ละเอียดถี่ถ้วน ช่างสังเกต

มีข้อสรุปที่ได้ถือเป็นความจริงที่ใครโต้แย้งไม่ได้

ศึกษาหนังสือเรื่องที่ตนสนใจ

ถามตนเองว่าอยากรู้เรื่องอะไร

สืบเสาะหาหลักฐานแล้วตั้งประเด็นจากหลักฐาน

กำหนดประเด็น ช่วงเวลา และพื้นที่ที่จะศึกษาให้ชัดเจน

กำหนดหัวเรื่องอย่างกว้างๆ เพื่อที่จะศึกษาได้หลายประเด็น

 ไม่มีความสัมพันธ์กัน

ช่วยทำให้หัวเรื่องสั้นและกระชับขึ้น

จะกำหนดหัวเรื่องจากหลักฐานที่รวบรวมได้

รวบรวมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับหัวเรื่องที่มีการกำหนดประเด็นในการศึกษา

 เป็นหลักฐานหลักที่ให้ข้อมูลทางประวัติศาสตร์

เป็นหลักฐานที่ให้ข้อมูลซึ่งเข้าใจง่ายกว่าหลักฐานอื่น

เป็นหลักฐานที่มีอยู่เป็นจำนวนมาก สะดวกในการรวบรวม

เป็นหลักฐานที่น่าเชื่อถือที่สุด เมื่อเทียบกับหลักฐานที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

รวบรวมข้อมูลได้สะดวกรวดเร็วกว่า

ไม่ต้องเสียเวลาในการตีความข้อมูล

ผ่านการพิจารณาความน่าเชื่อถือมาแล้ว

ให้ข้อมูลเบื้องต้นที่เข้าใจง่ายกว่าหลักฐานชั้นต้น

ถือว่าเป็นข้อมูลที่ไม่น่าเชื่อถือทั้งคู่

 ตรวจสอบเปรียบเทียบกับหลักฐานอื่นต่อไป

ถือว่าข้อมูลถูกต้องแต่ต่างกันที่ความเห็นของผู้สร้าง

สรุปว่าหลักฐานที่คันพบครั้งแรกน่าจะเชื่อถือได้มากที่สุด

สารานุกรมเรื่อง "การเลิกทาสสมัยรัชกาลที่ ๕"

หนังสือเรื่อง "สถาบันกษัตริย์ในกฎมณเทียรบาล"

ปริญญานิพนธ์เรื่อง "การปฏิรูปการทหารในสมัยรัชกาลที่ ๕"

ภาพถ่าย "วัดเบญจมบพิตร" เมื่อแรกสร้างสมัยรัชกาลที่ ๕ ในสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

หนึ่ง สืบคันข้อมูลทางประวัติศาสตร์

สอง ตอบคำถามที่กำหนดไว้ล่วงหน้า

สาม นำเสนอเรื่องที่ศึกษาอย่างมีเหตุผล

สี่ ประเมินความน่าเชื่อถือของหลักฐาน

สะดวกในการนำเสนอข้อมูล

เพื่อเก็บข้อมูลให้เป็นระเบียบ

สะดวกในการพิจารณาข้อมูล

เพื่อความน่าเชื่อถือของข้อมูล

เป็นการตรวจสอบข้อเท็จจริงของหลักฐานที่หามาได้

เป็นการตรวจสอบหลักฐานหรือข้อมูลให้น่าเชื่อถือมากขึ้น

เป็นการตรวจสอบข้อมูลว่าให้ความรู้ทางประวัติศาสตร์หรือไม่

เป็นการนำข้อมูลทั้งหมดมาแยกแยะ เรียบเรียงอย่างเป็นระบบ

การกำหนดหัวเรื่อง

การรวบรวมหลักฐาน

การศึกษาข้อมูล

การสังเคราะห์ข้อมูล

สะดวกในการนำเสนอ

ผู้รับข้อมูลเข้าใจได้ง่าย

ทำให้น่าเชื่อถือมากขึ้น

แสดงเหตุผลความสัมพันธ์ของเหตุการณ์

มีหลักฐานปลอม

มีหลักฐานขัดแย้งกัน

 มีหลักฐานเกี่ยวข้องน้อย

มีหลักฐานเกี่ยวข้องมาก

ทราบที่มาของเหตุการณ์ในปัจจุบัน

ช่วยคลายความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในอดีต

 เข้าใจสถานการณ์ในปัจจุบันมากยิ่งขึ้น

ใช้เป็นบทเรียนในอดีตแก้ไขปัญหาในปัจจุบัน

การตีความหลักฐานได้สมบูรณ์

การสรุปผลการศึกษาอย่างมีเหตุผล

การตัดสินใจเลือกเชื่อถือข้อมูลฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

การวิเคราะห์และสังเคราะห์ตามประเด็นที่ศึกษา