พระอภัยมณี-นางเงือก

พระอภัยมณี-นางผีเสื้อ

พระอภัยมณี-นางละเวง

พระอภัยมณี-นางสุวรรณมาลี

สินสมุทรไม่ชอบสตรี

พระอภัยมณีเสี้ยมสอนสินสมุทรว่าแม่ดุร้าย

นางผีเสื้อสมุทรเคยทำร้ายสินสมุทร

พระอภัยมณีเลี้ยงดูสินสมุทรอย่างใกล้ชิด

ไม่เห็นผัวคว้าไปได้แต่ปลา ควักลูกตาสูบเลือดด้วยเดือดดาล

แล้วชี้หน้าด่าอึงหึงนางเงือก ทำซบเสือกสอพลออีตอแหล

จะจับไว้ให้พาไปหาพ่อ แล้วหักคอเสียให้ตายเมื่อภายหลัง

แล้วนางยักษ์หักขาฉีกสองแขน ไม่หายแค้นเคี้ยวกินสิ้นทั้งคู่

มีอารมณ์ขัน

กล้าหาญ

ผูกพันกับแม่

ชอบเล่นสนุก

ตำหนิ กล่าวโทษ

หลอกลวง พูดปด

เชื่อถือ คิดเห็น

อธิบาย ชี้แจง

เกือบเหมือน

เคลื่อนไหวไปเรื่อยๆ

จำได้อย่างเลือนราง

ไปหรือมาเป็นจำนวนมาก

พงศ์กษัตริย์ตรัสชวนสินสมุทร สอนให้บุตรขอสมาอัชฌาสัย

พระอภัยได้สดับสุนทรถาม จึงยกความก่อนเก่าเล่าแถลง

พระกอดลูกน้อยประทับไว้กับทรวง ให้เหงาง่วงงีบหลับระงับไป

พระทรงเลือกลูกมะซางปรางมะยง ประทานองค์โอรสสู้อดออม

ทั้งนี้เพราะเคราะห์กรรมทำให้วุ่น จึงสิ้นบุญวาสนาสีกาเอ๋ย

อย่าฆ่าสัตว์ตัดชีวิตพิษฐาน หมายวิมานเมืองแมนแดนสวรรค์

เราลงเลขเสกทำไว้สำเร็จ ดังเขื่อนเพชรภูติปีศาจไม่อาจใกล้

ด้วยองค์พระชนนีเป็นผีเสื้อ อันชาติเชื้ออยู่ถ้าลำละหาน

กล้าหาญ

เสียสละ

เห็นอกเห็นใจผู้อื่น

เชื่อมั่นในตนเอง