โทษทางอาญามี 5 ประการ คือ ประหารชีวิต จำคุก กักขัง ปรับ และริบทรัพย์สิน

การกระทำที่มีความผิดทางอาญาต้องเป็นการประทำที่เกิดจากการเคลื่อนไหวของร่างกายเท่านั้น

เด็กอายุ 7 ปี ทะเลาะกับเพื่อน แล้วเผลอฆ่าเพื่อนโดยไม่ตั้งใจ เด็กคนนี้ไม่ต้องรับโทษทางอาญาเนื่องจากถือว่ายังเป็นเด็ก ไม่รู้ผิดชอบชั่วดี

การรับจ้างชกมวย ถือเป็นการยินยอมให้คู่ชกทำร้ายร่างกายตนเอง ดังนั้นคู่ชกมวยจึงไม่ต้องรับผิดทางอาญา

ลักษณะอาการตกใจ เสียใจ ของบุคคลขณะทำความผิด ทางกฎหมายเรียกว่า “วิสัย”

หากเกิดกรณีผู้ป่วยหลง/หนีออกจากโรงพยาบาลสำเร็จ แล้วเกิดอันตรายกับผู้ป่วยขณะหลบหนี พยาบาลจะมีความผิดในแง่ทอดทิ้งผู้ป่วย/ปล่อยปละละเลย

พยาบาลฉีดยาที่สะโพกให้ผู้ป่วยผิดเทคนิค ทำให้ผู้ป่วยเป็นอัมพาต ถือว่าเป็นการกระทำผิดที่ทำให้ผู้อื่นได้รับบาดเจ็บเล็กน้อย

พยาบาลถูกผู้ป่วยที่กำลังชักฟาดมือมาโดนหน้าของพยาบาล จนทำให้พยาบาลเลือดกำเดาไหลไม่หยุด พยาบาลสามารถเอาผิดผู้ป่วยได้ ในโทษฐานทำร้ายร่างกายโดยไม่เจตนา

พยาบาลช่วยแพทย์ทำแท้งให้สตรีวัยรุ่นรายหนึ่ง แม้สตรีวัยรุ่นรายนั้นจะยินยอมก็ถือว่าเป็นความผิดทางอาญา

พยาบาลแก้ไขตัวเลขในใบลาป่วยแทนแพทย์ การกระทำนี้เป็นการกระทำที่สามารถยอมความได้ตามกฎหมายอาญา

พยาบาลเพิ่มจำนวนวันลาในใบรับรองที่แพทย์ลงนามไว้ให่ล่วงหน้าถือว่าผิดเรื่องปลอมแปลงเอกสาร

พยาบาลนำข้อมูลเรื่องผลการตรวจวินิจฉัยโรคของผู้ป่วยไปบอกเพื่อนบ้าน การกระทำนี้เป็นการกระทำที่สามารถยอมความได้ตามกฎหมายอาญา

นักศึกษาพยาบาลเล่าเรื่องผลการตรวจพบมะเร็งลำไส้ของผู้ป่วย A ที่เป็นกรณีศึกษาให้เพื่อนฟัง ในขณะที่กำลังช่วยเพื่อนเช็ดตัวผู้ป่วย B ที่ไม่รู้สึกตัว การกระทำนี้ไม่ถือว่าเป็นความผิดทางกฎหมาย

การทำแท้งเพราะตั้งครรภ์โดยไม่พร้อม ไม่ถือว่าเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา