WorksheetsBegrippenlijst Nederlands
Total questions: 64
Worksheet time: 32mins
Een met regelmaat verschijnend, kort stukje proza van een bepaalde auteur. Vaak wordt dit in een krant of tijdschrift gepubliceerd.
roman
column
poëzie
mythe
legende
Een samenhangend prozaverhaal van boeklengte over de handelingen en persoonlijkheidsontwikkeling van een of meer personages, meestal in relatie met hun milieu.
roman
column
poëzie
mythe
legende
Een vorm van literatuur die uit versregels is opgebouwd.
roman
column
poëzie
mythe
legende
Een verhaal waarin handelingen en gebeurtenissen beschreven worden uit een onbepaald verleden en waarin vaak goden, vreemde wezens en/of helden centraal staan.
fabel
sage
poëzie
mythe
legende
Een traditioneel volksverhaal dat zich afspeelt op een bekende plaats en op een bekend moment in de tijd en vaak gegroeid is om een historische kern. De ... is doorgaans een kortere vertelling dan een sprookje en behandelt een bepaalde vorm van volksgeloof.
fabel
sage
poëzie
mythe
legende
Een alternatieve levensbeschrijving van een heilige met toegevoegde fictieve elementen, waarin aan de betreffende persoon allerlei wonderen toegedicht worden.
fabel
sage
poëzie
mythe
legende
Een korte, verzonnen vertelling die een zedenles aanschouwelijk voorstelt.
fabel
sage
poëzie
mythe
legende
Een volksverhaal waarin vaak magie een rol speelt en een beroep wordt gedaan op de fantasie van de lezer of luisteraar. Het begint vaak met de stereotiepe openingsformule "Er was eens...".
Fabel
Sage
Mythe
Sprookje
Legende
Als twee woorden in de beklemtoonde lettergrepen een klankgelijkheid hebben. Het speelt een belangrijke rol in gedichten en wordt daarom als een stijlfiguur gezien.
rijm
alliteratie
strofe
metafoor
mimiek
Als twee woorden in de beklemtoonde lettergrepen een klankgelijkheid hebben. Het speelt een belangrijke rol in gedichten en wordt daarom als een stijlfiguur gezien.
rijm
alliteratie
strofe
metafoor
mimiek
Het herhaald gebruik van gelijke beginmedeklinkers in twee of meer beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers.
rijm
alliteratie
strofe
metafoor
mimiek
Een onderdeel van een gedicht. Het bevat doorgaans een zekere gedachte-eenheid. Het uiterlijke kenmerk hiervan is dat er zich voor en na de een witregel bevindt.
rijm
alliteratie
strofe
metafoor
mimiek
Een onderdeel van een gedicht. Het bevat doorgaans een zekere gedachte-eenheid. Het uiterlijke kenmerk hiervan is dat er zich voor en na de een witregel bevindt.
rijm
alliteratie
strofe
metafoor
mimiek
Een vorm van beeldspraak, waarbij er sprake is van een impliciete (onuitgesproken) vergelijking. Het afgeleide bijvoeglijk naamwoord is overdrachtelijk, met als synoniem figuurlijk.
rijm
alliteratie
witregel
metafoor
mimiek
1) Expressie 2) Gebarenkunst 3) Gebarenspel 4) Gebarentaal 5) Gelaatsuitdrukking 6) Gezichtsuitdrukking
rijm
alliteratie
witregel
metafoor
mimiek
Een type drogreden waarbij men niet het werkelijke standpunt van de tegenstander weerlegt maar een (karikaturale) variant daarvan.
Feit
Fictie
Generalisatie
Cirkelredenering
Stropop-redenering
Hiermee wordt een verhaal of gedachtegang aangeduid, die zich hoofdzakelijk in de fantasie van de auteur en de lezer afspeelt.
Feit
Fictie
Generalisatie
Cirkelredenering
Drogreden
Een redenering die niet correct is, maar wel aannemelijk lijkt.
Feit
Fictie
Generalisatie
Cirkelredenering
Drogreden
Veralgemening
Feit
Fictie
Generalisatie
Cirkelredenering
Drogreden
Een drogreden die volgt uit een manier van redeneren waarbij al als juist wordt aangenomen wat nog bewezen moet worden.
Argumentum ex silentio
Vals compromis
Generalisatie
Cirkelredenering
Sage
een woord dat door een taal is ontleend aan een andere taal.
etymologie
morfologie
klanknabootsing
neologisme
leenwoord
het deelgebied van de taalkunde dat de herkomst van woorden bestudeert.
etymologie
morfologie
klanknabootsing
neologisme
leenwoord
De leer van woordstructuur en woordvorming
etymologie
morfologie
klanknabootsing
neologisme
leenwoord
een willekeurig, nieuw woord in een gegeven taal.
etymologie
morfologie
klanknabootsing
neologisme
leenwoord
Een onomatopee is een woord dat fonetisch het geluid dat het beschrijft nabootst of suggereert. Bijvoorbeeld: piepen, brommer, bom, oehoe, koekoek, poef...
etymologie
morfologie
klanknabootsing
neologisme
leenwoord
Naamkunde is de studie die de betekenis, de oorsprong en de verspreiding van namen onderzoekt en is een onderdeel van de taalkunde.
onomastiek
geoniem
eponiem
bastaardwoord
volksetymologie
een woord dat is afgeleid van een geografische naam.
onomastiek
geoniem
eponiem
bastaardwoord
volksetymologie
De naam van een persoon, echt of fictief, die wordt gebruikt om een bepaald object of een bepaalde activiteit aan te duiden. Lynchen verwijst bijvoorbeeld naar Lynch, de naam van een echt persoon die ooit gelyncht werd.
onomastiek
geoniem
eponiem
bastaardwoord
volksetymologie
Een leenwoord waarvan de oorspronkelijke vorm aan de spelling, fonologie of morfologie van de nieuwe taal is aangepast. De woorden zijn dus aangepast, maar als dusdanig vaak nog herkenbaar als woord van vreemde afkomst. Bijvoorbeeld: calorie, krant, sigaar, pover.
onomastiek
geoniem
eponiem
bastaardwoord
volksetymologie
Als een woord door een gebruiker — onder invloed van andere daarop lijkende bekende woorden — naar zijn woordvorm op onjuiste wijze wordt geïnterpreteerd en dan volgens die interpretatie wordt uitgesproken en geschreven.
onomastiek
geoniem
eponiem
etymologie
volksetymologie
De biografie van een heilige
Literatuur
Lectuur
Pulp
Aforisme
Hagiografie
De lagere, populaire vorm van geschreven fictie.
Literatuur
Lectuur
Pulp
Aforisme
Hagiografie
De benaming voor een reeks goedkope fictie-tijdschriften die werden gepubliceerd van de jaren 20 tot de jaren 50 van de 20e eeuw.
Literatuur
Lectuur
Pulp
Aforisme
Hagiografie
Een korte, bondige uitspraak, vaak niet meer dan één zin lang. Vaak bevat deze een boodschap van wijsheid.
Literatuur
Lectuur
Pulp
Aforisme
Hagiografie
Ook wel 'letteren' genaamd. Het is de verzamelde schriftelijke neerslag van een land of van een periode, voor zover het geschriften betreft die hun waarde ontlenen aan veronderstelde vormschoonheid of emotioneel effect.
Literatuur
Lectuur
Pulp
Aforisme
Hagiografie
Een heldendicht is een lang, verhalend gedicht over een belangrijke mythologische of historische persoon en gebeurtenis.
Marialegende
Cultuursprookje
Volkssprookje
Broodjeaap-verhaal
Epos
Een verhaal dat inhoudelijk alle kenmerken van volkssprookjes vertoont (een ongebreidelde fantasie: kabouters, heksen, sprekende dieren en/of planten, toverij, enz.), maar waarvan de auteur bekend is.
Marialegende
Cultuursprookje
Novelle
Broodjeaap-verhaal
Epos
Een mondeling overgeleverd volksverhaal, dat naar de inhoud wordt gekenmerkt door zijn ongebreidelde fantasie, naar de vorm door een eenvoudige structuur (zinsbouw, compositie, karaktertekening). Het verhaal is erg oud en de auteur is onbekend.
Marialegende
Volkssprookje
Novelle
Broodjeaap-verhaal
Epos
Een legende waarin Maria een grote rol speelt.
Marialegende
Volkssprookje
Novelle
Broodjeaap-verhaal
Epos
Een (grotendeels) verzonnen verhaal dat als waargebeurd wordt doorverteld en daardoor aan overtuigingskracht wint.
Marialegende
Volkssprookje
Novelle
Broodjeaap-verhaal
Epos
een prozaverhaal van beperkte omvang
Essay
Stadssage
Novelle
Raamvertelling
Dierenepiek
Een beschouwende prozatekst of een artikel over een wetenschappelijk, cultureel of filosofisch onderwerp, waarin de schrijver zijn persoonlijke visie geeft op hedendaagse verschijnselen, problemen of ontwikkelingen.
Essay
Stadssage
Novelle
Raamvertelling
Dierenepiek
Een verhaal of een verzameling verhalen over dieren waarin de dieren de verschillende menselijke karaktereigenschappen, zwakheden of slimmigheden, vertonen.
Essay
Stadssage
Novelle
Raamvertelling
Dierenepiek
Synoniem van dierenepiek
Essay
Stadssage
Dierfabel
Raamvertelling
Dierenepiek
Synoniem van broodjeaapverhaal
Essay
Stadssage
Dierfabel
Raamvertelling
Dierenepiek
Een narratieve techniek waarbij een bepaald verhaal de omlijsting vormt voor een aantal andere verhalen, de binnenvertellingen.
Pulp
Stadssage
Hagiografie
Raamvertelling
Column
Een deels verhalend, deels beschouwend prozastukje in een tijdschrift. Het gaat over een verschijnsel of voorval uit het alledaagse leven, dat scherp wordt geobserveerd en met humor wordt belicht.
Cursiefje
Kortverhaal
Anekdote
Parabel
Aforisme
Een kort prozawerk, langer dan een anekdote en korter dan een novelle en zich gewoonlijk beperkend tot slechts enkele personages.
Cursiefje
Kortverhaal
Anekdote
Parabel
Aforisme
een kort verhaal, gewoonlijk gesitueerd in het dagelijks leven, dat dient om een religieus, moreel of filosofisch idee te illustreren.
Novelle
Kortverhaal
Anekdote
Parabel
Aforisme
een kort onthullend verhaal over een opmerkelijk voorval dat veelal een fenomeen of karaktereigenschap moet verklaren.
Novelle
Kortverhaal
Anekdote
Parabel
Aforisme
iedere tekst die is geschreven of gesproken in de vorm van gewone taal.
Proza
Lyriek
Epiek
Dramatiek
Poëzie
De verzamelnaam voor verhalende producten van de literatuur, zowel in poëzie als in proza, waarbij de nadruk ligt op de beschrijving van gebeurtenissen en handelingen van personages.
Proza
Lyriek
Epiek
Dramatiek
Poëzie
Een literaire tekst waarin gevoelens centraal staan.
Proza
Lyriek
Epiek
Dramatiek
Poëzie
Dialogen, toneel
Proza
Lyriek
Epiek
Dramatiek
Poëzie
Een woordencombinatie waarmee men bewust een komisch of retorisch effect nastreeft.
Ironie
Parodie
Satire
Overdrijving
Woordspeling
Een hekeldicht is een kunstvorm waarbij vaak op humoristische wijze maatschappijkritiek of kritiek op personen wordt gegeven.
Ironie
Parodie
Satire
Overdrijving
Woordspeling
Een reden om een hyperbool te gebruiken kan zijn om bijvoorbeeld een emotie of een mening extra nadruk te geven.
Ironie
Parodie
Satire
Overdrijving
Woordspeling
Een persiflage is een spottende nabootsing van een gedicht, lied, film, toneelstuk, verhaal of andere kunstzinnige uiting. Vaak worden hierbij herkenbare eigenschappen van het origineel overdreven of uitvergroot.
Ironie
Parodie
Satire
Overdrijving
Woordspeling
Op een licht spottende manier het tegenovergestelde zeggen van wat men bedoelt, en dit op een manier die laat verstaan dat men het niet ernstig meent.
Ironie
Parodie
Satire
Overdrijving
Woordspeling
een gedicht of verhaal dat in zijn geheel symbool staat voor iets anders. Dit komt neer op een uitgesponnen metafoor die door het gehele werk heen wordt volgehouden.
allegorie
antropomorfisme
metafoor
synesthesie
metoniem
een vorm van beeldspraak, waarbij er sprake is van een impliciete (onuitgesproken) vergelijking.
allegorie
antropomorfisme
metafoor
synesthesie
metoniem
Een stijlfiguur waarbij een combinatie van indrukken van verschillende zintuigen in uitdrukkingen wordt gebruikt. Het kan worden gezien als een bijzondere vorm van de metafoor.
allegorie
antropomorfisme
metafoor
synesthesie
metoniem
het toekennen van menselijke eigenschappen aan niet-menselijke wezens: het tonen of behandelen van andere dieren, goden en voorwerpen alsof ze menselijk zijn qua uiterlijk, karakter of gedrag.
allegorie
antropomorfisme
metafoor
synesthesie
metoniem
Naast de metafoor, de belangrijkste vorm van beeldspraak. Bijvoorbeeld: 'even de neuzen tellen'; 'de olielamp brandt'; 'België won van Duitsland'
allegorie
antropomorfisme
metafoor
synesthesie
metoniem
