Font size
WorksheetsДЖТ. 1-САБАҚ. АНТРОПОГЕНЕЗ ЖӘНЕ ЭТНОГЕНЕЗ
Total questions: 95
Worksheet time: 49mins
Адамның пайда болуы жөнінде діни түсініктердің негізінде жатқан тұжырымдама:
Синтетикалық теория
Креационизм
Ғылыми биогенез теориясы
Уфологиялық теория
Креационизм тұжырымдамасын мақұлдайтын әлемдік авраамдық дін(-дер):
индуизм, христиандық, синтоизм
иудаизм, христиандық, ислам
христиандық, ислам, буддизм
буддизм, ислам, синтоизм
Авраамдық діндер қатарына жататын әлемнің соңғы діні:
иудаизм
ислам
христиан
буддизм
Эволюцияны зерделеумен шұғылданатын ғылым саласы(-лары):
физикалық антропология, палеонтропология, генетика
педагогика, психология, социология
физика, астрономия, химия
биология, анатомия, кибернетика
Адамның пайда болуы және оның түр ретінде эволюциясы:
антропогенез
биогенез
социогенез
техногенез
Саналы адамның(Homo sapiens) алып келген биологиялық эволюцияның бөлімі:
техногенез
социогенез
биогенез
антропогенез
1735 жылы адамды хайуандар әлеміне жатқызып, өзінің «Табиғат жүйесінде» оны адамтектес маймылдар қатарына қосқан шведтік натуралист(-тер):
Чарльз Дарвин
Карл Линней
Александр Иванович Опарин
Сергей Михайлович Широкогоров
Неандертальдықтың қаңқасы табылғаннан кейін дами бастаған қазба организмдер ғылымы:
палеонтология
генетика
медицина
антропология
Ғылыми биогенез теориясы жоққа шығаратын теория:
уфологиялық(ғарыштық) теория
синтетикалық теория
креационизм
химиялық эволюция теориясы
1856 жылы қаңқасы табылған адам:
Homo Erectus(тік жүретін адам)
Homo habilis(епті адам)
Неандерталь
Ноmo sapiens(саналы адам)
1859 жылы тұңғыш рет Чарльз Дарвиннің «Түрлердің пайда болуының табиғи сұрыпталу жолы» кітабында жарияланған теориясы(-лары):
эволюция теориясы
креационизм теориясы
уфологиялық(ғарыштық) теориясы
алғашқы сорпа теориясы
ХХ ғасырда генетика ашылғаннан кейін Дарвиннің теориясы атала бастады:
уфологиялық(ғарыштық) теория
синтетикалық теория
креационизм теориясы
химиялық эволюция теориясы
Гендер алуан түрлі факторлардың ықпалымен өзгереді және мұндай өзгерістер аталады:
мутация
палеонтология
антропология
генетика
Адамның пайда болуы туралы ғылыми емес теориялар қатарына жатады:
уфологиялық(ғарыштық) теория
креационизм теориясы
химиялық эволюция теориясы
алғашқы сорпа теориясы
ХХ ғасырдағы ғылыми-техникалық төңкеріс пен ғарышты меңгеруден соң пайда болды:
алғашқы сорпа теориясы
креационизм теориясы
уфологиялық теория
химиялық эволюция теориясы
Адам эволюциясы басталды:
Антарктидадан
Африкадан
Евразиядан
Австралиядан
30 млн жыл бұрын приматтардың пайда болған ежелгі түр(-лер)і:
австралопитектер
парапитектер
дриопитектер
Homo habilis(епті адам)
Гиббондар, орангутандар, дриопитектер шыққан:
Бобонолардан
Шимпанзелерден
Парапитектерден
Гориллалардан
12-9 млн жыл бұрын пайда болған:
грацильді австролопитектер
австролопитектер
парапитектер
дриопитектер
Дриопитектерден эволюция нәтижесінде бөлінген түрлері:
орангутан, австролопитек, неандерталь
парапитек, австролопитек, Homo habilis(епті адам)
горилла, шимпанзе мен бонобо, австролопитек
гиббон, орангутан, парапитек
Екі аяқпен жүруге қабілетті және миының көлемі шамамен 450-550 см3 құраған:
бобоно
парапитек
австролопитек
дриопитек
Ежелгі австролопитектер өмір сүрген:
2,8 млн жыл бұрын
2,5-1 млн жыл бұрын
7-4 млн жыл бұрын
12-9 млн жыл бұрын
Грацильді австралопитектер өмір сүрген:
7-4 млн жыл бұрын
2,8 млн жыл бұрын
2,5-1 млн жыл бұрын
12-9 млн жыл бұрын
Адам тегі/Homo грацильді австролопитектерден пайда болды:
7-4 млн жыл бұрын
2,8 млн жыл бұрын
12-9 млн жыл бұрын
30 млн жыл бұрын
Адамның алғашқы тегі болды:
Homo habilis(епті адам)
Homo Erectus(тік жүретін адам)
Homo Sapiens(ақылды адам)
Епті адамнан кейін эволюция нәтижесінде пайда болды:
Homo Sapiens(ақылды адам)
Homo Erectus(тік жүретін адам)
Грацильді австралопитек
Дриопитек
Homo Erectus түр өкілдері өмір сүрді:
2,5-1 млн жыл бұрын
7-4 млн жыл бұрын
1,8 млн – 400 мың жыл бұрын
2,8 млн жыл бұрын
Homo Erectus түрі Еуразияға таралды:
Африкадан
Австралиядан
Антарктидадан
Солтүстік Америкадан
Явалық питекантроп(1 млн-700 мың жыл бұрын), қытайлық синантроптар(600-400 мың жыл бұрын) жататын түр:
Австролопитек
Homo Erectus(тік жүретін адам)
Homo Sapiens(ақылды адам)
Дриопитек
Homo Erectus мен Homo Sapiens(ақылды адам) арасында аралық буын пайда болды:
800-700 мың жыл бұрын
1,8 млн – 400 мың жыл бұрын
2,5-1 млн жыл бұрын
7-4 млн жыл бұрын
Б.з.б 130 мың жыл – 28 мың жыл бұрын Еуразияда өмір сүрген:
қытайлық синантроптар
неандертальдықтар
явалық питекантроп
Homo habilis(епті адам)
1)170 мың жыл бұрын пайда болған;
2)50 мың жыл бұрын Еуропаға келген келіп, кейінгі неандертальмен бірге тіршілік етеді;
3)35 мың жыл бұрын Беринг бұғазы арқылы Америка құрлығына аяқ басты:
Homo habilis
Homo Erectus
Homo sapiens
Австролопитек
Органикалық емес түзілімдердің органикалыққа айналатыны туралы теорияны ұсынған кеңестік биолог:
Чарльз Дарвин
А.И.Опарин
С.М.Широкогоров
Карл Линней
ХХ ғ. 20 – жылдарында алғаш рет органикалық емес түзілімдердің органикалыққа айналатыны туралы теорияны ұсынған кеңестік биолог:
Карл Линней
А.И.Опарин
Чарльз Дарвин
С.М.Широкогоров
А.И.Опарин теориясына шартты түрде берген атау:
синтетикалық теория
уфологиялық(ғарыштық) теория
«алғашқы сорпа»(«теория первичного бульона»)
Креационизм теориясы
Жердегі тіршілік шамамен пайда болды:
30 млн жыл бұрын
3,5 млрд жыл бұрын
12-9 млн жыл бұрын
7-4 млн жыл бұрын
Этнология терминімен қазіргі кезеңде қатар қолданылатын кең таралған:
экология
этнография
генетика
эволюция
Этностар туралы теориялық ғылым:
этнология
экология
эволюция
экономика
Этникалық мәдениеттің материалдық құндылықтарына жатады:
киім-кешек, дәстүр, рәсімдер
фольклор, дәстүр, әдет-ғұрып, сал-дәстүр, рәсімдер
шаруашылық, азық-түлік, киім-кешек, баспана
баспана, салт-дәстүр, фольклор
Этникалық мәдениеттің рухани құндылықтарына жатады:
шаруашылық, азық-түлік, киім-кешек, баспана
баспана, салт-дәстүр, фольклор
фольклор, дәстүр, әдет-ғұрып, сал-дәстүр, рәсімдер
дәстүр, баспана, киім-кешек
Этностың туындауы үшін өте маңызды ортақтық(-тар):
аумақ, мәдениет, тіл
ортақ атау, мәдениеттің ортақ элементтері, шығу тегі туралы түсінік
тарихи жадының болуы, тіл, біртұтас дін
әдет-ғұрып, салт-дәстүр, адамгершілік қағидалар
Өзге елде өмір сүріп, тұрақты этникалық топ қалыптастырған этностың бір бөлігі:
менталитет
диаспора
этнология
эволюция
Этнос белгілерінің өзгергішке бейімділігіне жатады:
адамгершілік қағидалар, өзіне белгілі бір аумаққа бейделу, топтық ынтымақтастық сезімі
материалдық мәдениет, сыртқы түр, рухани мәдениет
этникалық мәдениет, менталитет, ортақ шығу тегі
біртұтас дін, әдет-ғұрып, салт-дәстүр,
Этностың тұрақты белгілеріне жатады:
материалдық мәдениет, сыртқы түр, рухани мәдениет
этникалық мәдениет, менталитет, ортақ шығу тегі
әдет-ғұрып, салт-дәстүр, адамгершілік қағидалар,
адамгершілік қағидалар, өзіне белгілі бір аумаққа бейделу, топтық ынтымақтастық сезімі
Әлемге шашырап кеткен этностар:
еврейлер, сығандар
армяндар, жапондықтар
жапондықтар, сығандар
сығандар, армяндар
Өте үлкен диаспоралары бар этностар:
жапондықтар
сығандар
еврейлер
армяндар
Әлемдегі урбандалған этностардың бірі:
жапондықтар
армяндар
сығандар
еврейлер
Этникалық мәдениетін сақтай отырып, дәстүрлі тағамдарын жеуде, таяқша қолданады:
армяндар
жапондықтар
еврейлер
сығандар
1) қандай да бір этностың этникалық тарихының басталу процесі; 2) этностардың пайда болуы мен тұтастай этноәлеуметтік ағзалар және олардың этникалық мәдени жүйелерінің қалыптасуына дейінгі тарихи процесі:
диаспора
этногенез
антропогенез
эволюция
Ұлыбритания біріктіретін этнос(-тар):
британ, испан, шотланд, валли, ирланд
британ, ағылшын, шотланд, валли, ирланд
британ, ағылшын, шотланд, неміс, ирланд
британ, ағылшын, швед, валли, ирланд
Үндістан мен Пәкістан арасындағы бөлініс орын алды:
әлеуметтік
діни
экономикалық
саяси
«Этнос» ұғымы мен этнос туралы алғашқы теорияны қалыптастырушы автор, орыс ғалымы:
Л.Н.Гумилев
Ю.В.Бромлей
С.М.Широкогоров
Э.Г.Эриксон
Этносты биологиялық популяция тұрғысынан қарастырды:
Л.Н.Гумилев
Ю.В.Бромлей
С.М.Широкогоров
Э.Г.Эриксон
1960-1970 жылдары примордиалистік этностың дуалистік теориясын қалыптастырған кеңес этнографы:
А.И.Опарин
Чарльз Дарвин
С.М.Широкогоров
Ю.В.Бромлей
Бромлей анықтаған түсінік(-тер):
этнология мен этнография
метаэтнос пен субэтнос
диаспора мен эволюция
интеграция мен трансформация
Этногенездің ерекше пассионарлық теориясын қалыптастырған:
С.М.Широкогоров
Ю.В.Бромлей
Л.Н.Гумилев
А.И.Опарин
Этногенездің бастауын адамдардың пассионарлығын тез қалыптастыратын мутациялық әдіспен байланыстырды:
Л.Н.Гумилев
С.М.Широкогоров
А.И.Опарин
Ю.В.Бромлей
Соңғы палеолит дәуірі қамтиды:
40-12 мың жыл бұрын
10-4 мың жыл бұрын
3-2 мың жыл бұрын
5 мың жыл бұрын
Лингвисттердің мәліметтерінен тілдік семьялар басталғанын білуге болады:
энеолитте
мезолитте
неолитте
палеолитте
Б.з.б 3-2 мыңжылдықта бүкіл Еуропаға таралды:
алтай тілдері
үндіеуропалық тілдер
афразиялық тілдер
кавказ тілдері
Хараппа мен Мохенджо-Даро өркениетінің негізін қалаушылар:
мундалар
дравидтер
шумерлер
маргиандықтар
Үндістанның жергілікті халқы:
мундалар
дравидтер
маргиандықтар
шумерлер
Үндістанда пайда болған жаңа этнос(-тар):
шумер, тай, бирман
гуджар, раджпут, джат
дравид, мунда, бирман
тай, мунда, маргиан
І мыңжылдықтың соңында Үндістанның солтүстігінде Үндіқытайға жылжыған қалыптасқан мемлекет(-тер):
маргиан және джат
бирман және тай
дравид және мундалар
гуджар және раджпут
Біздің дәуіріміздің алғашқы ғасырларында Орталық Америкада пайда болған халық(-тар):
мунда мен дравид
раджпут пен джат
майялар мен ольмектер
бирман мен тай
ІІ-ІІІ ғасырлардан бастап Мексика аумағында қалыптасқан мемлекет(-тер):
инктер, тайлар
чичбалар, кечуалар
толтектер, ацтектер
шумерлер маргиандықтар
І ғасыр соңы мен ІІ ғасырдың басында Анд аймағында және Колумбия аумағына шоғырланды:
кечуа халықтары
чичба халықтары
майя халықтары
ольмек халықтары
Перу, Боливия, Эквадор мемлекеттерінің аумағына шоғырланды:
ольмек халықтары
чичба халықтары
кечуа халықтары
майя халықтары
IV ғасырда қытай шегарасынан ығыстырылған:
ғұн тайпалары
хазар тайпалары
бұлғар тайпалары
қыпшақ тайпалары
Бұлғарлардың бір тобы этногенезінде маңызды рөл атқарған халық(-тар):
шуваштар, татарлар
аварлар, хазарлар
печенегтер, ағылшындар
қыпшақтар, валлиліктер
Венгрлер тілі жағынан туысқан халық(-тар):
хазар, авар
ханты, манси
бұлғар, печенег
шуваштар, татарлар
Испандықтардың этногенезіне қатысы бар халық(-тар):
хазарлар, аварлар, бұлғарлар, печенегтер, қыпшақтар
иберлар, римдіктер, герман тайпалары, вестготтар, свевтер, арабтар
кельт, ирландықтар, валлиліктер, шотландықтар, ангол, сакс, фриз, юттар
шуваштар, татарлар, чичбалар, кечуалар
Ағылшын этносын қалыптастырған халық(-тар):
кельт, ирландықтар, валлиліктер, шотландықтар, ангол, сакс, фриз, юттар
иберлар, римдіктер, герман тайпалары, вестготтар, свевтер, арабтар
хазарлар, аварлар, бұлғарлар, печенегтер, қыпшақтар
шуваштар, татарлар, чичбалар, кечуалар
Б.з.б І мың жыл бұрын Солтүстік Африкада пайда болған дербес мемлекет(-тер):
Ашанти, Дагоми, Конго
Карфаген, Мавритания, Нумидия
Гана, Мали, Сонган, Борн
Чад, Инк
Финикиядан шыққандар негізін қалаған семит тілінде сөйлейтін мемлекет:
Мавритания
Нумидия
Карфаген
Чад
Б.з. ІІ мыңжылдығында Батыс Суданда қалыптасқан мемлекет(-тер):
Чад, Инк
Ашанти, Дагоми, Конго
Карфаген, Мавритания, Нумидия
Гана, Мали, Сонган, Борн
Хаус халықтарының мемлекеті:
Чад
Борн
Гана
Мали
Гвиней жағалауындағы мемлекет(-тер):
Ашанти, Дагоми, Конго
Гана, Мали, Сонган, Борн
Карфаген, Мавритания, Нумидия
Чад, Инк
І және ІІ мыңжылдықтың басында этникалық және мемлекеттік бірігуі аяқталған халық(-тар):
қазақтар мен татарлар
кәрістер мен жапондықтар
вьетнамдықтар, бирмалықтар
малайзиялықтар мен тайлықтар
Малакканы игерген халық:
жапондықтар
малайзиялықтар
кәрістер
бирмалықтар
Этникалық аумағы кхмерлер мен индонезиялықтардың есебінен ұлғайған халық(-тар):
кәрістер, жапондықтар, малайзиялықтар
татарлар, башқұрттар, ноғайлар
вьетнамдықтар, бирмалықтар, тайлықтар
әзірбайжандар, түріктер, түркімендер
Оғыз халықтарына жатады:
вьетнамдықтар, бирмалықтар, тайлықтар
қазақ, татар, башқұрт
әзірбайжан, түрік, түркімен
ноғай, өзбек, қырым татарлары
XV ғасырдың соңында барлық этностары қалыптасқан аймақ(-тар):
Азия, Австралия, Африка
Азия, Еуропа, Африка
Австралия, Антарктида, Солтүстік Америка
Оңтүстік Америка, Африка, Солтүстік Америка
XVI-XIX ғғ. Америка, Аустралия және Мұхит аралдарына қоныс аударуда басты рөлді атқарған(-дар):
испандар, португалдар, голландиялықтар, француздар, даттар
испандар, португалдар, голландиялықтар, француздар, ағылшындар
испандар, португалдар, голландиялықтар, француздар, орыстар
испандар, португалдар, голландиялықтар, шведтер, норвегтер
ХХ ғасырдың екінші жартысындағы Еуропа халқының этникалық құрамының өзгерісін сипаттау үшін қолданылатын термин(-дер):
креационизм
африканерлер
мультикультуризм
диаспора
ХХ ғ. ортасында «бірегейлік» ұғымының қолданысқа енуіне психологиялық және антропологиялық зерттеулері себеп болған американдық психолог ғалым:
Чарльз Дарвин
Карл Линней
Э.Г.Эриксон
А.И.Опарин
Бүгінгі күнге дейін ұлттық бірегейлігін сақтаған мемлекет:
Түркия
Жапония
Қытай
Үндістан
1) Тіл, дін немесе мәдениет тұрғысынан өзгеше болатын белгілі бір әлеуметтік топтың өзін-өзі тануындағы этномәдени бір ауысым; 2) Этнос ерекшеліктерінің жоғалуы және оларды басқа этностардан алынған ерекшеліктермен ауыстыру болып табылады:
дифференциация
интеграция
ассимиляция
трансформация
Отарлық және отарлық кезеңнен кейін жергілікті халық ие болған атау(-лар):
малайлар, жатақтар, бағыныштылар
аборигендер, түземдіктер, жат жерліктер
құлдар, күңдер, кедейлер
арамтамақтар, әлсіздер, жуастар
Халықаралық деңгейде жергілікті халықтардың құқықтарын қорғау бетбұрысты бастады:
2005 жылы
1970 жылы
1982 жылы
1993 жылы
БҰҰ-ның Экономикалық және Әлеуметтік Кеңес байырғы халықтар жөніндегі БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі комиссияның шеңберінде құрылды:
2005 жылы
1982 жылы
1970 жылы
1993 жылы
2007 жылдың 13 қыркүйегінде БҰҰ Бас Ассамблеясы қабылдады:
Байырғы түрғындардың құқықтары туралы Декларация
Адам және азаматтың құқықтарының жалпыға бірдей Декларациясы
БҰҰ мәліметтері бойынша байырғы халықтар әлемнің 90 елінде тұрады:
370 млн адам
1 млрд
500 млн
600 млн
Байырғы халықтар әлем халықының бөлігін құрайды:
5%
15%
Әлемдегі ең кедей адамдардың ішіндегі байырғы халықтар үлесі:
5%
15%
