jest:
Uruchomienie i zatrzymanie odbiornika oraz zabezpieczenie go przed przeciążeniem
Zmiana kierunku i natężenia przepływu czynnika roboczego oraz uruchomienie odbiornika
Zmiana ciśnienia roboczego napędu oraz kierunku przepływu czynnika
Uruchomienie i zatrzymanie odbiornika
Przekrycia w parze suwakowej
Informuje nas o ilości kanałów przepływowych (np. rozdzielacz z trzema przekryciami sterowany ręcznie)
To wzajemne położenie krawędzi sterujących suwaka oraz odpowiednich krawędzi w tulei suwakowej
To wzajemne położenie sterujących suwaka oraz odpowiednich krawędzi w tulei suwakowej w skrajnych położeniach suwaka
To położenie suwaka względem jego wewnętrznych kanałów
Ze względu do konstrukcję rozdzielacze dzielimy na:
Zaworowe,wahadłowe i trzpieniowe
Suwakowe,zaworowe i obrotowe
Suwakowe,wahadłowe i tłokowe
Zaworowe,trzpieniowe i płytkowe
Jaki kształt krawędzi suwaka pozwala uzyskać liniową i zarazem powolną zmianę odsłanianego pola przekroju przepływowego w funkcji położenia suwaka?
Suwak o krawędziach sfazowanych
Suwak z rowkami osiowymi o przekroju trójkątnym
Suwak o krawędziach prostych (ostro krawędziowy)
Kształt krawędzi nie ma znaczenia. Aby uzyskać liniową zmianę odsłanianego pola przekroju przepływowego w funkcji położenia suwaka wystarczy, żeby suwak poruszał się ze stałą prędkością
Na przedstawionym rysunku schematycznie pokazano uszczelnienia:
1,2,5- spoczynkowe 5 i 6 dociskowe
3,4,8- kinematyczne 6,7 i 2 statyczne
4,2,7- spoczynkowe 5 i 3 ruchowe
1,2,6- statyczne 7 i 8 ruchowe
Oblicz ciśnienie p1 działające na tłok siłownika podczas jego wysuwania jeśli: dane: Q=6 dm3/min, ciśnienie zasilania podczas wysuwu pz= 60 bar. Zastosowano rozdzielacz o charakterystyce przedstawionej poniżej. Pominąć straty w przewodach i w siłowniku.
P1= 52 bar
P1= 56 bar
P1= 48 bar
P1= 72 bar
Uszczelnienia w siłownikach podzielić można na:
Statyczne, ruchowe i dynamiczne
Ruchowe i spoczynkowe
Samouszczelniające i dociskowe
Statyczne i kinematyczne
Siłownik hydrauliczny to urządzenie w którym:
Energia ciśnienia, zakumulowana w ciekłym czynniku roboczym zamieniana jest na energię mechaniczną ruchu postępowo-zwrotnego tłoka na drodze zwanej skokiem
Tłok (napędzany za pośrednictwem tłoczyska) generuje energię ciśnienia
Energia mechaniczna ruchu postępowo- zwrotnego tłoka, zamieniana jest na energię ciśnienia zakumulowaną w ciekłym czynniku roboczym
Energia ciśnienia, zakumulowana w ciekłym czynniku roboczym zamieniana jest energię mechaniczną ruchu obrotowego, przy czym ruch ten jest nieograniczony i odbywa …
Aby siłownik, którego tłoczysko obciążone jest siłą F mógł wysuwać się z prędkością v pod ciśnieniem p średnica jego tłoka D oraz wydajność rzeczywista Q pompy powinny wynosić:
W przedstawionym układzie
V1 i v2 zależą od rodzaju uszczelnień
V1<v2
V1>v2
V1=v2
Aby zabezpieczyć siłownik przed zniszczeniem stosuje się zabieg:
Wyhamowania tłoka siłownika w krańcowych jego położeniach jeżeli prędkość tłoka przekracza 0,1 m/s
Ograniczania ciśnienia w jego komorach roboczych, jeżeli prędkość tłoka przekracza 0,1 m/s
Wyhamowania tłoka siłownika w krańcowych jego położeniach jeżeli prędkość tłoka przekracza 0,2 m/s
Dławienia w szczelinie pierścieniowej wykonanej w tłoczysku
Straty mechaniczne w siłownikach związane są z :
Oporami przepływu przez kanały w siłowniku powodując tarcie
Tarciem cząsteczek czynnika przepływającego przez kanały w siłowniku
Tarciem na powierzchniach wszystkich części siłownika będących względem siebie w ruchu (przede wszystkim w węzłach uszczelnień ruchowych)
Oporami tarcia wywołanego współpracą ze sobą części siłownika oraz oporów przepływu cieczy przez kanały siłownika
Straty hydrauliczne siłownika to straty:
Obniżające prędkość siłownika, spowodowane nadmiernym wzrostem ciśnienia i temperatury
Wywołane tarciem cząsteczek cieczy roboczej przepływającej w kanałach wewnętrznych siłownika oraz przeciekami wewnętrznymi
Związane z przeciekami wewnętrznymi (między komorami) i zewnętrznymi
Ciśnienia w siłowniku wywołane oporami przepływu w jego kanałach wewnętrznych
Wskaż prawidłowe nazwy sterowania rozdzielaczami
ręczna dźwignia
Wskaż prawidłowe nazwy sterowania rozdzielaczami
Mechaniczna z rolką
Wskaż prawidłowe nazwy sterowania rozdzielaczami
hydraulicznie przez wzrost ciśnienia
Wskaż prawidłowe nazwy sterowania rozdzielaczami
hydraulicznie przez wzrost ciśnienia
Wskaż prawidłowe nazwy sterowania rozdzielaczami
Hydraulicznie pośrednio przez wzrost ciśnienia
Współczynnik sprawności hydrauliczno-mechanicznej siłownika definiujemy jako stosunek:
rzeczywistej siły rozwijanej przez tłoczysko do siły teoretycznej (bez strat)
rzeczywistej siły rozwijanej przez tłoczysko do siły teoretycznej(ze stratami)
Straty objętościowe siłownika:
spowodowane są przeciekami zewnętrznymi i wewnętrznymi w siłowniku
spowodowane są tylko przeciekami wewnętrznymi w siłowniku
Sprawność całkowita siłownika to:
Stosunek mocy N2 do N1 gdzie N2 to iloczyn ciśnienia i natężenia przepływu, N1 to moc mechaniczna
Stosunek mocy hydraulicznej doprowadzonej z czynnikiem roboczym do siłownika do mocy mechanicznej oddawanej za pośrednictwem tłoczyska
Stosunek mocy mechanicznej oddawanej za pośrednictwem tłoczyska do mocy hydraulicznej doprowadzonej z czynnikiem roboczym do siłownika
Stosunek rzeczywistej siły wyjściowej na tłoczysku do siły teoretycznej (iloczynu ciśnienia i powierzchni czynnej tłoka siłownika)
Wskaż prawidłową nazwę przedstawionych rozdzielaczy
3/2 trójdrogowy dwupołożeniowy
4/3 czterodrogowy trójpołożeniowy
Wskaż prawidłową nazwę przedstawionych rozdzielaczy
3/2 trójdrogowy dwupołożeniowy
4/3 czterodrogowy trójpołożeniowy
Smarownice sprężonego powietrza stosujemy:
tylko wtedy, gdy wymagają tego elementy układu napędowego
tylko w sytuacji, gdy prędkość siłownika przekracza 0,5 m/s, a silnika 50 obr/min
zawsze, niezależnie od układu, czy też prędkości rozwijanych przez napędy: Wynika to z faktu, że powietrze (samo w sobie) nie posiada właściwości smarnych
zawsze, gdy długość instalacji przekracza 4 m
Na rysunku poniżej przedstawiono następujące symbole:
1-smarownicy, 2-zespołu przygotowania sprężonego powietrza
1-zaworu opóźniającego, 2 –zaworu szybkiego spustu
1-osuszacza, 2-filtru ze spustem kondensatu
1-zaworu logicznego OR, 2-filtru ze spustem kondensatu
Wskaż prawidłowy układ instalacji sprężonego powietrza
gdzie:
1-zbiornik odwadniający
2-zespół przygotowania sprężonego powietrza
Po naciśnięciu przycisku rozdzielacza R3
siłownik nie wysunie się. Aby mógł rozpocząć ruch należy jednocześnie wcisnąć przycisk w rozdzielaczach R3 i R4
siłownik czeka określony czas to (nastawiony zaworem Z1), a następnie wysuwa się. Po dojechaniu do wyłącznika krańcowego K1 (w rozdzielaczu R2) powraca automatycznie do położenia początkowego
siłownik wysunie się, i po włączeniu wyłącznika krańcowego K1 ( w rozdzielaczu R2) powróci do położenia początkowego, przy czym powrót nastąpi po nastawionym czasie to (w zaworze Z1)
siłownik wysunie się po nastawionym czasie to (w zaworze Z1), a po wciśnięciu wyłącznika K1 (w rozdzielaczu R2) powróci do położenia początkowego
Który z przedstawionych układów pozwala wysunąć siłownik za pomocą dźwigni?
4
1
3
2
Który z poniższych układów pozwala uzyskać zwiększoną prędkość siłownika w prawo?
1
4
3
2
Który z przedstawionych układów pozwala wycofać siłownik za pomocą pedału?
1
2
3
4
Na rysunku poniżej przedstawiono symbole następujących elementów
1- zaworu kolejności połączeń, 2- siłownika wahadłowego
1- Zespołu przygotowania sprężonego powietrza, 2- siłownika wahadłowego
1- osuszacza, 2- zaworu dławiącego-zwrotnego
1- zaworu logicznego AND, 2- filtru ze spustem kondensatu
Na rysunku poniżej przedstawiono symbole:
1- zaworu redukcyjnego, 2- zaworu szybkiego spustu
1- zaworu szybkiego spustu, 2- zaworu kolejności przełączeń
1- zaworu redukcyjnego, 2- zaworu logicznego AND
1- zaworu logicznego OR, 2- osuszacza
Co robi napęd pneumatyczny
Napęd mechanizmów i urządzeń, który zmienia energie sprężonego gazu (zazwyczaj powietrza) na energie ruchu posuwisto-zwrotnego lub obrotowego. Zamiana energii odbywa się za pomocą siłowników lub silników
Napęd mechanizmów i urządzeń, który nie zmienia energii sprężonego gazu (zazwyczaj powietrza) na energie ruchu obrotowego. Zamiana energii odbywa się za pomocą siłowników
Do czego służy zawór redukcyjny
Służą do zredukowania ciśnienia wejściowego do wartości nastawionej i utrzymanie tego ciśnienia na zadanym poziomie niezależnie od zmian ciśnienia wejściowego oraz ilości pobieranego powietrza przez odbiornik
Służą do podniesienia ciśnienia wejściowego do wartości nastawionej i utrzymanie tego ciśnienia na zadanym poziomie zależnie od zmian ciśnienia wejściowego oraz ilości pobieranego powietrza przez odbiornik
Przedstawiony symbol przedstawia:
Układ dwupompowy
Pompę o stałym kierunku tłoczenia i zdwojonej wydajności
Pompę dwustrumieniową
Podwójną pompę o stałej wydajności
Napęd płynowy to:
Układ napędowy, w którym energia płynu zamieniana jest najpierw na energie gazu, a następnie na energie mechaniczną
Zespół mechanizmów i urządzeń służący do przekazywania energii mechanicznej ruchu postępowego lub obrotowego z miejsca wytwarzania do miejsca poboru za pośrednictwem cieczy będącej jej nośnikiem
Zespół mechanizmów i urządzeń zamieniających energię zgromadzoną w oleju na pracę mechaniczną ruchu postępowego lub obrotowego
Zespół mechanizmów i urządzeń zamieniających energię pneumatyczną lub hydrauliczną na energię potencjalną ciśnienia
Na rysunku przedstawiono symbol:
Nienastawnego trójdrogowego regulatora przepływu
Nienastawnego zaworu dławiącego
Nastawnego zaworu dławiącego
Nastawnego dwudrogowego regulatora przepływu
Który z wykresów przedstawia zależność zmiany wydajności pompy Q [dm3/min] w funkcji prędkości obrotowej n [obr/min] jej wału napędowego, przy stałym ciśnieniu na wyjściu pompy?
A
B
C
D
Aby siłownik na rysunku (nie ma rysunku) mógł poruszać się z prędkością v [m/s] wydajność właściwa q [dm3/obr] pompy powinna wynosić:
A
B
C
D
Który z wykresów przedstawia zależność zmiany momentu M [Nm] na wale pompy w funkcji ciśnienia wyjściowego p [MPa] przy stałej prędkości obrotowej wału
A
B
C
D
Czynnik roboczy w układzie hydrostatycznym:
Jest nośnikiem energii ciśnienia, chłodzi, smaruje elementy układu, przekazuje informacje, zabezpiecza przed korozją, uszczelnia, oczyszcza
Chłodzi i smaruje elementy układu, dostarcza energię mechaniczną, zabezpiecza przed korozją i uszczelnia
Chłodzi, smaruje elementy układu, przekazuje informacje, zabezpiecza przed korozją, uszczelnia, oczyszcza
Jest nośnikiem energii ciśnienia, chłodzi i smaruje elementy układu, dostarcza energie mechaniczną, zabezpiecza przed korozją i uszczelnia
Jest nośnikiem energii ciśnienia, chłodzi i smaruje elementy układu, dostarcza energie mechaniczną, zabezpiecza przed korozją i uszczelnia
Serwonapęd elektrohydrauliczny to:
Rodzaj napędu regulującego moc w urządzeniu hydraulicznym, w którym wielkością regulowaną jest strumień energii. Serwonapęd składa się z hydraulicznego układu zasilającego, serwozaworu ciśnieniowego, hydraulicznego elementu wykonawczego, przetwornika temperatury oraz elektronicznego regulatora wraz z elektrycznym układem zasilania serwozaworu. W układzie występuje dodatnie sprzężenie zwrotne od temperatury
Napęd sterujący położenie silnika lub ciśnienie w układzie hydraulicznym. Składa się z hydraulicznego układu zasilającego, zaworu maksymalnego lub rozdzielacza, siłownika oraz elektronicznego układu sterowania. W zależności od warunków pracy może występować ujemne lub dodatnie sprzężenie zwrotne
Układ regulacji automatycznej położenia, w którym wielkością regulowaną jest liniowe lub kątowe przesunięcie mechaniczne. Serwonapęd składa się z hydraulicznego układu zasilającego, zaworu maksymalnego, siłownika, przetwornika prędkości oraz elektrycznego regulatora wraz z elektrycznym układem zasilania. W układzie występuje dodatnie sprzężenie zaworu
Układ regulacji automatycznej położenia, w którym wielkością regulowaną jest liniowe lub kątowe przesunięcie mechaniczne. Serwonapęd składa się z hydraulicznego układu zasilającego, serwozaworu hydraulicznego, elementu wykonawczego, przetwornika drogi oraz elektronicznego regulatora wraz z elektrycznym układem zasilania serwozaworu. W układzie występuje ujemne sprzężenie zwrotne.
Hamowanie dobiegu tłoka siłownika:
Wymagane jest w sytuacji gdy prędkość siłownika v > 0,1 m/s. Jednym ze sposobów hamowania jest zastosowanie zaworów zwrotno-dławiących znajdujących się z głowicach (wewnątrz) siłownika lub mocowanych na zewnątrz
Wymagane jest w sytuacji gdy przyspieszenie tłoka a > 0,2 m/s2. Jednym ze sposobów hamowania jest kontrola ciśnienia w komorach roboczych poprzez zastosowanie zaworów redukcyjnych mocowanych na zewnątrz
Wymagane jest w sytuacji gdy prędkość siłownika v > 0,1 m/s. Jednym ze sposobów hamowania jest zastosowanie zaworu czasowego o regulowanej nastawie, który może być mocowany na siłowniku
Stosujemy zawsze, niezależnie od prędkości siłownika, zwracając uwagę tylko na wielkość masy poruszanej przez siłownik. Spotykane sposoby hamowania to: dławienie w szczelinie pierścieniowej, zastosowanie zaworów redukcyjnych mocowanych do korpusu siłownika oraz zderzaki pneumatyczne montowane na konstrukcji urządzenia hydraulicznego
Zawór różnicowy:
Różnicuje ciśnienie zasilania w układzie hydraulicznym, ograniczając w ten sposób pobór mocy
Pozwala utrzymać stałą różnicę strumienia w gałęzi układu napędowego, niezależnie od zmian obciążenia
Pozwala utrzymać stałą różnicę ciśnień przed i za zaworem niezależnie od zmian ciśnienia wejściowego
Należy do grupy zaworów przepływowych, a jego funkcją jest utrzymywanie stałej różnicy ciśnień w komorach siłowników i silników, co pozwala uzyskać stałą prędkość napędu, niezależnie od jego obciążenia
Smarownice w układach pneumatycznych służą do:
Wprowadzenia ciekłego czynnika smarnego do sprężonego powietrza, w celu umożliwienia prawidłowej współpracy par ciernych
Wprowadzenia ciekłego czynnika smarnego do sprężonego powietrza, w celu wymieszania powietrza z olejem
Do podstawowych elementów układu zasilania pneumatycznego zaliczyć można:
sprężarkę, filtry, zbiornik zlewowy, zawór maksymalny presostat
pompę wyporową, filtry, osuszacz powietrza, przewody zasilania oraz spływowe
sprężarkę, zbiornik ciśnieniowy, osuszacz powietrza, przewody zasilania oraz spływowe
sprężarkę, filtry, zbiornik ciśnieniowy powietrza, osuszacz, presostat
Wilgotność względna powietrza zdefiniowana jest jako:
stosunek ilości pary wodnej zawartej w 1 m3 w warunkach normalnych fizycznych, do maksymalnej ilości tej pary, przy której następuje wykroplenie (maksymalne nasycenie)
stosunek ilości pary wodnej zawartej w 1 m3 przy której następuje wykroplenie (maksymalne nasycenie), do ilości tej pary przy określonej temperaturze i ciśnieniu
ilości pary wodnej [g/m3] w określonym ciśnieniu i temperaturze
stosunek ilości pary wodnej zawartej w 1 m3 przy określonej temperaturze i ciśnieniu, domaksymalnej ilości tej pary, przy której następuje wykroplenie (maksymalne nasycenie)
Filtrowanie powietrza z pyłku i innych zanieczyszczeń odbywa się za pomocą filtrów
adsorpcyjnych, które pochłaniają zanieczyszczenia przez różne żele
absorpcyjne, gromadzących na cienkich włóknach zanieczyszczenia, które ą następnie łączone w większe i ostatecznie usuwane
mechanicznych, które zatrzymują zanieczyszczenia na przegrodach filtracyjnych
chemicznych, które wprowadzają do powietrza związki rozpuszczające zanieczyszczenia
Do zalet napędu pneumatycznego i sprężonego powietrza zaliczyć można:
łatwość zabezpieczenia układu przed przeciążeniem, możliwość składania urządzeń za znormalizowanych elementów, małą ściśliwość czynnika roboczego
stosunkowo niski koszt produkcji sprężonego powietrza, możliwość wprowadzenia dużej automatyzacji, prosty sposób zabezpieczenia układu przed przeciążeniem
powietrze jest czyste i względnie bezpieczne, zdolność przenoszenia bardzo dużych mocy(porównywanych z napędem hydraulicznym), możliwość stosowania sterowania elektrycznego
ogólnodostępność powietrza, łatwość zabezpieczenia układu przed przeciążeniem, możliwość składania urządzeń za zunifikowanych elementów
Zadaniem zespołu przygotowania sprężonego powietrza jest
oczyszczenie i osuszenie sprężonego powietrza, a następnie wprowadzenie do niego czynnika smarnego
usunięcie z powietrza zanieczyszczeń (w tym wody i oleju), a następnie zredukowanie ciśnienia do wymaganej wartości i wprowadzenie czynnika smarnego (jeżeli układ tego wymaga)
oczyszczenie i osuszenie sprężonego czynnika roboczego, podgrzanie go do wymaganej temperatury,a następnie wprowadzenie za pomocą sprężarki czynnika smarnego
usunięcie z powietrza zanieczyszczeń ( w tym wody i oleju), a następnie wytworzenie ciśnienia zapomocą sprężarki, która doprowadza do układu jednocześnie powietrze oraz wymagany czynniksmarny
Osuszacz sprężonego powietrza stosuję się w celu
obniżenia zawartości pary wodnej, której udział po sprężeniu powietrza jest zazwyczaj za wysoki i może doprowadzić do przekroczenia punktu rosy (skroplenie pary wodnej)
osuszenie powietrza, które skrapla się w wyniku przepływu przez rurociąg z dużą prędkością
osuszenie zasycanego przez sprężarkę powietrza, w sytuacji gdy jego temperatura jest niższa od 15®C
obniżenia zawartości pary wodnej, która ze wzrostem temperatury wykrapla się w siłowniku lubsilniku
Przy określonym ciśnieniu powietrza
punkt rosy zostaje osiągnięty jeżeli wody zawarta w powietrzy przekracza wartość maksymalnego nasycenia
punkt rosy zostaje osiągnięty jeżeli ilość wody zawarta w powietrzu wynosi 17 g/m3
ilość pary wodnej, jaką może zgromadzić powietrze rośnie ze wzrostem temperatury
ilość pary wodnej, jaką może zgromadzić powietrze maleje ze wzrostem temperatury
Najczęściej wykorzystane są smarownice:
smoczkowe, pozwalające przenosić cząsteczki oleju o wielkości kropel 0,1-1 mikrometra, na odległość do ok. 5 m
selekcyjne pozwalające przenosić cząsteczki oleju o wielkości kropel 2-4 mikrometrów na odległość do ok. 50 m
smoczkowe, pozwalające przenosić cząsteczki oleju o wielkości kropel 2-4 mikrometra, na odległość do ok. 5 m
selekcyjne, pozwalające przenosić cząsteczki oleju o wielkości kropel 6-10 mikrometrów, na odległość do ok. 60 m
Do osuszania sprężonego powietrza stosuje się osuszacze:
rekuperancyjne lub ziębnicze
cieplne lub adsorpcyjne
ziębnicze lub adsorpcyjne
filtracyjne lub adsorpcyjne
Do wad napędu pneumatycznego i sprężonego powietrza zaliczyć można
Ograniczenia długości skoków siłowników, wysokie koszty przygotowania sprężonego powietrza , konieczność okresowego odpowietrzania układów
Zmiany obciążenia siłowników lub silników w trakcie pracy powodują zakłócenia ich prędkości, w wielu napędach konieczność stosowania przewodów spływowych z tłumikami hałasu, konieczność dozorowania zbiorników
Trudności w precyzyjnym powiązaniu ruchów mechanizmów (np. synchronizacja), konieczność stosowania w niektórych urządzeniach ciekłego czynnika smarnego, konieczność dozorowania zbiorników
Wysokie koszty zakupu elementów pneumatycznych, duża ściśliwość powietrza, konieczność dozorowania zbiorników
Zadaniem zaworów redukcyjnych w instalacji sprężonego powietrza jest
Zredukowanie ciśnienia wyjściowego i utrzymanie stałej różnicy ciśnień między kanałami wejściowymi i wyjściowymi niezależnie od zmian natężenia przepływu powietrza
Obniżenie ciśnienia w odcinku instalacji przed zaworem do nastawionej wartości i utrzymanie jej,niezależnie od zmian natężenia przepływu
Obniżenie ciśnienia na wyjściu zaworu do wymaganego poziomu (w stosunku do ciśnienia wejściowego) i utrzymani go, niezależnie od wartości ciśnienia na wejściu oraz natężenia przepływu powietrza przez zawór
Zredukowanie ciśnienia wejściowego w instalacji, a następne utrzymywanie stałego ciśnienia wyjściowego i wejściowego
Przepływ powietrza podczas jego osuszania z zastosowaniem osuszacza ziębniczego odbywa się następująco
Powietrze przepływa przez chłodnicę i dalej trafia do instalacji
Ogrzane powietrze ze sprężarki przepływa przez chłodnicę (wstępne chłodzenie), dalej przez rekuperator(chłodzenie właściwe), a następnie wypływa do instalacji ogrzewając się w zbiorniku
Ogrzane powietrze ze sprężarki przepływa przez rekuperator (wstępne schłodzenie), następnie przez chłodnicę (chłodzenie właściwe) i wypływa do instalacji przez rekuperator (wstępne podgrzanie)
Chłodne powietrze wypływające ze sprężarki wpływa do rekuperatora (wstępne ogrzanie), następnie do chłodnicy (wstępne schłodzenie) i dalej do instalacji przez rekuperator (schłodzenie właściwe)
Zespół przygotowania sprężonego powietrza składa się z:
Zaworu różnicowego, smarownicy, filtra
Filtra, zaworu redukcyjnego, osuszacza
Smarownicy, filtra, zaworu redukcyjnego
Zaworu maksymalnego, filtra, osuszacza
Zadaniem zaworu szybkiego spustu jest:
Umożliwienie skierowania czynnika do atmosfery niezależnie od jego kierunku przepływu przez zawór
Umożliwienie przepływu przez zawór w jednym kierunku, oraz skierowanie czynnika do atmosfery w kierunku przeciwnym
Szybkie skierowanie czynnika roboczego z układu do atmosfery po naciśnięciu przycisku (najczęściej awaryjnego)
Umożliwienie przepływu na wyjściu w jednym kierunku oraz zablokowanie przepływu w kierunku przeciwnym
Zadaniem zaworu logicznego AND jest:
Uzyskanie pneumatycznego sygnału sterującego na wyjściu wówczas, gdy na wejściu jest tylko jeden sygnał pneumatyczny
Uzyskanie pneumatycznego sygnału sterującego na wyjściu zaworu tylko wówczas gdy na obydwu wejściach jest sygnał ciśnieniowy
Opóźnienie pneumatycznego sygnału wyjściowego względem wejściowego
Uzyskanie pneumatycznego sygnału sterującego na wyjściu zaworu niezależnie od ilości sygnałów pneumatycznych na jego wejściu
W napędzie pneumatycznym ciśnienie czynnika roboczego zawiera się w przedziale
20-160 bar
4-8 kPa ??
5-60 MPa
0,3-1 MPa
Wilgotność bezwzględna powietrza zdefiniowana jest jako:
ilości pary wodnej [g/m3] w warunkach normalnych fizycznych
ilości pary wodnej [g/m3] w określonym ciśnieniu i temperaturze
Stosunek ilości pary wodnej zawartej w 1 m3 przy określonej temperaturze, ciśnieniu i nasyceniu, do maksymalnej ilości tej pary przy której następuje wykroplenie (maksymalne nasycenie)
Ilości pary wodnej [g/m3] w określonym ciśnieniu, temperaturze i nasyceniu
Powietrze zasilające napędowy układ pneumatyczny:
Powinno być oczyszczone z cząstek o wielkości powyżej 5 mikrometrów, przy czym udział wagowy zanieczyszczeń nie powinien przekraczać 0,7 mg/m3 w warunkach normalnych fizycznych
Powinno zawsze zawierać czynnik smarny w ilości wskazanej przez producenta określonego zaworu(zazwyczaj od 10-20 g/m3)
Powinno charakteryzować się wilgotnością względną nie przekraczającą dopuszczalnej wartości, która zależy od urządzenia (na ogół 80-95%)
Może zawierać wodę w ilości nie przekraczającej 200 g/m3, pod warunkiem, że urządzenie na to pozwala
Zadaniem zaworu logicznego OR jest:
Uzyskanie pneumatycznego sygnału sterującego na wyjściu wówczas, gdy na wejściu jest tylko jeden sygnał pneumatyczny
Opóźnienie pneumatycznego sygnału wyjściowego względem wejściowego
Uzyskanie pneumatycznego sygnału sterującego na wyjściu zaworu tylko wówczas, gdy na obydwu wejściach jest sygnał ciśnieniowy
Uzyskanie pneumatycznego sygnału sterującego na wyjściu zaworu niezależnie od ilości sygnałów pneumatycznych na jego wejściu
Napędem pneumatycznym nazywamy:
Mechanizm lub urządzenie, które zamienia energię sprężonego płynu na energię mechaniczną ruchu posuwisto-zwrotnego lub obrotowego
Mechanizm lub urządzenie, które zamienia energie mechaniczną ruchu posuwisto-zwrotnego lub obrotowego na energię sprężonego płynu (nośnika energii)
Mechanizm lub urządzenie, które zamienia energię sprężonego gazu (nośnika energii) na energię mechaniczną ruchu posuwisto- zwrotnego lub obrotowego
Mechanizm lub urządzenie, które zamienia energię sprężonego gazu lub cieczy (będącego nośnikiem tej energii) na energię mechaniczną ruchu posuwisto- zwrotnego lub obrotowego napędzanego mechanizmu
Współczynnik sprawności objętościowej (wolumetrycznej) siłownika definiujemy jako stosunek:
Wielkości strumienia cieczy roboczej dopływającej do siłownika oraz strumienia cieczy roboczej wypływającej z niego
Wielkości strumienia cieczy roboczej wypływającej z siłownika oraz strumienia cieczy roboczej dopływającej do niego
Chłonności teoretycznej do chłonności rzeczywistej
Chłonności rzeczywistej do chłonności teoretycznej
Kompensacja luzu osiowego w pompie zębatej ma na celu:
Kasowaniu luzów między powierzchnią boczną kół zębatych i powierzchnią elementów zamykających wręby koła od strony jego czoła
Minimalizowaniu luzów między powierzchniami bocznymi dwóch współpracujących ze sobą kół zębatych i elementami zamykającymi ich wręby od strony czoła
Minimalizowaniu luzów między powierzchniami na obwodzie kół a przylegającą do niej powierzchnią wytłoczeń w korpusie pompy
Minimalizowaniu luzów między powierzchnią czołową kół zębatych i powierzchnią elementów zamykających wręby koła od strony jego czoła
Wydajność teoretyczna pompy wyporowej zależy od
Ciśnienia, parametru nastawy oraz prędkości obrotowej wału pompy
Wydajności właściwej (jednostkowej, na jeden obrót), prędkości obrotowej wału pompy oraz parametru nastawy
Od geometrycznej objętości komory wyporowej, prędkości obrotowej i mocy doprowadzonej na wał pompy
Wydajności właściwej (jednostkowej, na jeden obrót), ciśnienia i parametru nastawy
Regulator dwudrogowy podłącza się w układzie:
Na dopływie lub wypływie z odbiornika
Na dopływie odbiornika jeżeli jest nastawialny i na wypływie z niego jeżeli jest nienastawialny
Tylko na wypływie z odbiornika
Tylko na dopływie do odbiornika
Powietrze wykorzystywane w napędzie pneumatycznym:
Powinno charakteryzować się wilgotnością bezwzględną nie przekraczającą 80%
Nie powinno zawierać zanieczyszczeń w postaci kropel wody i (lub) oleju
Może zawierać zanieczyszczenia o wielkości poniżej 50 mikrometrów
Powinno być dostarczone pod ciśnieniem 4-8 kPa (maksymalnie 16)
Tłumiki hałasu montowane są
Na zasileniu elementów pneumatycznych (najczęściej rozdzielaczy)
Na przyłączach kanałów roboczych (np. A i B)
Na wypływie z elementów pneumatycznych (najczęściej rozdzielaczy)
W przewodach spływowych zaworu pneumatycznego
Napęd hydrostatyczny to:
Napęd mechanizmów i urządzeń, w którym energia mechaniczna ruchu postępowo-zwrotnego lub obrotowego przekazywana jest z punktu A do punktu B za pośrednictwem energii kinetycznej cieczy będącej jej nośnikiem
Napęd mechanizmów i urządzeń, w których energia mechaniczna ruchu postępowo-zwrotnego lub obrotowego przekazywana jest z punktu A do punktu B za pośrednictwem energii ciśnienia cieczy będącej jej nośnikiem
Napęd mechanizmów i urządzeń, w których energia mechaniczna ruchu postępowo-zwrotnego lub obrotowego przekazywana jest z punktu A do punktu B za pośrednictwem energii ciśnienia gazu będącej jej nośnikiem
Napęd mechanizmów i urządzeń w których energia silnika napędowego przekazywana jest z punktu A do punktu B za pośrednictwem instalacji hydraulicznej pod ciśnieniem nie przekraczającym 50 bar
Moment i prędkość obrotowa silnika hydraulicznego o stałej chłonności określane są następującymi zależnościami teoretycznymi:
Gdzie: M- moment [Nm], n- prędkość obrotowa [obr/min], q- chłonność jednostkowa [m3/obr], p-ciśnienie na wejściu silnika [Pa], deltap- różnica ciśnień między wejściem a wyjściem silnika [Pa], Q-strumień przepływający przez silnik [m3/s]
M=2pi*p*q, n=p*q
M=2pi/p*q, n=Q*q
M=deltap*q/2pi, n=Q/q
M= delttap*2q/pi, n=Q/q
Warunkiem koniecznym działania pomp wyporowych jest:
Częściowe połączenie komór ssawnej i rozprężnej, oraz szczelność między komorą a elementem wyporowym
Zapewnienie minimalnej prędkości obrotowej wału n=300 obr/min
Zapewnienie temperatury pracy w granicach 0-50oC oraz ciśnienia nie przekraczającego 200 bar
Szczelne oddzielenie komór ssawnej i tłocznej, oraz szczelność między komorą, a elementem wyporowym
Zawór maksymalny:
Ogranicza maksymalny strumień w układzie napędowym
Nie dopuszcza do przekroczenia maksymalnej mocy układu hydraulicznego
Ogranicza ciśnienie pracy układu
Maksymalizuje sprawność hydrauliczną pompy
Wady sprężonego powietrza i napędu pneumatycznego:
Konieczność ciągłej kontroli obciążeń poszczególnych zespołów napędowych, po wykorzystaniu energii zawartej w sprężonym powietrzu trzeba je zwracać do sieci lub wymienić, niezależnie od warunków pracy i sposobu eksploatacji urządzenia pneumatyczne mają mocno ograniczoną trwałość
Dostęp do czynnika roboczego jest ograniczony, po wykorzystaniu energii zawartej w sprężonym powietrzu trzeba je zwracać do sieci, a przed powtórnym użyciem oczyścić, trudność zabezpieczenia całego układu napędowego przed przeciążeniem
Konieczność wprowadzenia do układu czynnika smarnego, urządzenia gromadzące sprężone powietrze wymagają stałego nadzoru i dozoru, regulacja prędkości odbiornika możliwa jest w ograniczonym zakresie, zmiany wartości sił zewnętrznych obciążających mechanizmy robocze powodują zakłócenia prędkości ruchów
Konieczność składania układów ze znormalizowanych i zunifikowanych elementów, urządzenia gromadzące sprężone powietrze nie wymagają stałego nadzoru i dozoru, niski koszt produkcji i przygotowania sprężonego powietrza
Zawory zwrotno-dławiące montowane między rozdzielaczem sterującym pracą siłownika a siłownikiem służą do:
Regulacji strumienia czynnika roboczego, co pozwala sterować prędkością siłownika
Ograniczenia mocy wyjściowej pompy
Zmiany siły siłownika oraz ciśnienia zasilania
Dławienia ciśnienia czynnika roboczego, co pozwala sterować siłą siłownika
Oczyszczone powietrze stosowane w układach pneumatycznych powinno charakteryzować się:
Zanieczyszczeniami stałymi i ciekłymi o maksymalnej wielkości 15 mikrometrów przy udziale wagowym <= 1 g/m3 w normalnych warunkach fizycznych, wilgotność względna < 60%
Brakiem zanieczyszczeń w postaci kropel cieczy, wilgotnością względną < 50%, zanieczyszczenia nie powinny przekraczać 15 mikrometrów, przy udziale wagowym <= 0,7 g/m3 w normalnych warunkach fizycznych
Brakiem cieczy w postaci kropel, woda dopuszczalna jest w postaci pary wodnej, wilgotność względna < 80%, zanieczyszczenia poniżej 5 mikrometrów, przy udziale wagowym <= 0,7 mg/m3 w normalnych warunkach fizycznych
Zanieczyszczeniami stałymi i ciekłymi o maksymalnej wielkości 15 mikrometrów przy udziale wagowym <= 1 g/m3 w normalnych warunkach fizycznych, wilgotność względna < 80%
Charakterystyka przepływowa rozdzielacza przedstawia:
Zależność zmiany wielkości szczeliny sterującej pary suwakowej w funkcji zmiany położenia suwaka w rozdzielaczu
Zależność spadku ciśnienia w określonym kanale rozdzielacza w funkcji natężenia przepływu przez ten kanał
Wzajemne położenie krawędzi sterujących suwaka i tulei w parze suwakowej
Zależność natężenia przepływu przez rozdzielacz w funkcji zmiany położenia suwaka
Współczynnik sprawności objętościowej (wolumetrycznej) pompy definiujemy jako:
stosunek wielkosci komór wyporowych przy zmianach cisnienia na wyjsciu z pompy
stosunek wydajnosci rzeczywistej w kanale wypływowym pompy do wydajnosci teoretycznej wynikajacej z objetosci gemoterycznych komór
stosunek wydajnosci teoretycznej wynikajacej z objeteosci geometrycznych komory wyporowej do rzeczywistej w kanale wyjsciowym pompy
stosunek wielkosci strumienia cieczy roboczej w kanale wyjsciowym do strumienia cieczy roboczej w kanale wejsciowym
żadna z odpowiedzi
Aby siłownik, którego tłoczysko obciążone jest siła F mógł wysuwać się z prędkością v pod ciśniem p średnica jego tłoka D oraz wydajność rzeczywista Q pompy powinny wynosić
Na rysunku poniżej przedstawiono symbole
Zawór opóźniający, zawór logiczny AND
Zawór szybkiego spustu, zawór logiczny OR
