Ing ngisor iki kang kalebu paraga wayang ing crita Mahabharata yaiku

Ing ngisor iki kang kalebu paraga wayang ing crita Ramayana yaiku

Sanajan Punakawan (Semar, Petruk, Gareng lan Bagong) iku dadi batur lan drajate mung cendhek, nanging disenengi dening para satriya kang duwe tindak laku utama. Kabeh iku kagawa saka tindak tanduk lan pakarti kang ditindakake Punakawan sing jujur, prasaja, lan ora neka-neka. Pratelan kasebut nuduhake unsur crita wayang sing diarani....

Manut tata aturan ing sajroning karaton, kang gumanti nata kudune putra jaler mbarep sang nata. Nanging Dhestarasta ora gelem gumanti nata amarga ngrumangsani marang kekurangane. Lelakone iku ngemot pitutur kang becik, yaiku....

Tokoh wayang iki jenenge...

Tokoh wayang iki jenenge...

Tokoh wayang iki jenenge...

Ing ngisor iki jinis wayang miturut mediane utawa bahane, kajaba...

Bapake para pandawa yaiku ...

Jejer Ngastina. Duhkitaning Prabu Pandu lan Dewi Kunti jalaran lahire ponang jabang bayi kang awujud bungkus. Tembung duhkita tegese ...

Raden Kumbakarna kang gugur mbelani negarane, lan ora mbelani sedulure, saka crita kuwi nuduhake nilai ...

Nalika Pandhita Durna maju ing Bharatayuda, ora ana Pandhawa kang wani ngadhepi, amarga ngurmati yen piyambake iku gurune Pandhawa, saka crita kuwi nuduhake nilai ...

Sanajan Nakula lan Sadewa kuwi dudu putra kandunge Dewi Kunti, nanging rasa tresna asih marang piyambake kuwi pada karo putra kandunge yaiku Yudhistira, Bima lan Arjuna, saka crita kuwi nuduhake nilai ... 

Dumadakan ana mega mangampak-ampak nglurupi praja Kuru Kancana. Ilanging mega bebarengan kalawan musnane praja Kuru Kancana kang pan­cen dumadi mung karana cipta. Kraton saisine bali kadya sakawit dadi ara-ara Kurusetra kang jembar hangilak-ilak. Pethilan crita wayang kasebut nuduhake unsur instrinsik latar...

Ing ngisor iki kang dudu ragam jinis/ gagrag wayang jawa Tengah yaiku...

Ana kedadeyan ing gisiking samodra. Arjuna lan Yamawidura geseh panemu maneh karo Kurawa kang dipandhegani dening Sengkuni kang lagi gawe pager betis ing pinggire samodra. Pasulayan ora isa diendhani maneh. Kurawa ngroyok Arjuna lan Yamawidura. Bejane nalika kalorone kepepet, Bima jumedhul saka njeroning samodra. Ngreteni Arjuna lan Yamawidura dikroyok Kurawa, Bima banjur cekat-ceket mbiyantu. Kurawa ora bisa nandhingi kridhane Bima, banjur kabeh padha mlayu salang tunjang. Banjur Bima, Arjuna, lan Yamawidura bali menyang Astina. Latar kahanan saka pethilan crita wayang kasebut yaiku...

Madeg kraton Astinapura. Prabu Dhestarasta kaadhep dening putra mbarebe, Duryudana, Patih Sengkuni lan Pandhita Krepo. Surasane rerembugan ana gandheng cenenge karo peprentahan Astina ing tembe mburine marang para Kurawa, ngengeti para Pandawa wis wiwit dewasa. Duryudana ngesuk bapake, kapan dheweke bakal winisuda dadi Ratu Anom ing Astina. Sawetara Sengkuni mbudidaya mbujuk Prabu Dhestarasta, supaya hak tumrap keprabon lan kraton Astina tetep dadi duweke Kurawa. Sebab yen keprabon lan kraton dibalekake marang Pandawa, kepiye nasibe para Kurawa kang cacahe ana satus bocah? Sawijining cara yaiku ngelongi kuwatane Pandawa. Amarga kekuwatane Pandawa dumunung marang Bima, mula Bima kudu disingkirake. Watak paraga wayang Sengkuni saka pethilan crita wayang kasebut yaiku...

Dewi Kunti, Puntadewe, Yamawidura, lan Arjuna mbudidaya ngalang-ngalangi Bima supaya murungake niyate golek banyu suci Tirtapawitra. Dewi Kunti ngandhakake yen barang kuwi ora ana. Kabeh mau mung rekadayane Resi Durna kang arep nyilakani Bima. Nanging Bima tetep mantep marang kapercayane, lamun minangka guru, Resi Durna ora bakal nyilakani muride dhewe. Dhawuhe guru kudu ditindakake dening murid. Tundhone Bima budhal nggoleki Tirtapawitra ing dhasaring samodra. Dewi Kunti dhawuh marang Yamawidura lan Arjuna ngawat-awati lakune Bima. Watak paraga wayang Bima saka pethilan crita wayang kasebut yaiku...

Sumantri gela, Sumantri sedhih. Nanging kabeh mau barang wis kebacut. Katresnane marang adhine ilang amarga saka drajat lan pangkat. Wateke ala seneng nyidrani janji. Janji bekti marang ratu gustine, diblenjani. Janji nresnani adhine, diblenjani. Janji ngajak adhine, diblenjani. Kabeh mau mung amarga melik drajat pangkat lan kamukten. Besuk patine sumantri dikemah-kemah Prabu Rahwana ratu buta saka Ngalengkadiraja. Pethilan crita wayang kasebut nuduhake unsur intrinsik babagan