Ежелгі Қазақстанның қуаң даласын мекендеген тұрғындардың өмір сүруді қамтамасыз етудегі негізгі кәсібі

Көшпелі малшаруашылығына көшу себептерінің бірі

Ежелгі адамның алғаш рет жылқыны қолға үйрету орталығының бірі

Ежелгі Ботай қонысының ауданы

Қазақстан аумағында құнарлы жердің 10 млн гектарының эрозияға ұшырау себебі болған 1950 жж. саясат:

Ежелгі Қазақстан тұрғындарының көктеуге көшудегі мақсаты:

ХІХ ғ. ортасында «Ұрлық... даладағы қазақтар арасында орын алмаған деп толық айта аламыз» деп жазған

Қимақтардың бидай, арпа, күріш және жүзім өсіргені туралы мәлімет қалдырған

. Ежелгі Қазақстан тұрғындарының жыл мезгілдерінің ерекшелігіне қарай қоныстарын ауысуы

Көшпелілердің киіз үй, арба, ер-тұрман, қайқы қылыш, т.б. жетістіктер ойлап тауып, әлемдік өркениетке қосқан үлесін дәлелдеген

Ежелгі Қазақстан егіншілік кеңінен дамыған аумақ:

Қазақстан өңірінде дәстүрлі мал шаруашылығы сақталды:

Дәулетті Сапақ бидің байлығын суреттеп жазған ХІХ ғ. алғашқы жартысында Солтүстік-Шығыс Қазақстан қазақтарының өмірі мен тұрмысын зерттеген орыс офицері

Алғашқы қола дәуірінің қарапайым орақтарын археолагтар тапты:

Егіншілік қалыптасқан кезең:

«Тәуке ханда нан көп, қазақстар бидай, арпа және тары өсіреді» деп жазған 1692 ж. қазақ жеріне келген елші:

Көшпелі малшаруашылығы Ұлы Дала тұрғындарының тіршілігін қамтамасыз етудің дәстүрлі жүйесі ретінде қалыптасты:

.Егіншілік қарқынды дамыған Қаңлы мемлекеті қалыптасты

Ежелгі дәстүр бойынша рулар арасында бөліске түсіп, елдің бәрі бірдей пайдаланбаған маусымдық жайылым

Көшпелі шаруашылықты өркенитеттен артта қалу мен жабайылық көрінісі ретінде біржақты түсіндіріп келген зерттеушілер тобы:

«Жоспарланбаған көші-қон туралы сөз болуы мүмкін емес... тайпа немесе тайпалық бірлестіктер жайылымдарын өздерінің жекеменшігі ретінде санайды, көрші тайпаларының басып кіруіне жол бермейді» -деп жазған көрнекіт түркітанушы

Абылай хан заманында әрбір екінші қазақтың дәулетті, бай болғандығы туралы жазған

Қазақстардың орыстарға астықтың сатып отырғаны туралы 1830 ж. жазды

ІХ-Х ғғ. Ертістің орта ағысында меегіншілікпен шұғылданған түрік халқы

Ежелден егіншілік дамыған Қазақстанның негізгі аймақтары

ХІХ ғ. соңында қазақтардың жаппай егіншілікке көшуіне себеп болған мал  жайылымдарының қысқаруы орын алды

Қазақстан жеріндегі тұрғындар негізгі бөлігінің 4000 жыл бойы автохтонды түрде өлкені тұрақты мекендеп келгенін дәлелдеген антрополог, академик

Киіз жасауды білген қазақ халқының арғы ата-бабасы:

1969 ж. Есік қорғанын ашқан белгілі археолог

«Қазақтардың амандасуы «мал-жан аман ба?» деуден басталады» деп көшпелілер тұрмысындағы малдың маңызын дәл сипаттаған

«Темір ұсталары балта, үзеңгі, ер-тұрман, пышақ жасады... Бұл заттардың сапасы біздегі Ресей бұйымдарынан кем түспейді», -деп қазақ ұсталарының жасаған бұйымдарына жоғары баға берген зерттеуші:

Қазақтарда күнделікті өмірде кеңінен қолданылатын үй малы терісінен жасалған ыдыстар

Теріден жасалған бие саууға арналған ыдыс

. Қазіргі қазақ оюларымен ұқсас келетін ою-өрнектер бар бұйымдар табылған қорған

. Қазақтар кең тараған ағаштан шабылған ыдыс түрлері

Қазақтарда жабайы аң терісінен пішілген сыртқы киім

Байлық пен молшылықты, дәулет пен еркіндікті білдіретін, киізден жасалған бұйымдарда қолданылатын ою-өрнек

Қазақ оюларына ұқсас ою-өрнектермен безендірілген Есік қорғанынан табылған жәдігер

«Қазақтың ою-өрнегі  - сақ, үйсін, ғұн. түркі, қаңлы, қыпшақ секілді көне көшпелі тайпалар өнерінің негізінде қалыптасты», -деп жазған

Көшпелі өмірге бейімделган, ерте заманнан келе жатқан көшпелілердің баспанасы

. Жезқазған маңындағы кен орындарын тауып, бұл аумақтың көне металлургия орталықтарының бірі болғанын дәлелдеген

Кілемнің алғашқы үлгітүрлері табылған Алтай маңындағы қола дәуіріне жататын қорғандар

Өзіне ұнаған затты, бұйымды үй иесінен сұрап алу салты

Қабір үстіне құлпытастар тұрғызудың кең таралған аймағы

Тоқылу ерекшелігіне қарай қазақ кілемдерінің түрлері

Қайың, қараағаш, үйеңкі ағашынан дайындалатын құрал-саймандар