Араб ғалымы ибн Хаукаль «көпестер қаласы» деп атаған қала:

568 ж. Византия императоры ІІ Юстиниан жіберген дипломатиялық елшілікті қабылдаған түрік қағаны:

Дәулетті қимақтардың түрлі түсті жібек киімдерін кигені туралы мәлімет қалдырған араб географы

Ғалымдардың пайымдауынша, жібек өндіру технологиясы ойлап табылды

Сауданың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатымен Жібек жолын бақылауға алған империялар тарапынан керуендерге және діни миссияларға табыс етілген арнайы өкілеттік құқық

Ежелгі заманнан бері шөл даланың кемесі ретінде жоғары бағаланған жануар

VI ғ. Қытайдан Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан жері арқылы өтетін Жібек жолы тармағының барынша өркендеу себебі

«Сайрам – ақ қаланың аты, оны Испиджаб атайды» деп көрсеткен

«Жібек жолы» тарихи термині алғаш рет аталған еңбек

Ұлы Жібек жолының шығысқа шығатын қақпасы

Ұлы Жібек жолы алғаш рет Қытай жерінен басталып, Жерорта теңізіне шыққан

. Ұлы Жібек жолының батысқа шығатын қақпасы

Далалықтардың жібек матадан тігілген киімдер кигені туралы жазған ғалым, этнограф

Әл-Идриси мәліметтері бойынша, түрлі түсті жібек киімдерін киген түрік халқы:

. Ертеде алтынмен бірге халықаралық валютаға айналып, айырбас өлшемі ретінде бекітілді

Ежелгі заманнан бері Ұлы Жібек жолында тауарды тасымалдау үшін пайдаланылды

Ұлы жібек жолының құлдырауына әсер етті

Ортағасырлық қалалардың қарапайым халық тұратын шеткі бөлігі

Жібек жолының бойымен Қазақстан жерінен тасылған тауарлар

Х ғасырда өмір сүрген араб географы әл-Макдиси: «бірінен кейін бірі жеті қабырғамен қоршалған үлкен қала, оның рабады бар, үлкен мешіт ішкі қалада орналасқан», деп сипаттаған қала

Ортағасырлық қалалардың бірі, Қарахандардың астанасы есептелді

Ұлы Жібек жолының негізгі бағыты Сирия – Иран жері – Орта Азия – Оңтүстік Қазақстан – Талас, Шу алқабы – Ыстықкөл, Шығыс Түркістан арқылы өткен:

. Жошы ұлысында теңгелер шығарылған қалалар:

Ортағасырлардағы аса ірі сауда және әкімшілік орталығы Суяб  қаласы орналасқан өңір

Тараз қалалықтарынаа: «Тараздықтар сияқты батыл, арабтар сияқты жомарт», – деген мінездеме берген ХІ ғасырдағы парсы ғұламасы

«Тараз – мұсылман түркілердің сауда жасайтын орны» немесе «Тараз – көпестер қаласы», - деп жазған араб ғалымы

Сайрам қаласының атауы алғаш рет кездеседі

Түркістан (Йасы) қаласының XIV ғ. соңы – XV ғ. басында Оңтүстік Қазақстан өңірінде маңызды әкімшілік, сауда, саяси және мәдени орталық ретінде санала басталу себебі

629 жылы Суяб қаласында болған будда монахы

. «Йасы қаласына тауарлар мен қымбат бағалы заттар жеткізіледі де, сол жерде сату басталады. Қала көпестердің теңделген жүктерін шешіп, саяхатшылар тобын әр елге аттандыратын орын есептелінді», - деген мәліметтер қалдырған ортағасырлық тарихшы

. XVІ ғ. ибн Рузбехан: «Бұл қала керемет көркем, ауасы өте таза, адам жанын көркейтіп, сергітеді. Маңайы құлпырған бау-бақшалар мен әртүрлі ағаштарға толы, қаланы айналдыра биік дуалдар қоршап тұр, ал оның етегіне терең ор қазылғандықтан жау ала алмайды», – деп сипаттаған қала:

ЮНЕСКО шешімі бойынша Ұлы Жібек жолын қайта жаңғырту жобасы қабылданды

2000 жылдан астам тарихы бар Ұлы Жібек жолы бойындағы қала

. Батыс Түрік, кейін Түргеш, Қарлұқ қағанаттарының астанасы болған қала

ХІV-ХV ғғ. Ақ Орда мен Әмір Темір мемлекеттері арасында талас-тартыстың нысанына айналды

1219 – 1220 жж. Сыр бойындағы қалаларға үстемдік орнатты:

. «Оларда (қыпшақтарда) егістіктің көлемі өте шағын және бидай мен арпа аз егіледі. Негізінен тары өсіріледі, сонымен тамақтанады ...»деп  жазған араб тарихшы:

Киіз үйге ұқсас етіп өңделмеген тақтатастан салынған өзіндік сәулет құрылысының бір түрі

Көшпелі түркі  қоғамында «көшіп-қонбайтын», «бір жерде тұратындар»

Түріктерде қайтыс болған көшпелі ақсүйектердің бейітіне мазарлар салу орын алды

Қазақ жерінде отырықшылық мәдениет өркендеп, қалалар саны көбейген

Манихейлік шіркеу мен зират табылған қала:

Орта ғасырларда қыпшақтардың шығыс елдерінде жүздеген динарға дейінгі бағамен сатылған тауары

.  «Шаш қаласынан басқа елдерге сапалы тері бұйымдары, ер, жебе салатын қорамсақ пен шатырлар әкетілді», - деп жазды

Түркілердің әлем халықтарының сөздік қорына қосылған сөздері

Түркі мемлекеттерінде қалалардың ішкі өзін-өзі басқару жүйесі туралы: «Олардың әрқайсысының өз бастығы бар. Олар бір-біріне тәуелді болмаса да, бәрі қағанға бағынады», - деп жазады