สมัยสุโขทัย

สมัยอยุธยา

สมัยธนบุรี

สมัยรัตนโกสินทร์

ร่ายสุภาพ

โคลงสองสุภาพ

โคลงสี่สุภาพ

ร่ายยาว

โคลงสองสุภาพ

โคลงกระทู้

ร่ายสุภาพ

โคลงสองสุภาพ

โคลงกระทู้

ร่ายยาว

โคลงสองสุภาพ

โคลงสี่สุภาพ

เจ้านาย

กษัตริย์

ขุนนาง

สรรพนามแทนผู้ฟังคำหนึ่ง

คนรับใช้ที่อยู่กับเรามานาน มักมีนิสัยดุร้าย

คนรับใช้ที่อยู่กับเรามานาน มักรู้เท่าทันเรา

อย่าเอาผิดกับคนรับใช้ที่อยู่กับเรามานาน

คนรับใช้ที่อยู่กับเรามานาน สามารถอดทนทำงานที่ยากลำบากได้

ควรมีของฝากไปฝากขุนนาง

อย่าทำตัวดุร้ายต่อหน้าขุนนาง

อย่าใช้กำลังกับคนอื่นต่อหน้าขุนนาง

อย่าทำตัวดุร้ายกับขุนนางและคนสูงศักดิ์กว่า

ระวังระไวหน้าหลัง

ที่ไปจงมีเพื่อน

ที่ไปจงระวัง

ตนเป็นไทอย่าคบทาส

ที่สุ้มเสือจงประหยัด

ของแพงอย่ามักกิน

ให้หาสินเมื่อใหญ่

พึงผันเผื่อต่อญาติ

เครียด

เกลียด

โกรธ

โลภ

อย่าด่วนโกรธคนที่จงรักภักดีต่อตน

อย่าทำหน้าเครียดใส่คนที่จงรักภักดีต่อตน

อย่าเกลียดคนที่จงรักภักดีต่อตน

อย่าแสดงความโลภต่อคนที่จงรักภักดีต่อตน

อย่ามีปากว่าคน

ผู้เฒ่าสั่งจงจำความ

เมื่อพาทีพึงตอบ

เจรจาตามคดี

คนหน้าคม

คนอารมณ์ดี

คนที่มีเล่ห์เหลี่ยม

คนที่ไม่มีลับลมคนใน

อย่าทำร้ายคนอื่นเพื่อเป็นประโยชน์แก่คนที่ไม่ดี

อย่าทำอะไรที่เป็นการขวางผลประโยชน์ที่ผู้อื่นควรจะได้รับอยู่แล้ว

อย่าขัดแข้งขัดขาผู้ที่มีอำนาจเหนือตน

อย่าทำอะไรที่จะทำให้ตนเองต้องเสียผลประโยชน์แก่ผู้อื่น

อย่าผูกมิตรคนจร

คนขำอย่าร่วมรัก

อย่าโดยคำคนพลอด

คนพาลอย่าพาลผิด

อย่าผูกมิตรไมตรี

อย่าฟังคำคนโกหก

อย่าฟังหรือเชื่อข่าวลือ

อย่าฟังคำคนสอพลอ

อย่าฟังเรื่องที่ผ่านมานานแล้ว

มีด

ป่า

ที่รกร้าง

สถานที่อันตราย

เดินทางอย่าเดินเปลี่ยว

จงเร่งระมัดฟืนไฟ

ที่สุ้มเสือจงประหยัด

ช้างไล่แล่นเลี่ยงหลบ

สู้เสียสินอย่าเสียศักดิ์

ท่านสอนอย่าสอนตอบ

พรรคพวกพึงทำนุก

ช้างไล่แล่นเลี่ยงหลบ

อย่าริร่านแก่ความ

อย่ากอปรจิตริษยา

เห็นงามตาอย่าปอง

อย่าเบียดเสียดแก่มิตร

เป็นคำโดดและเป็นคำไทยแท้

เป็นคำซ้อนและสื่อความหมายโดยนัย

เป็นคำสั้น ๆ ง่าย ๆ สามารถเข้าใจได้ง่าย

ใช้คำน้อยแต่กินความมาก