ตั้งอยู่ในชัยภูมิที่ดี

มีทำเลที่ตั้งเหมาะแก่การเพาะปลูก

เป็นเมืองสำคัญทางการค้ากับต่างประเทศ

พระมหากษัตริย์ทรงส่งเสริมให้ราษฎรประกอบอาชีพอย่างเสรี

มีท่าเรือขนถ่ายสินค้า

เป็นเกาะ มีน้ำล้อมรอบ

ทำเลที่ตั้งมีประชากรอยู่อาศัยมาก

ทำเลที่ตั้งเหมาะสมกับการเป็นศูนย์กลางทางการค้า

สะดวกต่อการส่งบรรณาการของประเทศราช

มีความมั่นคงในการป้องกันอาณาจักร

เกิดการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาบริเวณพื้นที่ลุ่มแม่น้ำ

เกิดเส้นทางการค้าที่หลากหลายและสะดวกสบาย

เขมร

อินเดีย

มอญ

ล้านนา

สุโขทัย

ปราสาททอง

บ้านพลูหลวง

พระร่วง

การมีทหารจำนวนมาก

การใช้แนวคิดเทวราชา

ขุนนางมีความจงรักภักดี

อาณาจักรรอบข้างเกิดความแตกแยก

แนวคิดแบบเทวราช

ทศพิธราชธรรม

กฎมณเฑียรบาล

ประชาชน

ทรงเป็นสมมติเทพ

ทรงเป็นธรรมราชา

ทรงเป็นศาสนูปถัมภก

ทรงเป็นตัวแทนของสวรรค์

กรมเวียง

กรมวัง

กรมคลัง

กรมนา

เมืองลูกหลวง

หัวเมืองชั้นใน

หัวเมืองชั้นนอก

ประเทศราช

ประเทศราชต้องส่งทหารมาช่วยรบเมื่อมีสงคราม

ประเทศราชต้องส่งเครื่องราชบรรณาการมาถวาย

ประเทศราชต้องส่งสินค้าลงเรือสำเภาหลวง

ประเทศราชต้องเป็นเมืองหน้าด่านรับข้าศึก

เพื่อให้หน้าที่ของทั้งสองฝ่ายชัดเจนขึ้น

เพื่อป้องกันเหตุกระทบกระทั่งของทั้งสองฝ่าย

เพื่อไม่ให้ฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดมีอำนาจมากเกินไป

เพื่อให้ราษฎรจดจำหน้าที่ของทั้งสองฝ่ายได้ง่าย

ค้าขาย

เกษตรกรรม

อุตสาหกรรม

หัตถกรรม

การค้าแบบเสรี

การค้าแบบผูกขาด

การค้าแบบตัวแทน

การค้าแบบรัฐบรรณาการ

การค้าแบบบรรณาการ

การค้าแบบต่างตอบแทน

การใช้ทองคำเป็นสื่อกลาง

การแลกเปลี่ยนสินค้าระหว่างกัน

กรมพาณิชย์

กองสำเภาหลวง

พระคลังสินค้า

พระคลังมหาสมบัติ

พ่อค้าชาวจีน

ราษฎรในอาณาจักรอยุธยา

พ่อค้าชาวต่างประเทศ

ขุนนาง

การนำพาหนะบรรทุกสินค้าผ่านด่าน

ผลกำไรจากการค้ามูลค้างคาว

การวัดความกว้างของปากเรือ

ค่าธรรมเนียมการค้าขายในตลาด

กำไรจากการค้าสำเภา

กำไรจากการผูกขาดสินค้า

รายได้จากการเก็บภาษีอากร

เงินตอบแทนการศึกษาจากราษฎร