Font size
WorksheetsЗлучнік. Часціца. Выклічнік
Total questions: 14
Worksheet time: 28mins
Вызначце правільнае сцверджанне
злучнік – гэта самастойная часціна мовы;
злучнік – гэта службовая часціна мовы;
злучнік – гэта даданы член сказа;
Адзначце сказы, у якіх перад злучальнымі злучнікамі трэба паставіць коскі:
І лес і снег у чыстых зорах, у срэбных пацерках – кусты;
Яна спазнала забыццё і холад, яна перамагла сляпую злосць і не змаглі ні час ні цяжкі молах скрышыць яе святую прыгажосць;
Усё цябе кудысьці цягне, заснуць да рання не дае: то ты ідзеш па топкай багне і сцежкі свецяцца твае то пралятаеш над ракою;
Здаецца, сонечныя рысы цябе саткалі на вадзе і ціха шэпчуць кіпарысы, тваёй зайздросцячы хадзе.
Адзначце правільнае сцверджанне:
У сказе Атрымаю я за двойку і ў хвост і ў грыву неабходна паставіць коску пасля слова хвост, таму што злучнік і злучае аднародныя члены сказа і паўтараецца двойчы;
У сказе Атрымаю я за двойку і ў хвост і ў грыву не трэба ставіць коску пасля слова хвост, таму што “і ў хвост і ў грыву” – гэта фразеалагізм.
Адзначце сказы, у якіх слова затое з’яўляецца злучнікам і пішацца разам:
Я не (за) тое, каб народы брылі па вузкай каляі. А я (за) тое, каб заўсёды – які б там час, якія б моды! – быць верным роднае зямлі;
У паветры ўжо адчуваўся подых блізкай восені. Днём усё яшчэ было горача. (За) тое ноччу дацінаў холад;
З-пад навісі дрэў блішчаць толькі рэдкія зоркі, (за) тое вакол нас тысячы маленькіх зорачак-светлячкоў;
Люблю мой край (за) тое, што ў ім часы другія, што згінула былое;
Жыта “на лужках” вымакла зусім, (за) тое на гары і пад лесам сцяной ідзе.
Выберыце правільны адказ:
Часціца – гэта службовая часціна мовы, якая звязвае аднародныя члены сказа або часткі складанага сказа;
Часціца – гэта службовая часціна мовы, якая служыць для перадачы дадатковых адценняў значэння ў сказе або для ўтварэння формаў слоў;
Часціца – гэта самастойная часціна мовы, якая служыць для перадачы дадатковых адценняў значэння або для ўтварэння формаў слоў.
З дапамогай формаўтваральных часціц утвараюцца граматычныя формы:
загаднага ладу дзеяслова;
прошлага часу дзеяслова;
ступеняў параўнання прыметнікаў;
умоўнага ладу дзеяслова;
абвеснага ладу дзеяслова.
Адзначце сказы, у якіх часціцы трэба пісаць асобна
– Як ты думаеш, Базыль, ці ёсць на свеце такі чалавек, які панёс (бы) гэты дуб?
Сонца яшчэ не ўзышло, і было даволі (такі) халаднавата;
І ўсё ж (такі) па нечым другім, невядомым і не распазнаным, было відаць, што ён слухае;
Не ўсё (ж) на бацькавай шыі сядзець, пара і свой розум мець;
І ўсё ж Андрэй (такі) сабраўся ў дарогу.
У якіх сказах патрэбна пісаць часціцу бы?
Усё ж нядрэнна было (б, бы) убачыць каго-небудзь знаёмага;
Як (б, бы) там ні было, але адзінокі, без сяброў, бусел ляцеў над прасторамі роднай зямлі;
Баяцца зварухнуцца дрэвы, хаця (б, бы) ні пушыначкі, ні сняжыначкі не атрэсці са сваіх галін;
Птушачкі і самі, зразумела, знайшлі (б, бы) тую нялёгкую дарогу ў вырай, але з журавамі надзейней;
Жыццё наогул мірыць людзей, як (б, бы) яны між сабою ні спрачаліся, ні разыходзіліся.
Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску трэба ўставіць часціцу ні:
А снег усё ішоў і ішоў. І _ дачакаемся, калі ён высыплецца ўвесь;
Дабро, хто б яго _ зрабіў, прыносіць аднолькавую радасць чалавеку;
І ўсё ж, хоць у Славы і _ было якой-небудзь прыхільнасці да незнаёмага, ён, гэты вайсковец, _ здаўся ўжо такім страшным;
Кім бы ён _ быў па прафесіі ці пасадзе, найперш павінен быць чалавекам;
Людзі верылі і _ верылі, але слухалі так, што забываліся на ўсё;
Адзначце сказы, у якіх на месцы пропуску трэба ўставіць часціцу не:
Хто _ прыйдзе на сустрэчу, той _ пабачыць славутага пісьменніка;
Хто _ шануе іншых, той сам пашаны мець _ будзе;
Што _ зробіш для добрага чалавека;
Што _ край, то свой звычай;
Калі _ зойдзеш да сябра, той увесь час за кнігаю;
Адзначце выказванні, у якіх не (ня) са словамі пішуцца разам:
(не) глыбокая, але хуткая рака;
яблык вісеў (не) высока;
(не) пакоіцца за маці;
кашуля (не) расшпілена;
яшчэ (не) дачытаная кніга.
Адзначце сказы, у якіх не і ні са словамі трэба пісаць асобна:
Каб птушкі нават зніклі з саду, ён, бадай што, і (не) заўважыў бы гэтага;
Гнёзды журавы робяць на верхавых, (не) зарослых кустамі балотах;
(Не) вялічкі, акружаны віхлястай стужкай Нёмана і мудрымі дубамі, хутарок каля Мікалаеўшчыны празвалі Смольняй;
Першая вартавая вежа, узведзеная славянамі для абароны, бялела ў (не) чапаным лесе свежаабчасанымі бярвеннямі;
(Ні) разу (не) бачыў я ў гэтых лясах мядзведзя, хоць ён тут, ведаю, водзіцца;
Выклічнік – гэта часціна мовы:
самастойная;
службовая;
асобая.
Адзначце сказы, у якіх пасля выклічнікаў знакі прыпынку не ставяцца:
– Ой як добра, што яна нарэшце знікла! – узрадавалася белая рака;
Ах ты дарожачка дахаты! Немагчыма апісаць усю бездань пачуццяў, што раптам ахопліваюць тваё сэрца;
Ой ты сонца-сонейка! Што ж ты раненька ўзыходзіш, што ты позненька заходзіш?
Эх шырыня якая! Воля! Аж дух зацінае;
Ах вунь ён дзе, клянок.
